Atom - jest najmniejszą częścią pierwiastka chemicznego zachowującą jego właściwości chemiczne.

Atomy tych samych pierwiastków maja identyczne właściwości (wielkość, masa, barwa). Atomy tych samych pierwiastków łączą się ze sobą tworząc cząsteczki. Atomy różnych pierwiastków mają różne właściwości, np. rozmiar, masa i mogą łączyć się ze sobą tworząc związek chemiczny. Jednostką masy atomowej jest unit.

Budowa atomu - atom składa się z jądra, w którym znajduje sie proton o ładunku dodatnim i neutron nie posiadający ładunku. Poza jądrem po krzywych zamkniętych zwanymi orbitalami lub powłokami krążą elektrony posiadające ładunek ujemny. Elektrony na ostatnich powłokach to elektrony walencyjne. Atom w stanie podstawowym jest elektrycznie obojętny (nie kopie) tzn. że posiada tyle samo elektronów co protonów. Budowa atomu przypomina Układ Słoneczny, w środku jest Słońce (jądro), a poza nim krążą planety (elektrony). Czyli: p - proton - ładunek + | e - elektron - ładunek -

n - neutron - ładunek 0

MODELE BUDOWY ATOMU

Model atomu Thomsona

Zwany także modelem "'ciasta z rodzynkami" – model atomu zaproponowany przez brytyjskiego fizyka J. J. Thomsona. W modelu tym Thomson założył, że każdy atom jest zbudowany z jednorodnej kuli naładowanej dodatnio, wewnątrz której znajdują się ujemnie naładowane elektrony. Za pomocą tego modelu, mającego obecnie znaczenie tylko historyczne, próbowano w sposób klasyczny wyjaśnić budowę atomu.

Praca Thomsona opisująca ów model została opublikowana w 1904 roku, w marcowym wydaniu czołowego wówczas czasopisma naukowego Philosophical Magazine. Według Thomsona:

... atomy składają się z ujemnie naładowanych cząstek otoczonych przestrzenią dodatnio naładowaną ...

Model Rutherforda

W 1911 roku Rutherford przeprowadził teoretyczną analizę kątów rozproszenia

zgodnie z teorią atomu Thomsona i zgodnie z wysuniętą przez siebie teorią,

w której założył, że atomy zbudowane są z dodatnio naładowanego jądra i ujemnie

naładowanych elektronów krążących wokół niego. Następnie teoretycznie obliczone

wyniki porównał z wynikami eksperymentu. Powolna cząsteczka alfa padająca na warstwy atomów zbudowanych zgodnie z modelem "ciasta z rodzynkami", w którym

atomy przylegałyby do siebie najprawdopodobniej zostałaby zatrzymana i

nie mogłaby przeniknąć przez złotą folię. Z kolei szybka cząstka przenikałaby przez cienką folię w zasadzie prawie nie odchylona, gdyż pole elektryczne wewnątrz atomów byłoby słabe i w miarę jednorodne. W modelu Rutherforda pole to jest znacznie silniejsze (bliżej jądra - gdzie

jest skupiony cały dodatni ładunek), a więc niektóre cząstki alfa są znacznie bardziej odchylane. Inne natomiast, przechodzące daleko jądra, są prawie nie odchylane. Prawdopodobieństwo trafienia cząsteczki alfa w jądro jest małe, ale również istnieje.

Model Bohra

Atom posiada dodatnie jądro oraz elektrony krążące po orbitach o

określonej energii. Według modelu Bohra elektrony poruszają się

po orbitach (powłoki), tak jak Ziemia wokół Słońca. Mogą one przechodzić

z jednej powłoki na drugą czemu towarzyszy absorpcja lub emisja energii.

Wartość energii dla elektronu zależy od odległości od jądra (im dalej tym jest

większa). Energia elektronu może zmieniać się jedynie w sposób skokowy

(skwantowany), co wiąże się z tym, ze elektron musi pochłonąć ściśle

określoną porcje energii. Stan o wyższej energii jest nietrwały i nosi on

nazwę stanu wzbudzonego. Przejście z jednej na drugą orbitę związane

jest z emisją kwantu energii (najmniejsza porcja energii), a gdy jest nią

świetlna energia, następuje emisja fotonu.

Absorpcja - proces wnikania jednej substancji (cząsteczek, atomów lub jonów) do

innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą.

TEORIA ATOMISTYCZNA DALTONA

Opublikowana w 1808 roku przez angielskiego uczonego Johna Daltona model budowy materii. Dalton przyjął że jest ona zbudowana z atomów, będących niepodzielnymi, sprężystymi kulami (tzw. „model kuli bilardowej”).

John Dalton jako pierwszy zasugerował podział pierwiastków na atomy, których jednakże nie należy utożsamiać z pojęciem atomu o którym wspominał już Demokryt, tj. drobnej cząstki każdego ciała, stanowiącej niejako jego ułamek. Innymi słowy, J. Dalton zauważył różnice występujące pomiędzy atomami poszczególnych pierwiastków, określane współcześnie jako właściwości danego pierwiastka, wynikające m.in. z właściwości atomu, wiązań między atomami czy ich układu w przestrzeni.

Teoria Daltona składa się z następujących postulatów:

• Atom jest najmniejszym „budulcem” materii. Jest jednolity i niepodzielny.

Wszystkie atomy danego pierwiastka chemicznego są identyczne (posiadają ten sam zespół właściwości).

• Atomy danego pierwiastka A różnią się od atomów pierwiastka B.

• Atomy są niezmienne i niepodzielne. Atomy danego pierwiastka A nie mogą przemienić się w atomy pierwiastka B. Atomy nie zmieniają się w trakcie reakcji chemicznych.

• Związki chemiczne powstają przez łączenie się pierwiastków w stałych stosunkach.

Pomimo że pod koniec XIX w. odkryto, że atomy zbudowane są z jeszcze mniejszych cząstek i mogą ulegać przemianom, a atomy danego pierwiastka mogą różnić się nieco między sobą (izotopy), teoria Daltona stanowiła podstawę rozwoju współczesnej chemii.