
Struktura narodowościowa współczesnej europy
Państwa homogeniczne • Poza małymi państwami (Andora, Monaco, San Marino) jedynymi takimi państwami są Islandia i Portugalia. • W pozostałych liczba osób należących do mniejszości waha się obecnie (XX/XXI w.) od 0,4 % (Niemcy) do 41,5 % (Łotwa). • szacuje się, że wśród 752 mlnów mieszkańców Europy mniejszości narodowych na początku lat ’90 stanowiły 101,4 mlnów mieszkańców (obecnie 103,3) co daje 13,5% • [czynniki zmiany obrazu etnicznego Europy na przełomie XX/XXI] o przemiany ustrojowe i terytorialne w Europie po ‘89 o konflikty narodowościowe w pierwszej poł.
Państwa homogeniczne
• Poza małymi państwami (Andora, Monaco, San Marino) jedynymi takimi państwami są Islandia i Portugalia.
• W pozostałych liczba osób należących do mniejszości waha się obecnie (XX/XXI w.) od 0,4 % (Niemcy) do 41,5 % (Łotwa).
• szacuje się, że wśród 752 mlnów mieszkańców Europy mniejszości narodowych na początku lat ’90 stanowiły 101,4 mlnów mieszkańców (obecnie 103,3) co daje 13,5%
• [czynniki zmiany obrazu etnicznego Europy na przełomie XX/XXI]
o przemiany ustrojowe i terytorialne w Europie po ‘89
o konflikty narodowościowe w pierwszej poł. i pod koniec lat ‘90
o pojawienie się nowych aspiracji narodowościowych wśród różnych grup etniczno-kulturowych oraz zwiększona aktywność społeczności regionalnych
o zmiany w danych statystycznych w latach 1989-2002 (największe w byłych państwach federacyjnych o strukturze narodowościowej: CSRS, JFSR, ZSSR)
o wypracowanie i akceptacja międzynarodowych standardów praw mniejszości narodowych i ich upowszechnienie.
o upodmiotowienie mniejszości narodowych w stosunkach międzynarodowych i wew.
o większa gotowość państw do uwzględnienie potrzeb mniejszości narodowych.
Państwa heterogoniczne
generalne tendencje: w państwach byłego ZSRR w latach 90 zwiększanie się liczby ludności większościowej, odpływ Rosjan. Europa Środkowo-Wschodnia i Zakaukazie – w chuj różnych narodowości (szczególnie Bałkany). Europa Zachodnia – bardziej homogenicznie.
Albania
• dane ze spisu z 1989
• liczba ludności: 3 182 417
• liczba mniejszości 2%
o grecy, Macedończycy i czerwonogórcy, oraz mniejszości językowe: Romowie i Aromuni
Austria
• dane ze spisu z 2001 r.
• język ojczysty inny niż niemiecki (6 uznanych grup): 80 384 (1,11%)
• inne języki niż język niemiecki i 6 uznanych grup: 666 749 (8,3%)
Azerbejdżan
• dane ze spisu 1999 r.
• do narodu większościowego: 90,6% mieszkańców (7 205 500)
• mniejszości narodowe 9,4 % (875 500)
o Lezgini (2,2%)
o Rosjanie (1,8%)
o Ormianie (1,5)
o Tałysze (1,0%
o liczebność pozostałych nie przekracza 1%.
Belgia
• nie prowadzi się statystyk narodowościowych
• 3 wspólnoty językowe: flamandzka, francuska, niemiecka (szerzej w notatkach o punktach zapalnych-srlanych)
• Ale jest to kraj zdecydowanie hetorogeniczny
Białoruś
• dane ze spisu z 2003
• ludność ogółem: 9898,6 tys. (w tym 129 narodowości)
• Białorusini: 81,2 % (8159 tys. osób)
• mniejszości
o rosyjska (11,4%)
o polska (3,9%)
o ukraińska (2,4%)
o w kurwe reszty(głównie ze wschodu – ale są nawet Koreańczycy)
Bośnia i Hercegowina
• dane ze spisu z 2001 r.
• ludność ogółem 3 364 825
• Bośniacy 1 626 843 (48,35%)
• Serbowie 1 142 948 (33,97%)
• Chorwaci 519 478 (15,44%)
• inni 35 444 (0,3%)
Bułgaria
• spis z 1992 r. (wyznania z 2001)
• problem podziału na narodowość/język ojczysty/wyznanie. Deklaracje nie pokrywają się!
