RATOWNICTWO I OCHRONA LUDNOŚCI OCHRONA LUDNOŚCI

Zapewnienie bezpieczeństwa życia i zdrowia osób oraz ich mienia, a także utrzymania sprzyjających warunków środowiskowych do ich przeżycia, pomocy socjalnej i psychologicznej poszkodowanym oraz osłony prawnej, a ponadto do ich przygotowania edukacyjnego i sprawnościowego, do radzenia sobie w czasie katastrof, klęsk żywiołowych i konfliktów zbrojnych, oraz bezpośrednio po nich.

Państwo (organy administarcji rządowej, samorządowej i podmioty gospodarcze) powinno w każdej sytuacji, zarówno w czasie wojny jak i pokoju, zagwarantować swym obywatelom ochronę życia i mienia. Mają oni do tego nienaruszalne i konstytucyjne prawo. Społeczeństwo natomiast ma moralny obowiązek pomocy w realizacji działań ochronnych i ratowniczych. ZADANIA SYSTEMU OCHRONY LUDNOŚCI Planowanie i organizacja Ostrzeganie i alarmowanie Ratowanie i ewakuację ludzi, zwierząt i mienia Opiekę medyczną, religijną, psychologiczną i prawną Walka z zagrożeniem (powodzią,pożarem) Przywracanie i utrzymanie porządku w rejonie klęski, awarii itp. Zapewnienie schronienia i niezbędnego zaopatrzenia dla poszkodowanych, organizacja schronów Odkażanie, likwidacja zakażeń, skażeń Doraźne przywracanie działania służb użytku publicznego Doraźne grzebanie zmarłych OCHRONA LUDNOŚCI OBEJMUJE TEŻ DZIAŁANIA W ZAKRESIE: Zapewnienia stosowania prawa państwowego i międzynarodowego dotyczącego praw człowieka, życia, mienia, dóbr kultury, środowiska naturalnego Zapewnienia odpowiednie przygotowania sił i środków ochrony ludności Ochrona struktur władzy Reagowanie na nagłe zdarzenia w życiu codziennym, stanowiące małe lokalne zagrożenie i usuwanie skutków takich zdarzeń Zapobieganie sytuacjom kryzysowym, przygotowanie do ich rozwiązania w oparciu o wsparcie operacji pokojowych sił zbrojnych w czasie pokoju oraz wsparcie międzynarodowych akcji humanitarnych Edukowanie i szkolenie społeczeństwa

Ochrona ludności jest realizowana w każdych warunkach, okolicznościach i przez cały czas funkcjonowania państwa. Z tego względu dzielimy ją na: Stan permanentnego czuwania i doraźnego reagowania (codzienne czynności pozwalające na ratowanie ludzi, zwierząt, mienia i środowiska oraz likwidację zagrożenia w sytuacjach nagłych, zapobieganie i przeciwdziałanie zagrożeniom) Stan kryzysowy (działania w sytuacji pojawienia się zagrożenia prowadzącego do stanu kryzysowego bądź w trakcie stanu kryzysowego, niemilitarne) Stan ochrony ludności w czasie wojny (ochrona ludności zgodnie z regułami międzynarodowymi w trakcie konfliktu zbrojnego)

Główne ogniwa ochrony ludności, wykonujące działania zarówno doraźne, z zakresu reagowania na zagrożenia, ale także stosownego planowania, są: naczelne i centralne organizacje administracji publicznej, czyli Ministrowie, Komendant Państwowej Straży Pożarnej i szef Obrony Cywilnej Kraju naczelni inspektorzy.

Bezpośrednią realizacją zadań z zakresu ochrony ludności zajmują się terenowe organy administracji publicznej, czyli: wojewodowie, starostowie, burmistrzowie, wójtowie, prezydenci miast i marszałkowie województw.

METODY OCHRONY LUDNOŚCI

metoda zbiorowa- zalicza się do niej ewakuację, umieszczenie w budowlach ochronnych – schronach lub w ukryciu zastępczym oraz wykrywanie zagrożeń i alarmowanie. metoda indywidualna- zalicza się do niej: znajomość zasad i tras ewakuacji, sygnałów alarmowych i sposobu zachowania się po ich usłyszeniu; posiadania indywidualnych środków ochrony oraz umiejętność posługiwania się nimi i znajomość zasad ich konserwacji; znajomość zasad przygotowania własnego mieszkania, budynku, ujęcia wody, środków żywnościowych, zwierząt domowych do ochrony przed skutkami różnych czynników rażenia; znajomość zasad udzielania pierwszej pomocy osobom poszkodowanym w wyniku różnych zdarzeń; znajomość samodzielnego likwidowania zarzewi różnych katastrofalnych zdarzeń, np. pożarów.

