STRAŻ MIEJSCA JAKO INSTYTUCJABEZPIECZEŃSTWA NA TERENIE SZAMOTUŁ

Streszczenie Szamotuły (woj. Wielkopolskie) jako małe miasteczko, w którym funkcjonuje Straż Miejska jest miastem o bardzo dobrej lokalizacji i możliwości Straży miejskiej nie mogą być w stu procentach wykorzystywane. Strażnicy mogą jedynie patrolować ulice i dbać o bezpieczeństwo mieszkańców w sposób doraźny lecz nie interwencyjny. Zadania Straży miejskiej są ściśle określone w ustawie i regulaminie, gdzie możemy doszukać się bardzo interesujących dla mieszkańców informacji na temat np. jakie akcje organizowane są w naszym mieście przez Straż Miejską, jakie ograniczenia czy też wytyczne odnośnie funkcji posiadają.

1. WSTĘP Szamotuły to miejscowość położona na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu dolnego odcinka Warty, nad rzeką Samą po jej obu stronach, 35 km na północny zachód od Poznania, stolicy województwa wielkopolskiego. Miasto otaczają niewysokie pagórki, tworzące charakterystyczny krajobraz polodowcowy.

Położenie sprzyja rozwojowi gospodarczemu miasta i gminy, a także ruchowi turystycznemu. Przecinają się tutaj ważne szlaki komunikacyjne, łączące sąsiednie ośrodki: Poznań, Czarnków, Oborniki, Pniewy i Wronki. Wiodą tędy również drogi międzynarodowe, które poprzez trasę A2 i Frankfurt n. Odrą biegną do Berlina, oraz linia kolejowa Poznań – Szczecin. Szamotuły mają 18 480 mieszkańców, a gmina 9 686 (razem: 28 166 - stan na luty 2007).

Miasto zajmuje powierzchnię 10,11 km2 (gmina – 175,1 km2). Jest głównym ośrodkiem gospodarczym, administracyjnym, kulturalnym i oświatowym regionu. Znajduje się tu siedziba Starostwa Powiatowego i władz miejsko-gminnych. Gospodarka ma charakter rolno-przemysłowy, ponieważ najważniejszym bogactwem naturalnym są urodzajne gleby.

Szamotuły posiadają cenne zabytki, bogatą bazę sportowo-rekreacyjną oraz wiele terenów zielonych. Wszystkie te walory sprawiają, że zarówno miasto jak i gmina są atrakcyjnym miejscem dla inwestorów, handlowców i turystów z kraju i zagranicy.(1)

Rys. 1. Zdjęcie panoramiczne i satelitarne Szamotuł.

Dla każdego człowieka jedną z największych potrzeb jest poczucie bezpieczeństwa w miejscach publicznych. Każdy chce mieć pewność, że jego dzieci są bezpieczne w drodze do i ze szkoły, w samej szkole, że zagrożenie nie spotka nas samych, a nasze mienie nie stanie się łupem złodziei. Zarówno policja jak i straż miejska, a także inne instytucje posiadają informacje o aktach przemocy wandalizmu, które to wskazują na utrzymywanie się ogólnego zagrożenia przestępczością. W mojej pracy pragnę przedstawić zadania w zakresie bezpieczeństwa jednostki jaką jest Straż Miejska. Udałam się do placówki, w której stacjonują strażnicy Straży Miejskiej na spotkanie z Komendantem Maciejem Grążką i Zbyszkiem Bombą z Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego aby zasięgnąć szczegółowych informacji na temat ich pracy i tego jak to wygląda w praktyce.

Rys.2. Maciej Grążka – komendant Straży Miejskiej w Szamotułach.

2. POCZUCIE BEZPIECZEŃSTWA

Wychodząc naprzeciw społecznym potrzebom i oczekiwaniom w Straży Miejskiej w Szamotułach zrodził się program „Bezpieczeństwo Miasta i Gminy Szamotuły”. Program ten ma na celu poprawę bezpieczeństwa poprzez współpracę różnorodnych instytucji publicznych, firm, zakładów, organizacji porządkowych, organów wymiaru sprawiedliwości, a także osób prywatnych. Ujęte są sprawy poprawy bezpieczeństwa w Mieście na Wioskach, Osiedlach, Szkołach i przeciwstawianie się wandalizmowi, chuligaństwu, przestępczości i wszelkiego rodzaju wybrykami.