• dane narodowości
o bułgarska: 6 655 210 (83,94)
o turecka: 746 664 (9,42)
o romska: 370 908 (4,68)
o inne: 69 204 (0,86)
Chorwacja
• dobrze rozbudowany system prawny ochrony mniejszości
• dane ze spisu 2001
• Chorwaci: 3 977 171 (89,63%)
• mniejszości
o najwięcej Serbów 4,54 %, reszta od pół procenta w dół – ale w kurwe ich jest
Cypr
• dane z 2002 roku
• ogółem: 793 100
• Grecy: 640 030 (80,7%) [zgodnie z konstytucją zalicza się do nich grupy religijne: ormiańska, maronitką i katolicką liczące ok. 9tys.]
• Turcy: 87 600 (11,04%)
Czechy
• dane z 2001
• Czesi: 9 249 777 (89,87%)
• Morawianie 380 474 (3,70)
• Słowacy 193 190(1,88)
• Niemcy, Polacy, Romowie, Ślązacy
Dania
• nie prowadzi się statystyk.
• w południowej Jutlandii zamieszkuje ludność niemiecka, ale jest brak danych dot. ich liczebności. (szacunki 15-20 tys)
• odrębne językowo i kulturowo społ. na Wyspach Owczych (ok. 46 tys. osób) i Grenlandii (ok. 50 tys. – Eskimosi )
Estonia
• Dane z 31.03.2000
• więcej osób deklaruje narodowość estońską niż język estoński jako ojczysty
• Estończycy: 930 919 (67,90 %)
• Rosjanie: 25,63 (25,63 %)
• Ukraińcy: 29 012 (2,12%)
• Białorusini: 17 241 (1,26%)
• Finowie: 11 837 (0,87 %)
• Tatarzy, Łotysze, Żydzi, Polacy (2193), Litwini, Niemcy, Inne narodowości (17 059)
Finlandia
• dane wynikają z danych o języku i danych szacunkowych (na opublikowanie narodowości nie pozwala prawo o ochronie danych osobowych). 2003
• używanie języka:
o Fiński: 92,02 %
o Szwedzki: 5,55 %
o Lapoński: 0,03 %
o Rosyjski 0,67 %
o inny 1,72 %
Francja • Francja nie uznaje istnienia mniejszości nar. • ludność ogółem 61,1 mln • szacunkowo mniejszości nar. i używające inny język niż francuski: o Alzatczycy[niemiecki] ogółem 1,62 mln, 975 tys. znających język nikt nie używa tego języka o Baskowie 258 tys, 93 tys., 70 tys. o Bretończycy 600 tys., 450 tys., 300 tys. o Flamandowie 350 00 tys., - , 80 tys. (nie wiem kurwa o co chodzi, kosmici) o Katalończycy 200 tys., 165 tys., 102 tys. o Korsykanie 243 tys., 170 tys., 146 tys. o Lotaryńczycy 300 tys., -, 150-200 tys. (następni kurwa) o Luksemburczycy 30-40 tys., 10 tys., - o Oksytańczycy 5-6 mln, 1,6 mln, 500 tys. Grecja • nie uznaje na swoim terytorium istnienia mniejszości narodowych. • na potrzeby Parlamentu Europejskiego w 1994: o Albańczycy 23 tys. o Aromuni (Wołosi) 40 tys. o Macedończycy 40 tys. o Ormianie 30 tys. o Pomacy 39 tys. o Romowie 2 tys. o Turcy 59 tys. o łącznie 253 tys. osób 2,5 % • w niektórych szacunkach wyróżniano jeszcze Bułgarów (56 tys.) Sakrasani (10tys.), Melengorumunów (10 tys.), Żydów (6 tys.) Gruzja • spis z 2002 nie obejmuje Abchazji • na obszarze Gruzji występuje co najmniej 9 mniejszości, których liczebność wynosi co najmniej 2 tys. osób • Gruzini: 3 661 173 (83,7 %) • Azerowie: 284 761 (6,5 %) • Ormianie: 248 929 (5,7 %) • Rosjanie: 67 671 (1,5%) • Osetyńczycy • Grecy • Ukraińcy • Abchazi • Kurdowie • Żydzi • Inni: 40 394 (0,9%) Hiszpania • nie są prowadzone statystyki narodowościowe. • dane w notatkach, ale ciekawe jest, że Baskowie w 57%(w Kraju Basków) nie znają języka!!! (w Nawarrze 