Mówiąc o czasach zagrożenia mamy na uwadze przede wszystkim ostatnie wydarzenia związane z II wojną światową. Ale zagrożenie jest też tematem utworów niemówiących o niej. Albert Camus w swojej powieści "Dżuma" również zawarł ten motyw. Jednak nie sposób pisać na ten temat nie wspomiinając utworów mówiących o wojnie i losach człowieka. W reportażu Hanny Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem" problem moralny wyraża się w postawie doktora Edelmana. który poszukuje podstawowych wartości, dostrzega je w życiu ludzkim, w trosce o drugiego człowieka, w odpowiedzialności za niego i otaczający świat. O powstaniu myśli jako o konieczności, gdyż mówi, że należało przypomnieć światu, który lubi i czci wszelkie czyny o swoim istnieniu i pokazać tragizm sytuacji. Edelman nazywa powstanie jedynym sposobem wyboru umierania, gdyż jedynie w ten sposób można udowodnić godność ludzką i pokazać protest przeciwko poniżeniu i upodleniu, jakim jest dobrowolna śmierć. Edelman wspomina również karuzelę po aryjskiej stronie muru i odgłosy zabawy w chwili, gdy ginęło getto. Obraz ten budzi obawę wobec postawy Polaków, czy tragedia getta będzie całkowicie obojętna dla nich i czy o niej nie zapomną? Inną postawę prezentuje dr Edelman, który, jak sam to określił, chce "zdążyć przed Panem Bogiem". Wyniósł on z wojny przeświadczenie, że Bóg nie jest za bardzo sprawiedliwy, jest niejako przeciwnikiem człowieka. Jest tym, który przynosi śmierć, skoro zezwala na zbrodnie, jak wymordowanie 400 000 ludzi. Edelman - świadek tej zbrodni - nie chce i nie może zgodzić się na taki świat, w którym się to zdarzyło. Dlatego podejmuje wyścig ze śmiercią, w ten sposób wyraża swój protest, swoją niezgodę. Nie używa wielkich słów, ale konsekwentnie realizuje swój plan pomocy ludziom, lecząc ich, ratując przed śmiercią, a jeżeli nie jest to możliwe, to przynajmniej zapewniając im godne warunki umierania. Zdążyć przed Panem Bogiem, to przedłużyć życie pacjentowi, choćby o krótki czas. W tej walce, w buncie przeciw śmierci i niesprawiedliwości Boga człowiek niewiele może, ale nie należy rezygnować, ponieważ każdy drobny sukces jest potwierdzeniem humanistycznych wartości, które umacnia międzyludzka solidarność. Powieść Alberta Camusa "Dżuma" to z kolei szerg postaw moralnych człowieka w sytacji zagrożenia, jakie stwarza możliwość zachorowania i śmierci na dżumę. Każdy z bohaterów prezentuje odmienną postawę: Bernard Rieux podejmuje walkę z chorobą od samego początku, kierując się etyką zawodową i można powiedzieć "powołanie do ratowania ludzi". Nie chce on przystać na niesprawiedliwość i ustępstwa oraz ma...