Piotr Skarga „ Żywoty świętych Starego i Nowego zakonu” To jedno z najpopularniejszych dzieł literatury polskiej. Za życia autora miało miejsce 8 wydań a po śmierci 30. Skarga był kontrowersyjnym budowniczym UNII BRZESKIEJ i Pierwszym Rektorem Akademii Wileńskiej. Twórca Bractwa Miłosierdzia. Wspaniały pisarz i mówca. Jako doradca króla przycynił się do odrzucenia ustawy O TOLERANCJI RELIGIJNEJ co spowodowało wybuch Rokoszu Zebrzydowskiego. Nienawidził wszystkiego co niekatolickie. Jego twórczość raz pełna ekstazy, rozmodlenia, a innym razem płaska i fanatyczna. ŻYWOTY nalezą do powstałej u schyłku starożytności dziedziny piśmiennictwa chrześcijańskiego zwanego HAGIOGRAFIĄ, obejmującego legendy o życiu, czynach, niezwykłym losie i często bohaterskiej śmierci najwierniejszych wyznawców Chrystusa. Twórcy tych legend korzystali z Bulli Kanonizacyjnych, biografii świętych spisywanych w klasztorach jak i z tradycji ustnej przesyconej cudownością. Do najsłynniejszych dzieł tego gatunku zalicza się Złotą Legendę Jakuba De Voragine. Za pierwsze dzieło hagiograficzne uważa się Vita Antonii( Żywot św. Atanazego z IV wieku). W Polsce ŻYWOTOPISARSTWO pojawiło się wraz z chrześcijaństwem w X wieku i uważane jest za najstarszy przejaw naszego piśmiennictwa. Pierwszymi Polskimi ŻYWOTAMI NIEOPISANYMI W JĘZYKU POLSKIM ANI PRZEZ POLAKÓW ALE DOTYCZĄCYMI SPRAW POLSKICH są TRZY ŻYWOTY ŚW. WOJCIECHA powstałe pod piórem Włocha Jana Kanapariusza oraz Niemca Brunona z Kwerfurtu, który napisał także Żywot Pięciu Braci Męczenników, benedyktynów zamordowanych w międzyrzeczu. Pierwszymi żywotami jakie wyszły z pod pióra Polaków są liczne żywoty św. Stanisława w których pierwszy z nich powstał około 1220 roku. Spisany był przez Wincentego z Kielc. Największy rozkwit hagiografii miał miejsce w czasach KONTRREFORMACJI (2 połowa XVI wieku), kiedy też powstało najwybitniejsze dzieło – Żywoty Piotra Skargi. Nie są one utworem w pełni oryginalnym lecz stanowią opracowanie powstałe na podstawie łacińskiego kompendium DE PROBOTIS SANCTORUM HISTORIIS” Suriusa Laurentiusa, a także Starego i Nowego Testamentu, polskich kronik i legend oraz tradycji ustnej. Żywoty zostały ułożone w porządku kalendarza przy czym każdemu ŚWIĘTU przypisał Skarga odpowiedni życiorys, często zaopatrzony w OBROK DUCHOWNY – czyli krótką naukę lub komentarz uzasadniający konieczność i sens kultu, stanowiący nierzadko także wycieczkę przeciwko i innowiercom i nakłaniający do naśladowania świętych oraz CZYNIRNIA POKUTY I DOBRYCH UCZYNKÓW. W zbiorze znaleźli się kanonizowani i beatyfikowani Polacy oraz współcześni...