82%!!!), wysoka znajomość języka Katalońskiego i Galicyjskiego Holandia • Nie prowadzi się statystyk. • pośrednie dane z raportów do Karty. • języki mniejszościowe: o fryzyjski. w prowincji fryzyjskiej jako drugi język (94% deklaruje rozumienie tego języka), o dolnosaksoński(1800 tys), jidysz i romski o regionalnego limburskiego w Limburgii 70% mieszkańców (770 tys. osób) • i z dawnych koloni: Surinamczycy, Indonyzejczycy i Moleucy – szacunkowo ponad milion Irlandia • nie prowadzi statystyk narodowościowych • traveller – ludność rdzena 0,3 % Serbia o Serbowie 65 %, Czarnogórczycy 1,43%, Albańczycy 17,22, Węgrzy 3,53m Jugosłąwianie 3,26, Muzułmanie 2,42 %, Romowie 1,40 %, Chorwaci 1,40%, Słowacy 0,69 %, Macedończycy 0,49%, Rumunii 0,43 % • dane z 1991r. Czarnogóra • Serbowie 9,29, Czarnogórczycy 61,84, Albańczycy 6,24, Jugosławianie 4,2, muzułmanie 14,62, Chorwaci 1,02, Macedończycy 0,14 Litwa • 28.04.2000 • Litwini 83% 2907,3 tys. • Polacy 6,74 % 235,8 tys. • Rosjanie 6,31 % • Białorusini 1,23 % • Ukraińcy 0,65 % • Żydzi 0,12 % • Łotysze, Tatarzy, Niemcy, Estończycy, Romowie, inni Łotwa • dane z 31.03.2000 – 9 mniejszości • Łotysze 1 370 703 – 57 % • Rosjanie 703 243 – 29,6 % • Białorusini 97 150 – 4,1 % • Ukraińcy 63 644 – 2,7 % • Polacy 59 505 – 2,5 % • Litwini 33 430 – 1,4 % • Żydzi, Romowie, Niemcy, Estończycy, inne narodowości Macedonia • dane z 1994, ogólna liczba ludności 1 936 877 • Macedończycy 66,6 • Albańczycy 22,7 • Turcy 4,0 • Romowie 2,2 • Serbowie 2,1 • Wołosi 0,4 Mołdawia • dane z 1989 o w Naddniestrzu na 505 375 mieszkańców Mołdawianie i Rumunii 40% ludności, Ukraińcy 28%, Rosjanie 25 % • szacunkowe w Mołdawii: o ogół 4,3 mln o Mołdawianie i Rumunii 64% o Ukraińcy 13,8% o Rosjanie 13% o Gagauzi 3,5% o Bułgarzy 2% o Żydzi 1,5 % o inne – Białorusini, Niemcy, Polacy, Romowie, Turcy – 1,7 % Niemcy • nie są prowadzone statystyki narodowościowe. • częściowe dane w char. szacunkowym są w raportach do RE. o w jednym z nich na 82 mln – ogół, 7,49 mln – nie ma obywatelstwa o raporcie szacunkowym wymieniono następujące mniejszości Duńczycy 50 tys Serbowie 60 tys. (powiat Kamenz – 90% populacji deklaruje się jako Serbowie) Fryzowie Wschodni 12 tys Fryzowie północni 50-60 tys. Sinti(więcej) i Roma ok. 70 tys. Norwegia • nie są prowadzone statystyki, poniższe dane mają char. szacunkowy • Saami 40-45 tys. • Finowie 10-15 tys. + kilaset osób z innej grupy • Żydzi – 1,5-2 tys. • mniejszość tworzona przez większościową historycznie zamieszkałą w Norwegii grupę Travellers (ok 2-3 tys. osób) i przybyłą pod koniec XX wieku grupę Roma Polska • do maja 2002 posługiwano się danymi szacunkowymi, wg. których mniejszości w Polsce miały liczyc od 1,2 mln do 1,6 mln obywateli RP. Dane ze spisu dały 471,5 tys. • Reszta w notatkach • w pytaniu o język wyszło, że obok polskiego najczęściej używa się niemieckiego – 204 tys i angielski 89,9 tys(świadczy to o dużej grupie imigrantów). Rosja • ponad 180 rożnych narodowości. Dwie podstawowe grupy mniejszościowe to:
