Historia Somalii

Zniszczona wojną Somalia znajduje się we wschodnim Rogu Afryki, obarczona konfliktem od 1991 roku, kiedy watażkowie obalili Siad Barre, a następnie starli się ze sobą. Siad gdyby rządził krajem skutecznie i mądrze nie doszłoby do konfliktu. Dwaj watażkowie Farah adid i Ali Mahdi controlling południe i północ Somalia odpowiednio walczyli o władzę, aż dopiero w 2005. Kraj został rozdarty przez klan opartych przywódców walczących frakcji i milicji, a setki tysięcy zostało zabitych w bezsensownym konflikcie.

Islamiści na czele Unii Trybunałów Islamskich (UIC) przejęli władzę w czerwcu 2006 r. i został przywrócony spokój i normalność. Pokój został jednak zakłócony przez inwazję wojsk Etiopii w grudniu 2006 roku w USA i islamiści zostali obaleni .Od 2007 r. konflikt pomiędzy watażkami uległ pogorszeniu, gdy islamiści zaczęli ruch oporu w celu obalenia obcych wojsk.

Pogrążony w wojnie domowej, kraj był w niebezpiecznej sytuacji z niewielką nadzieją na powrót do pokojowych warunków. Działo się tak pomimo zatrudnienia sił pokojowych niektórych sąsiednich krajów afrykańskich. Somalia była bez rządu krajowego od 1991 roku uważana za upadłe państwo. W tym czasie powstało 13 rządów przejściowych , obecnie powstał 14. Islamska rebelia zdobyła dużą przewagę i kontrowała większą część kraju. Islamscy wojownicy targnęli na rząd co doprowadziło do jego kierunku upadku. Piractwo morskie u wybrzeży Somalii nadało ł nowy wymiar zawirowaniom politycznym.

Prezydent Somalii Abdullahi Yusaf wybrany w listopadzie 2004 roku ,jednostronnie oddalił premiera Nur Hassan Hussein i powołał Mohammad Mahmud Guled w jego miejsce w listopadzie 2008 r. który staną na czele tymczasowego rządu federalnego (TFG). Parlament kraju odmówił zatwierdzenia zmiany i żądał utrzymania Husajna na swoim stanowisku. USA i kraje sąsiadujące też potępili tą decyzję. Kenia ogłosiła sankcje Yusaf mówiąc że był przeszkodą dla pokoju ,ponieważ udaremniał każdą propozycję pokojową.

Posiedzenie parlamentu było planowane w Dżibuti w dniu 26 stycznia 2009 r. w którym nowy prezydent miał być wybrany i parlament indukcyjny powiększony o 200 nowych członków -islamistów należących do opozycji. Celem było utworzenie rządu jedności oraz izololacja linii islamistów prowadzonych przez al-Shabab.

Jednak wraz z upadkiem Baidoa w dniu 26 stycznia 2008 wkrótce po odejściu etiopskich miast, które były ostoją i siedzibą parlamentu, TFG reguła ograniczyła się tylko do Mogadiszu. Było to niepewne i w każdej chwili mógł nastąpić jej upadek, na ratunek przyszło wsparcie z zewnątrz . Takie wsparcie było tymczasowe, a nie trwałym rozwiązaniem. To do tej pory Somalia głównie przetrwała z powodu silnego wsparcia krajów sąsiednich szczególnie Etiopii i Afryki siły pokojowe Unii. Przywódca wielkich sadów Islamskich (UIC) szejk Sharif Sheikh Ahmed z siedzibą w Asmara, został mianowany nowym prezydentem , a Omar Abdirashid Ali Sharmarke na premier, który dąży do utworzenia rządu jedności narodowej

Ludność Somalii

Somalia liczy 10 milionów obywateli, a ponad 80% to muzułmanie. Chociaż 85% populacji jest z Somali ,to społeczeństwo jest oparte na oddzielnych klanach - lub rodzinach. Istnieją cztery główne klany; Hawyie, Ishaak, Darod i Rahawein, które tworzą 84% ludności Somalii. Dir i Digil są to dwa drobne klany, które w połączeniu tworzą 10% ludności Somalii. Liczne mniejsze klany i mniejszości etniczne istnieją na całym terenie Somalii w społecznościach lokalnych, a nie na określonych obszarach, zwłaszcza wzdłuż rzek i wybrzeży. Te demograficzne klany stanowią podstawę rządu w formule podziału władzy. W tym każdy z czterech głównych klanów Somalii miałoby równą reprezentację, a drobne klany miałoby połowę. Sojusze między klanami i sub klanami są oparte na wzajemnych korzyściach i są przejściowe.

