Średniowiecze to epoka w historii Europy między V i XV stuleciem. Za datę jej początku uznaje się upadek starożytnego Rzymu w 476r. n.e., a za koniec zdobycie Konstantynopola przez Turków w 1453r. Nazwę tego okresu wymyślili pisarze XV i XVI w., którzy uważali, że po upadku cywilizacji starożytnej nastąpił mroczny okres głębokiego kryzysu, z którego Europa podniosła się dopiero w ich epoce. W ich mniemaniu wieki te nie zasługiwały nawet na własną nazwę, były to po prostu okresem pośrednim (z łac. media aetas lub medium aevum). Dziś wiemy już, że jest to koncepcja płytka i niesprawiedliwa w stosunku do osiągnięć kultury europejskiej blisko dziesięciu stuleci. Cechami charakterystycznymi średniowiecza były: - teocentryzm (podstawowa filozofia średniowiecza, polegająca na uznaniu Boga za centrum wszelkich działań historii, człowieka i całego świata) - uniwersalizm (oznaczał jednolitość epoki, tzn. jedna charakterystyczna warstwa społ.-rycerstwo, język- łacina, władza kościelna-papież) - anonimowości dzieł (brak danych na temat autora, wynikający ze skromności człowieka i przeznaczenia utworu, sztuki - pochwala Boga) - dwujęzyczność (utwory zaczęły powstawać nie tylko w jez. łacińskim, ale także w nowopowstałych jez. narodowych) W okresie chaosu, po rozpadzie cesarstwa zachodnio rzymskiego, wielką rolę zaczął odgrywać Kościół, ponieważ przechowując kulturę starożytnego świata przekształcał ją zarazem w duchu chrześcijaństwa. Nie dziwi więc fakt, że w tym czasie kultura, sztuka, filozofia i literatura opierały się na tej właśnie religii. Główne nurty filozoficzne w średniowieczu to: augustynizm, tomizm i franciszkanizm. Augustynizm zapoczątkował św. Augustyn żyjący na przełomie IV i V w. Nawiązywał on do nauki Platona, dzielił świat na dwie strefy: materialną i duchową. Twierdził, że wszystko co stworzył Bóg jest dobre, stąd zło nie istnieje - jest nicością wynikającą z wolności człowieka. Tomizm to nauka św. Tomasz z Akwinu żyjącego w XIII w. Nawiązywał on do nauki Arystotelesa. Uważał, że wszystko co jest, składa się z materii i formy- człowiek to połączenie duszy i ciała, a nie sama dusza. Człowiek poznaje świat dzięki rozumowi lub przez wiarę - te dwa porządki poznania nie są sprzeczne, lecz uzupełniają się nawzajem. Jego najważniejsze dzieło to ?Summa teologiczna? gromadząca całą średniowieczną wiedze o Bogu, człowieku i świecie. Franciszkanizm była to nauka św. Franciszka z Asyżu, który żył na przełomie XII i XIII w. Głosił miłość do przyrody, świata i wszystkich zwierząt, które nazywał braćmi. Założył klasztor franciszkanów. W sztuce dominowały dwa...