By zrozumieć czym była dla Bohatyrowiczów praca musimy zasięgnąć wiedzy na temat jednego z głównych haseł pozytywizmu jakim był UTYLITARYZM. UTYLITARYZM to przekonanie, że dobro społeczeństwa i jednostki jest najwyższym celem moralnego postępowania. Utylitaryzm pozytywistyczny postulował użyteczność wszelkich dokonań ludzkich. Przekonanie to łączyło się w pozytywizmie z kultywowaniem etosu pracy jako jedynej formy patriotyzmu i wartości pomnażającej dobro społecznej. W powieści Elizy Orzeszkowej wartością najwyższą, miernikiem wartości bohaterów. Bohatyrowicze- mieszkańcy zaścianka, którzy otrzymali szlacheckie nazwisko dzięki ich wytrwałej pracy i samowystarczalności- czerpią prawdziwą radość z pracy na wsi, wykazują oni szczere chęci w podejmowaniu trudu życia codziennego i umiejętnie współdziałają ze sobą, okazując sobie wzajemną pomoc i wsparcie. Są zmęczeni wykonywaniem swych obowiązków, lecz żmudna praca nie stanowi dla nich przekleństwa i nie kojarzy im się z bezcelowym wysiłkiem. Dla nich praca jest najwyższą wartością i miarą człowieczeństwa, a wkładany w nią wysiłek nadaje sens ich życia i wzbogaca je. Radość z pracy można dostrzec w cytacie opisującym orzącego Jana: „Za pługiem(…) szedł wysoki i zgrabny człowiek, (…) Szedł prosto, równym krokiem bez żadnego widocznego wysilenia; lejce wyprężone, poniżej ramion opasywały mu plecy. Idąc wygwizdywał trzecią strofę piosenki”. Jan- choć praca jest bardzo ciężka- czerpie z niej radość nie odczuwa z nią związanego wysiłku. Jest radosny, bo wie, że jego praca się opłaca, jest wesoły o czym świadczy śpiewanie piosenki. Praca jest dla nich nie tylko wspólnym działaniem, przynoszącym pożytek wszystkim, lecz jednocześnie daje im możliwość przynależenia do wspólnoty i integrowania się z nią. Bohatyrowiczowie szczerze kochają swą mozolną pracę, która ma dla nich najwyższą wartość, ponieważ jest źródłem ich utrzymania, daje im poczucie wolności oraz godności osobistej. Poprzez pracę realizują swe życiowe ambicje i aspiracje, czują się w pełni szczęśliwi i żyją w doskonałej harmonii z naturą. Taką właśnie pracę poznaje Justyna Orzelska, kiedy to podczas żniw bierze do ręki sierp i staje w jednym szeregu z mieszkańcami zaścianka.: „Żwawo wszyscy czworo rzucili się ku zbożu, żwawo i milcząc żęli (…) Justyna zaśmiała się tak głośno, jak nie śmiała się nigdy, i zaledwie oddychać już nie mogąc upewniać zaczęła, że wcale a wcale zmęczona się nie czuje(…). Praca była ciężka, brak było na te czasy jakiejkolwiek mechanizacji, wszystko było robione ręcznie lub za pomocą koni. Dzięki atmosferze będącej podczas pracy, uczestnicy żniw nie odczuwali żadnego wysiłku, byli weseli, żartowali. Dla Jana Bohatyrowicz praca jest sensem życia i radością. Czynności codzienne na wsi w powieści Elizy Orzeszkowej urosły do miernika wartości bohaterów. Bohaterowie, którzy cenią pracę i dzięki niej przyczyniają się do wspólnego dobra, są zdecydowanie pozytywni i wzbudzają sympatię czytelników.