Istota i cel powołania służby celnej

Jednym z ważniejszych filarów polityki gospodarczej państwa polskiego i Unii Europejskiej jest polityka celna. Jest ona fundamentem Unii i podstawowym elementem funkcjonowania jednolitego rynku, ten zaś może skutecznie funkcjonować tylko tam, gdzie są stosowane wspólne reguły na jego granicach zewnętrznych, a 27 organizacji celnych działa jak jedna. Te wspólne reguły obowiązują w Unii Celnej jako takiej z jej wspólną taryfą celną i rozciągają się na wszystkie aspekty polityki handlowej1. Wyrazem polityki celnej czy organizacji międzynarodowej jest tworzone przez nią prawo celne.

Jednym z ważniejszych filarów polityki gospodarczej państwa polskiego i Unii Europejskiej jest polityka celna. Jest ona fundamentem Unii i podstawowym elementem funkcjonowania jednolitego rynku, ten zaś może skutecznie funkcjonować tylko tam, gdzie są stosowane wspólne reguły na jego granicach zewnętrznych, a 27 organizacji celnych działa jak jedna. Te wspólne reguły obowiązują w Unii Celnej jako takiej z jej wspólną taryfą celną i rozciągają się na wszystkie aspekty polityki handlowej1. Wyrazem polityki celnej czy organizacji międzynarodowej jest tworzone przez nią prawo celne. Ponieważ prawo celne zostało zunifikowane na poziomie Unii Europejskiej, to właśnie na tym poziomie przesądza się o istocie polityki celnej, wspólnej dla państw członkowskich. W każdym kraju realizatorem polityki celnej są specjalnie powołane w tym celu organy. Polska Służba Celna jest częścią systemu celnego Unii Europejskiej, współpracującą ze środowiskiem gospodarczym2. Służba Celna w myśl ustawy to jednolita umundurowana formacja, utworzona “w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier"3. Na mocy ustawy o Wojewódzkich Kolegiach Skarbowych4 z dniem 1 września 2003 roku nadano organom celnym uprawnienia organów podatkowych, zdefiniowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa5. Organy celne przejęły również od służb skarbowych zadania i obowiązki związane z prowadzeniem spraw dotyczących oznaczania wyrobów znakami skarbowymi akcyzy oraz wykonywaniem szczególnego nadzoru podatkowego. Oznacza to, że organy celne sprawują nadzór nad produkcją, importem, eksportem oraz obrotem niektórymi wyrobami akcyzowymi, a także czynnościami bezpośrednio z nimi związanymi, takimi jak: wytwarzanie, uszlachetnianie, przerabianie, zużywanie, skażenie, rozlew, przyjmowanie, magazynowanie, wydawanie, przewóz i niszczenie oraz oznaczanie tych wyrobów znakami skarbowymi akcyzy. W poczet obowiązków Służby Celnej przeszedł również szczególny nadzór podatkowy nad urządzaniem gier w kasynach gry, na automatach i na automatach o niskich wygranych6. Nadanie organom celnym nowych uprawnień było ważnym elementem harmonizacji prawa i systemu podatkowego ze standardami Unii Europejskiej7. Służba Celna jest formacją umundurowaną, uzbrojoną, posiadającą własny znak, barwy, sztandar8, kodeks etyki zawodowej oraz program antykorupcyjny.