Scharakteryzuj kulturę oświecenia w Polsce.

Na początku mojej pracy chciałabym przybliżyć pojęcie oświecenia. Oświecenie (in. wiek rozumu) jest to nurt kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na lata 1688-1789. Inaczej mówiąc jest to epoka w dziejach kultury europejskiej między barokiem a romantyzmem. Głównymi prądami oświecenia były Krytycyzm – przyjmowanie tylko twierdzeń uzasadnionych i sprawdzonych (czyli np.. Odrzucenie dogmatów), Racjonalizm – przyjmowanie tylko tych twierdzeń które da się logicznie wytłumaczyć lub doznać za pomocą zmysłów, Empiryzm – doktryna filozoficzna mówiąca, że źródłem ludzkiego poznania są przede wszystkim zmysły, Deizm – pogląd głoszący że Bóg stworzył wszechświat, ale nie potrafi on ingerować w życie człowieka, Absolutyzm – forma rządów skupiająca całą władzę w rękach jednej osoby. W Polsce idee oświecenia zostały przyjęte nieco później niż w innych krajach Europy Zachodniej. (powodem był fakt, iż mieszczaństwo zyskało większe znaczenie dopiero w II poł. XVIII w.) Przyjmuje się, że oświecenie w Polsce trwało od lat 40. XVIII w. do roku 1822 r. Charakterystyczną cechą polskiego oświecenia był udział kleru katolickiego w tym ruchu. Pierwszymi ludźmi oświecenia byli głównie duchowni, a w całokształcie epoki stanowili oni aż 40% spośród czołowych postaci oświecenia w Polsce. Zjawisko to bywa nazywane oświeceniem katolickim. Idee oświeceniowe towarzyszyły wielu wybitnym postaciom ówczesnej kultury. Dzięki nim nastąpił rozwój szkolnictwa, nauk ścisłych, życia politycznego i kulturalnego. Dzięki takim ludziom jak m.in. Stanisław Kostka Potocki i Ignacy Potocki Polska jako pierwszy kraj w Europie otrzymała nowoczesną konstytucję. kolejnym ważnym elementem był Sejm Czteroletni (Sejm Wielki) zwołany 6 października 1788 w Warszawie. Miał on na celu przywrócenie pełnej suwerenności i przyspieszenie rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej. Od grudnia 1790 obradował w podwojonym składzie. Wliczając króla i senatorów na Sejmie Czteroletnim obradowały łącznie 483 osoby. Głównym jednak dziełem Sejmu Wielkiego było uchwalenie w dniu 3 maja 1791 nowej Konstytucji. Wprowadzała ona trójpodział władzy, zwiększyła uprawnienia mieszczan, zapowiadała poprawę życia chłopów, zlikwidowała konfederacje i liberum veto w Sejmie. Ustalono także, że następcą króla będzie Fryderyk August. Król starał się za wszelką cenę wyciągnąć kraj z zacofania kulturowego i gospodarczego. Gromadził na Zamku najwybitniejszych poetów, publicystów i działaczy polskiego oświecenia. Spotkania te nazwano obiadami czwartkowymi. Dyskutowano na nich o projektach reform ustrojowych, przedstawiano poważne prace literackie itp. Król opiekował się także malarzami, rzeźbiarzami, architektami itd. Stanisław August sprowadził do Polski wybitnych artystów. Włoch Dominik Merlini zaprojektował przy współudziale króla Pałac Łazienkowski, Marcello Bacciarelli ozdobił wnętrza Zamku Królewskiego i Pałacu w Łazienkach. Z kolei Stanisław August z pasją oddawał się kolekcjonerstwu: zbierał medale, stare monety, obrazy, ryciny, kopie rzeźb antycznych i współczesnych. W 1765 roku z inicjatywy króla założono w Warszawie pierwszy w dziejach Polski teatr publiczny. Jednak rozpoczęcie walk po pierwszym rozbiorze zawiesiło działalność teatru na 7 lat. Biblioteka Załuskich, określana też m.in. jako Biblioteka Rzeczypospolitej – biblioteka publiczna w Warszawie, jedna z największych bibliotek świata drugiej połowy XVIII wieku, jedna z pierwszych, które starały się realizować zadania biblioteki narodowej gromadząc, katalogując i udostępniając możliwie pełny zasób narodowego piśmiennictwa. Fundatorami byli bracia – biskupi Józef Andrzej i Andrzej Stanisław Załuscy. Towarzystwo naukowe ogólne działające w latach 1800–1832 w Warszawie. Reprezentowało naukę całego kraju, skupiało uczonych, literatów, osobistości oficjalne oraz tzw. przyjaciół nauk. Powstanie i działalność Towarzystwa stanowiły przełom w rozwoju nauki i sposobach uprawiania jej w Polsce. Komisja Edukacji Narodowej KEN - centralny organ władzy oświatowej, zależny tylko od króla i sejmu, powołany przez Sejm Rozbiorowy 14 października 1773 na wniosek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Do najważniejszych dokonań należą m. in. Wprowadzenie nowych programów nauczania (m. in. Historii Polski i wychowania fizycznego), utworzenie Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych oraz wprowadzenie nauki w języku polskim.
Najważniejsze postacie oświecenia w Polsce to Wojciech Bogusławski –najważniejsza postać życia teatralnego czasów polskiego oświecenia Tadeusz Czacki – działacz oświatowy i gospodarczy, organizator m. in. Towarzystwa Przyjaciół Nauk Hugo Kołłątaj – wybitny polityk, działacz i publicysta Stanisław Konarski – zapoczątkował polskie oświecenie Ignacy Krasicki - najwybitniejszy poeta oświecenia Stanisław August Poniatowski Franciszek Zabłocki – poeta, najbardziej znany twórca polskiej komedii oświeceniowej, sekretarz Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych Andrzej i Józef Załuscy – twórcy pierwszej polskiej biblioteki publicznej – Biblioteki Załuskich