RATOWNICTWO Jest to niesienie pomocy w sytuacjach nieszczęśliwych zdarzeń. To najważniejszy element ochrony i obrony narodowej. Oznacza działalność prowadzoną na wszystkich szczeblach organizacji państwa w czasie pokoju, kryzysu i wojny za pomocą różnych metod, sił i środków, a jej celem jest ratowanie zdrowia i życia ludzkiego oraz dóbr materialnych.

RATOWANIE To pomoc w nagłej sytuacji (trudnego zdarzenia np. górniczego, lotniczego, morskiego), która grozi śmiercią ofiar a także ratowników oraz zniszczeniem środowiska i ważnych elementów dorobku materialnego i kulturalnego.

Samoratowanie – to podejmowanie czynności ratowniczych samemu sobie przez osobę poszkodowaną, bądź udzielanie pomocy poszkodowanym nim na miejsce przybędą specjalistyczne służby ratownicze. Działania ratownicze ze względu za zakres działania możemy podzielić na: Akcje ratownicze- pomoc doraźna angażująca mały nakład sił i krótki czas działania Działania ratownicze- każde działania mające na celu ochronę życia, zdrowia, mienia bądź środowiska, przeciwdziałanie klęsce żywiołowej lub innemu miejscowemu zagrożeniu Operacje ratownicze- kompleksowe, jednoczesne działania różnych, specjalistycznych sił i środków ratowniczych w jednym celu, w myśl tego samego planu. PODZIAŁ RATOWNICTWA Ze względu na źródło lub sposób finansowania działań ratowniczych : ratownictwo państwowe, które finansowane jest z budżetu państwa oraz środków samorządu terytorialnego; ratownictwo społeczne, którego koszty organizowania i utrzymania w całości pokrywane są ze źródeł własnych organizacji pozarządowych; ratownictwo komercyjne działające w sferze usług, co oznacza, iż działania ratownicze są wykonywane odpłatnie.

Ze względu na zasięg działań ratowniczych ratownictwo międzynarodowe, krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne, lokalne.

Ze względu na rodzaj zdarzenia ( katastrofa naturalna, techniczna, technologiczna, klęska żywiołowa, itd.) wyodrębnia się; ratownictwo morskie; ratownictwo pożarowe; ratownictwo radiacyjne; ratownictwo lotnicze; ratownictwo powodziowe; ratownictwo drogowe; ratownictwo kolejowe itp..

Ze względu na rodzaj użytych sił ratowniczych; ratownictwo medyczne; ratownictwo wojskowe; ratownictwo górnicze; ratownictwo chemiczne; ratownictwo kolejowe; ratownictwo weterynaryjne itd. Udział sił zbrojnych w ratownictwie Strategia obronności RP przewiduje, iż siły zbrojne muszą być gotowe do reakcji na zagrożenia pozamilitarne. W Siłach Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej zadania w zakresie ratownictwa wykonuje przede wszystkim: Wojskowa Ochrona Przeciwpożarowa; Wojska chemiczne, w tym specjalistyczne jednostki ratownicze-chemiczne i radiacyjne zespoły awaryjne; Wojska inżynieryjne; Wojska obrony terytorialnej. Wojska te ze względu na zadania, strukturę organizacyjną, lokalizację oraz wyposażenie specjalistyczny sprzęt są szczególnie predysponowane do udziału w działaniach ratowniczych oraz współpracy z siłami układu pozamilitarnego. Ich użycie jest uzasadnione wówczas, gdy zostaną wyczerpane wszystkie pozostałe siły i środki, bądź są one niedostateczne. Organem wojskowym, który współdziała z administracją rządową na szczeblu województwa jest Wojewódzki Sztab Wojskowy, a szef WSzW występuje jako doradca wojewody. W działaniach ratowniczych biorą również udział siły społeczne : Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe; Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe; Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe; Ochotnicza Straż Pożarna; Grupy ratownictwa specjalistycznego PCK; Grupy ratownictwa specjalistycznego ZHP.