- Klasyczne mniejszości narodowe do których zalicza się 23 grupy m.in. Azerbejdzan, Białorusinów, Estończyków, Finów, Greków, Gruzinów, Kazachów, Kirgizów, Koreańczyków, Łotyszy, Litwinów, Mołdawian, Niemców, Ormian, Polaków, Tażyków, Turkmenów, Uzbeków i innych
- małe ludy autochtoniczne do których należy aż 65 grup. • raport do Konwencji wskazywał, że na 140 mln mieszkańców Rosji mniejszości stanowią 20 % ludności. Wskazano też, że 24 narody autochtoniczne nie liczą więcej niż 10 tys osób. • znajomość rosyjskiego deklaruje 98,2 %, drugi język – ukraiński 61,54% [stanowią tylko 1,2% mieszkańców!], tatarski 3,7%, baszkirski, czeczeński(prawie po procencie) • Tabelka w notatkach Rumunia • dane z 2002 • 16 mniejszości o Rumuni 89,6% 19 399 597 o Węgrzy i Szeklerzy 6,6% 1 431 807 o Romowie 2,47% 535 140 o Ukraińcy 0,28% 61 098 o Niemcy [Sasi i Szwabi], Rosjanie, Turcy, Tatarzy, Serbowie, Słowacy, Bułgarzy, Chorwaci, Grecy, Żydzi, Czesi, Polacy, Włosi, Ormianie, Inni
Słowacy • dane z 2001 • Słowacy 85,8 % 4 614 854 • Węgrzy 9,7 % 520 528 • Romowie 1,7 % 89 920 • Czesi 0,8% 44 620 • rusini, Ukraińcy, Niemcy, Morawianie, Chorwaci, Polacy, Bułgarzy, żydzi, Inni, nieokreśleni Słowenia • uznaje się dwie: węgierską 8503 (0,43%) i włoska 3064 (0,16%) • oraz wspólnotę etniczną – romską 2293 (0,12%) • Szacunkowo liczne narody byłej Jugosławii (Słoweńcy 83,06 %) Szwajcaria • nie prowadzi się statystyk • uwzględnia się tylko języki dane z 1990 o niemiecki 63% o francuski 19,2% o włoski 7,6 % [uznany za język mniejszościowy] o retroromański 0,6 % [jak wyżej] o inne języki 8,9 % • klasyczyny status mniejszościowy ma ludność retroromańska w Gryzonii Szwecja • nie prowadzi się statystyk narodowościowych • raporty do RE o Saamowie15-20 tys, Tronedaliczycy50 tys, szwedzcy Finowie 450 tys, Romowie 35-40 tys. i Żydzi 20-25 tys. Ukraina • 5.12.2001, w spisie odnotowano 130 narodowości 22,2% • Ukraińcy 37 541, 7 tys 77,8% • Rosjanie 8334,1 tys 17,1 % • Białorusini 275,8 tys 0,9 % • Mołdawianie 0,5 %, Tatarzy krymscy, Bułgarzy, Węgrzy, Rumuni, Polacy, Żydzi, Ormianie, Grecy, Tatarzy, Romowie, Azerbejdżanie, Gruzini, Niemcy, Gagauzi (31 tys.), inni Węgry • dane z 1.02.2001 • ogółem 10 374 823 • przynależność do mniejszości: 314 060 osób (ponad 2,05%) populacji o Bułgarzy 1358 o Romowie 190 046 o Grecy 2509 tys. o Chorwaci 15 620 o Polacy prawie 3 tys. o Niemcy 62 233 o Ormianie 620 o Serbowie 3816 o Słowacy 17 tys. o Słoweńcy 3040 o Rusini 1098 o Ukraińcy 5070 Włochy • nie prowadzi się statystyk. • bada się kwestie językowe o albański 97 tys. o chorwacki 2,6 tys. o grecki 20 tys o francuski 20 tys o franko-prowansalski 92 tys o fruliański 526 tys. o kataloński 18 tys. o ladyński 30 tys. o niemiecki 4,6 tys. o oksytoński 178 tys. o romski 1,3 mln !!!! o sardyński 1,2 mln o słoweński 60-80 tys Wielka Brytania • nie prowadzi się statystyk • w badaniach wyróżnia się następujące grupy na podstawie kryterium etnicznego lub regionalnej przynależności z jednoczesnym określeniem ich liczebności o Anglosasi 44 mln (76%) o Szkoci 5mln (9,6%) o Irlandczycy 2 mln (3,7 %) o Walijczycy 1,1 mln (1,9 %) o Hindusi 0,5 mln (0,9 %) inni 1,6 mln (2,9%)