Konkurencja między głównymi klanami jest dla władzy i zasobów, a nie dla ideologii politycznej. Jeżeli jeden region jest zdominowany przez inny klan, jak w Somalii z Ishaak lub Puntland z Darod, to panuje względny pokój. Klany przekraczają sztuczne granice geograficzne Somali stąd klany można znaleźć w Etiopii, Dżibuti i Kenii. Każdy klan jest prowadzony przez Radę Szura, który zapewnia polityczne zarządzanie klanu. Rada ta składa się ze starszyzny klanu, biznesmenów, grup kobiet i grup młodzieżowych. Kolejny poziom to sądy, które zawierają wpływowych szejków i imamów. Sądy te zapewniają praworządność w obrębie klanu przy dworactwie Shura Council. Trybunał prawa jest nadzorowany przez milicję klanu. Chociaż dominującą religią w Somalii jest islam , sądy nie wymuszają prawa szariatu i większość Somalijczyków to muzułmanie.

Bohaterowie w Somalii

Spór klanów. Obecnie istnieje pomiędzy Darod i Ishaak .Spory graniczne między Somaliland i Puntland,a w szczególności Sanaa z Sool. TFG stwierdził, że walki w Mogadiszu miały na celu wyeliminowanie ekstremistycznych ugrupowań islamskich, takich jak Al Shabaab, którzy są UIC milicją sporządzoną głównie z Hawyie - Habr Gedir - Ary sub klan. Jednak media sugerują, że walka była między klanem Darod prowadzonego przez prezydenta Yusuf i klanem Hawyie o kontrolę lukratywnych portów w Mogadiszu i Kismayo.

Napięcia były wysokie w Kismayo gdzie sub klan Majertain ,milicja byłego prezydenta Yusuf z klanu Darod została wyparta z miasta w kwietniu 2008 r. przez sub klan Marehan, również z klanu Darod.

Frakcje i grupy ekstremistów.

Chociaż trudno określić dokładnie, kim są TFG "grupy ekstremistyczne", kilka zostało zidentyfikowane:

• Al Shabab. Być może największa i najbardziej nagłośniona grupa Shabab. To milicja wspierająca Unie Trybunałów Islamskich (UIC). Grupa prowadzona jest przez Adan Hashi. Ayro, który powiedział, że został przeszkolony w Afganistanie i był w USA wśród osób odpowiedzialnych za ataki terrorystyczne. Zginął w kwietniu 2008 roku. Mukhtar Timolji, który przejął grupę również zginą podczas bitwy Guri CEEL. Al-Shabab milicja składa się z młodych ludzi w wieku między 20 i 30 wiekiem, którzy są uważani za ekstremistów i tych, którzy walczyli na linii frontu, gdy UIC starł się z ich przeciwnikami. Członkowie Al-Shabab to głównie niewykształcona młodzież zaangażowana głównie w ochronę swoich przywódców. Jest zgłaszana do przeszkoleń w zakresie operacji specjalnych i wspierana przez grupy biznesmenów Mogadiszu (Ayr sub klan), które zdecydowanie sprzeciwiają się pokonaniu watażków.

Al Shabab mają na celu ożywić UIC w Somalii i wciągać inne sub klany do ich sprawy, wspierani częściowo przez działania EAF, z przekonaniem, że konflikt jest pomiędzy Darod i Hawyie. Są uzbrojeni w broń ręczną, RPG-7. Po zdobyciu Baidoa, Al-Shabab stała się najsilniejszą grupą w Somalii.

• Popularny Ruch Oporu (PRM). PRM to islamski ruch oporu, który rozwinął się po UIC, zostali pokonani przez tymczasowy rząd federalny. Grupa jest prowadzona przez szejka Abdikadir, który opisany na islamskich stronach internetowych obiecywał zniszczyć komercyjne samoloty korzystające z lotniska w Mogadiszu i ataki na wszystkie obce wojska, w tym żołnierzy sił pokojowych. Są odpowiedzialni za wiele morderstw i za ataki na samoloty lądujące w Mogadiszu.

• Ruch Młodych Mudżahedinów w Somalii. To najnowsza grupa prowadząca operacje w Somalii. Uważa się, że są związani z Al-Kaidą. Grupa twierdziła w instrukcji internetowej, że jego wojownicy zdetonowali bombę w samochodzie w pobliżu etiopskiego konwoju wojskowego w stolicy Somalii, niszcząc dwie ciężarówki i rzekomo zabijając około 30 etiopskich żołnierzy. Wzięli odpowiedzialność za atak bombowy na samochód 03 czerwca 2007 w rezydencji byłego premiera Gedi, zabito 7 żołnierzy, a 10 zostało rannych. Grupa ta wydaje się posiadać bomby ,współpracują i otrzymują wsparcie z Al-Kaidy.

