Naturalizm – skrajne wcielenie realizmu, naturaliści epatują brzydotą, patrzą na to co szpetne, nieestetyczne, na złe strony życia. Człowiek to jednostka biologiczna, kierują nią tylko i wyłącznie instynkty). Odwoływanie się do fotograficznej wierności. Jeśli jest coś brzydkie, to są ukazywane tego wszystkie detale. Pisarz naturalista jest obiektywny wobec opisywanej rzeczywistości, nie ocenia jej. (symbolizm, ekspresjonizm, impresjonizm). Filozofia Schopenhauera – człowiekowi stale towarzyszy cierpienie, jest zmuszony przez pęd życiowy do stałej aktywności dla zaspokojenia swoich pragnień i ambicji, nękany jest uczuciem niedosytu i brakiem zaspokojenia, niezadowolenia z siebie i świata, strachu przed przeciwnościami i nieuchronną śmiercią. – wyzbycie się pragnień, rezygnacja z pożądań – ‘swoista rezygnacja ze świata’ – stan ‘nirwany’, czyli zawieszenie wszelkiej aktywności, zerwanie kontaktu ze światem zew. Filozofia Nietschego - -bezwzględna krytyka moralności i kultury współczesnej – kwestionuje wartość; altunizmu, równości, wolności, sprawiedliwości i litości – domagał się wolności absolutnej dla jednostek wyjątkowej (nadludzie) – prawa działania nadludzi poza dobrem i złem – teoria ‘rasy panów’. Filozofia Berqsona – intuicjonizm – filozofia pędu życiowego – czynnik ewolucji twórczej (samopoznanie i poznanie świata zgodnie z zasadą wolności) – odrzucenie ograniczeń