Patriotyzm walki i patriotyzm pracy w literaturze polskiej XIX wieku. Termin romantyzm w rozumieniu historyczno-literackim oznacza okres przełomu XVIII i XIX wieku, oraz pierwszej połowy XIX wieku. Ogarnął on niemal wszystkie kraje europejskie, jednak w Polsce znacznie później niż na Zachodzie. Narodzinom romantyzmu towarzyszyła fala ruchów narodowowyzwoleńczych, zapoczątkowanych przez Wielką Rewolucję Francuską. Polska w wiek XIX wkroczyła bez własnego państwa. Dlatego też dominujące miejsce w ówczesnej świadomości narodu polskiego zajmowała problematyka niewoli i walki o niepodległość. Polacy ożywiani hasłami romantyków i demokratycznymi ideami Wielkiej Rewolucji Francuskiej (1789), stanęli więc z bronią w ręku, najpierw u boku Napoleona, potem samodzielnie organizowali wielokrotnie spiski patriotyczne i występowali zbrojnie przeciwko zaborcom.Romantycy to osoby niezwykle wrażliwe i uczuciowe. Gdy kochali, to całym sercem, ale gdy nienawidzili, to również całym sercem. Szczególnie poeci wyznaczyli sobie misję przewodzenia narodowi. Gdy rozwija się polska literatura romantyczna, państwo nasze pozostaje w niewoli, podzielone pomiędzy trzech zaborców: Austrię, Prusy i Rosję. Polska została wymazana z mapy świata. Polska, ale nie naród polski, który nigdy nie pogodził się z zaistniałą sytuacją. Dowodem tego były powstania narodowowyzwoleńcze. Niemałą rolę odegrali w tym właśnie poeci i pisarze tego okresu. Polscy pisarze romantyczni wzięli na siebie zadanie podtrzymania swymi dziełami poczucia narodowej odrębności, poczucia polskości. Trzeba z całą mocą podkreślić, że romantycy to również wielcy patrioci, kochający ojczyznę, niejednokrotnie ponad swoje życie i wszystko co posiadali. Dwaj najwięksi poeci polskiego romantyzmu, Mickiewicz i Słowacki, dzieciństwo i młodość spędzili na terenie zaboru rosyjskiego. Dlatego szczególnie silnie odczuli represje ze strony tego właśnie zaborcy. Wiele miejsca w ich utworach zajmuje Rosja jako główny wróg Polski. Adam Mickiewicz w III części „Dziadów” opisuje m.in. ówczesną rzeczywistość Polski. Jeden z fragmentów akcji umieszcza w salonie warszawskim, w którym na przyjęciu spotykają się Polacy o różnym nastawieniu politycznym. Najogólniej można ich podzielić na arystokratyczną elitę, starsze pokolenie Polaków oraz młodych patriotów. Młodzi patrioci omawiają sytuację na Litwie i w Polsce – wywózki i przesłuchania, arystokratyczna elita natomiast interesuje się tylko sprawami imprezy, nie interesują ich sprawy kraju, jedynym zmartwieniem jest aby się dobrze bawić. Cała scena jasno ukazuje kontrast między...