• Sojusz na rzecz Ponownego Wyzwolenia Somalii-Asmara (ARS). Grupę tworzy Erytrea .

• Sojusz na rzecz Ponownego Wyzwolenia Somalii (ARS-Dżibuti-D). Grupę tworzy Dżibuti .

• Ahl al-Sunna wa al-Jamaa grupa.

• The Anti Terrorism Alliance. Znany jako Sojusz dla przywrócenia pokoju i walki z terroryzmem (ARPCT), sojusz stworzony przez różnych watażków i biznesmenów. W sojusz wliczony jest Botan Ise Alin, Mohammed Dheere (nowo mianowany burmistrz Mogadiszu), Mohamed Qanyare, Musa Sudi Yalahow, Nuur Daqle, Abdi Hasan, Awale Qeybdiid (nowo mianowany komisarz policji), Omar Muhamoud fińską i inni. Niektórzy z nich to byli ministrowie w TFG w Somalii. ARPCT to świecka grupa finansowana przez amerykańską CIA.

• Międzynarodowa grupa kryzysowa ,która miała bezpośrednie kontakty z watażkami. Chociaż Sojusz jest teraz martwy, jego członkowie są jeszcze aktywni w społeczności.

• Inne. Istnieje znaczna liczba milicji zewnętrznych, dygnitarz wojskowy milicji, kryminalistów, dżihadu i zagranicznych bojowników, którzy działają niezależnie od wszelkich klanów lub organizacji. Ich motywacja do walki, zależy tylko i wyłącznie od pieniędzy.

Etiopia -wspomaganie TFG, wliczone:

a. Usunięcie zagrożenia UIC ponowne zjednoczenie narodu somalijskiego w dolinie Ogaden w zjednoczonej Greater Somalii.

b. Presja ze strony podmiotów zewnętrznych w celu zapobiegania wykorzystywaniu Somalii jako bezpieczne schronienie dla terrorystycznych działań szkoleniowych.

c. Dostęp do przyjaznego obiektu portowego, jak Etiopia obecnie Somalia jest zmuszona do korzystania z Dżibuti i Erytrei, porty pobierają wygórowane ceny do wywozu kawy i przywożonych towarów.

Etiopskie siły zbrojne najechały Somalię w grudniu 2006 roku z inicjatywy USA i kierowane przez UIC doprowadziły do islamskiego reżimu. Z 18.000 żołnierzy, 10.000 etiopskich wojsk stacjonuje w Mogadiszu, reszta w Baidoa. Addis Abeba wierzył, że Asmara wspierane i wzmacniane przez niedobitki UIC w Mogadiszu, zwiążą etiopskie wojska w Somalii i będą walczyć. Jego stosunki z Erytrei są napięte z powodu ostatniego wsparcia UIC i Ogaden przez Front Wyzwolenia (OLF). Opresyjna polityka prowadzona przez etiopskich żołnierzy podczas ich dwuletniego pobytu w Somalii radykalizowała dużą liczbę Somalijczyków, którzy połączyli siły z wojownikami islamskimi.

Wyjazd etiopskich wojsk dniu 26 stycznia 2009 doprowadziło islamistów do przechwycenia Baidoa. Mogadiszu stało się zbyt narażone na islamskich rebeliantów. Obecność islamistów w Baidoa, która graniczy z Etiopią, pozostaje źródłem niepokoju dla etiopskiego reżimu.

Prawdopodobne przejęcie Somalii przez islamistów stanowiłby zagrożenie dla Ogaden. Stałaby się to głównym źródłem konfliktu z Etiopią.

Erytrea. Oprócz wspierania wroga swojego wroga Etiopii, Erytrei uważa, że Somalia powinna być wolna od obcej interwencji i wezwała Ugandę do usunięcia ich sił pokojowych z Mogadiszu. Uważa , że Somalia powinna rozwiązać własne problemy i wycofać się z Interem organu rządowego Rozwoju (IGAD) w proteście grupy aktywnego wsparcia etiopskiej interwencji.

Bogata w minerały Ogaden wyspa Somalii graniczy z Etiopią i jest pod kontrolą wojsk etiopskich. Podobnie jak reszta Somalii Ogaden zamieszkuje większość muzułmanów. Pobudzona przez USA, Etiopia zdecydowała się wprowadzić z dużym kontyngentem w życie Somalii reżim TFG prowadzony przez wodza Abdullahi Yusaf.

Podsumowanie- kryzys humanitarny w Europie

w grudniu 2006 roku armia etiopska podjęła ofensywę, która w błyskawicznym tempie doprowadziła do usunięcia islamistów, sprawujących władzę w Somalii od kilku miesięcy. Jednak interwencja Etiopii nie przyniosła spokoju Somalii, która dziś według ONZ stała się najpoważniejszym kryzysem humanitarnym w Afryce.

W grudniu 2006 roku Etiopia wystąpiła w obronie tymczasowego rządu Somalii, powołanego pod koniec 2004 roku, który jednak w 2006 roku znalazł się w izolacji w mieście Baidoa, podczas gdy Związek Sądów Islamskich (UIC) uzyskał kontrolę nad znakomitą większością południowej i środkowej Somalii. Interwencja okazała się szybka i skuteczna: już po tygodniu islamiści w popłochu uciekali z ostatnich bastionów na południu kraju i w styczniu 2007 roku rząd tymczasowy mógł usadowić się w stolicy Mogadiszu.

Etiopska akcja militarna w Somalii miała pełne poparcie USA, które przedstawiały UIC jako ugrupowanie powiązane bądź nawet kierowane przez al-Qaidę. Bardziej istotne było stworzenie rządu, który będzie posiadał legitymizację, będzie szeroko reprezentatywny i poradzi sobie z jakimkolwiek zagrożeniem terroryzmem.

Wezwanie Waszyngtonu do rozpoczęcia procesu dialogu i pojednania nie znalazło jednak oddźwięku. Już po kilku tygodniach w Mogadiszu na nowo rozgorzała walka o władzę między zwaśnionymi klanami. Planowane wprowadzenie do Somalii w miejsce wojsk etiopskich 8-tysięcznych sił pokojowych Unii Afrykańskiej (AMISOM) zaczęło ulegać opóźnieniu. Tylko Uganda zaoferowała żołnierzy dla sił AMISOM i w liczbie 1500 przybyli oni do Somalii w marcu 2007 roku. Inne państwa afrykańskie, widząc że walki w Somalii przybierają na sile, zwlekały z przyłączeniem się do misji pokojowej. W związku z tym wojska etiopskie pozostały w Somalii, zapewniając ochronę rządowi tymczasowemu, ale też budząc niezadowolenie części Somalijczyków.

Tymczasem liderzy rozbitego UIC znaleźli schronienie w Asmarze, gdzie z poparciem prezydenta Erytrei Isaiasa Afewerkiego zaczęli tworzyć nowy front opozycyjny wraz z przeciwnikami etiopskiego zaangażowania w Somalii. Wkrótce bojownicy islamscy włączyli się do walk w Mogadiszu, korzystając z poparcia części członków wewnętrznie podzielonego największego klanu Hawiye i wykorzystując techniki walki znane z Iraku i Afganistanu, jak zamachy samobójcze, bomby przydrożne, ostrzały moździerzowe i rakietowe. Konflikt w Somalii zaczął przypominać wojnę peryferyjną między Etiopią a Erytreą. Według raportu Grupy Monitoringu ONZ ds. Somalii z lipca 2007 roku „ogromne ilości broni” trafiły do islamskich bojowników z Erytrei i za jej pośrednictwem, co sprawia że w Somalii znajduje się największa ilość broni od wybuchu wojny domowej w 1991 roku.

Przybierające na sile starcia w Mogadiszu, których efektem były liczne ofiary zarówno wśród somalijskich sił bezpieczeństwa i wojsk etiopskich jak też cywilów, zmusiły do ucieczki tysiące osób. 20 listopada Wysoki Komisarz ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) oświadczył, że liczba uchodźców z Mogadiszu po lutym tego roku osiągnęła 600 tysięcy, co spowodowało opustoszenie całych dzielnic stolicy Somalii. Ponieważ już wcześniej wysiedlonych było około 400 tysięcy osób, liczba uchodźców w 9-milionowej Somalii osiągnęła zdumiewający poziom miliona osób. Około ćwierć miliona z nich zgromadziło się w obozach wzdłuż 30-kilometrowej drogi z Mogadiszu do Afgoye, gdzie żyją w szałasach zbudowanych ze strzępów materiałów i plastikowych toreb, przy niedostatku żywności i braku opieki zdrowotnej. Organizacje niosące pomoc humanitarną i ONZ uważają teraz Somalię za najdotkliwszy kryzys humanitarny w Afryce, jeszcze poważniejszy niż w sudańskiej prowincji Darfur. Niesienie pomocy potrzebującym Somalijczykom w 2008 roku będzie wymagało wkładu finansowego ze strony społeczności międzynarodowej w wysokości co najmniej 400 milionów dolarów.