2.1. PROGRAM „BEZPIECZNE MIASTO I GMINA SZAMOTUŁY”

Celem programu realizowanego przez Straż Miejską w Szamotułach jest wzrost poczucia bezpieczeństwa mieszkańców Miasta i Gminy Szamotuły. Głównym z założeń realizacji tego programu powinno być nawiązanie ścisłej współpracy z Policją oraz instytucjami i organizacjami funkcjonującymi na terenie Miasta i Gminy Szamotuły, które mogą wpływać na ład i porządek publiczny: Policja, Straż Pożarna, Pogotowie, Spółdzielnie mieszkaniowe, Wspólnoty mieszkaniowe, Ośrodek Pomocy Społecznej, Zarząd Dróg Wojewódzkich, Zakład Gospodarki Komunalnej, Zarządy Ogrodów Działkowych, Zarząd dróg Powiatowych, Sołtysi, Szkoły, Straż Leśna, Straż Rybacka, Urząd Miasta i Gminy, Starostwo Powiatowe, Inspektoraty Zarządzania Kryzysowego, Straże Miejskie sąsiednich gmin, inne.

3. ZADANIA I ŚRODKI DZIAŁANIA STRAŻY MIEJSKIEJ

3.1. POJĘCIE STRAŻY MIEJSKIEJ

Straż gminna – funkcjonująca w niektórych krajach instytucja powołana w celu utrzymywania porządku publicznego i bezpieczeństwa ludzi, która podlega lokalnemu samorządowi a nie władzy centralnej. Zazwyczaj straż gminna dysponuje bardziej ograniczonymi uprawnieniami w porównaniu z policją państwową(2). Straż Miejska w Szamotułach jest samorządową, umundurowaną formacją, utworzoną na podstawie uchwały Nr 33/91 Rady Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie powołania Straży Miejskiej – Policji Municypalnej Miasta i Gminy Szamotuły i zarządzenia Nr 14/91 Burmistrza Miasta i Gminy Szamotuły z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie utworzenia Straży Miejskiej w Szamotułach(3). Straż jest jednostką organizacyjną Miasta i Gminy Szamotuły działającą w formie jednostki budżetowej. Straż Miejska wyposażona jest w pojazd (pojazdy) służbowe służące do wykonywania obowiązków służbowych oraz patrolowania terenu Miasta i Gminy Szamotuły.

Rys.3. Herb Szamotulskiej Straży Miejskiej(4)

3.2. ZADANIA I ŚRODKI DZIAŁANIA STRAŻY MIEJSKIEJ

1. Zadania stałe. Do nich należą działania z zakresu: a) ochrony spokoju i porządku w miejscach publicznych poprzez: współpracę z mieszkańcami w rozpoznawaniu miejsc i sytuacji mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego; współdziałanie z lokalnymi organizacjami w zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa podczas imprez kulturowych; propagowanie wśród mieszkańców sposobów zachowania w sytuacji zagrażającej życiu i mieniu (ulotki, szkolenia), czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym, współpraca z Zakładem Gospodarki Komunalnej oraz ze Schroniskiem dla Zwierząt w sprawie wyłapywania bezpańskich psów; współpraca z sołtysami i Radą Sołecką w zakresie podniesienia bezpieczeństwa na wsi; b) natychmiastowych interwencji zgłaszanych przez obywateli na telefon alarmowy 986 (z telefonu stacjonarnego); +48 61 29 21 255 c) podniesienie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży poprzez: • współpracę z dyrekcjami szkół – Patrole Szkolne, • legitymowanie młodzieży oraz osób z poza społeczności szkolnej; d) współdziałania z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń; e) zabezpieczenia miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia; f) ochrony obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej; g) doprowadzania osób nietrzeźwych do izb wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te swoim zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób; h) konwojowania dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb gminy; i) monitoringu miejsc szczególnie niebezpiecznych;

j) ścisłej współpracy z Policją poprzez: • popołudniowe patrole z Policją podczas których przeprowadzane są kontrole miejsc szczególnie niebezpiecznych (parki, „meliny”, dworce), interwencje zgłaszane przez obywateli, interwencje mające na celu likwidację miejsc niebezpiecznych, • otoczenie wspólnie szczególną opieką tych rejonów Miasta i Gminy, w których zjawiska niepożądane występują relatywnie często bądź mogą wystąpić, • bieżącą wspólną aktualizację miejsc występowania takich zjawisk, • pozyskiwanie informacji dotyczących występujących zagrożeń bezpośrednio od mieszkańców przez funkcjonariuszy na rejonach służbowych i przez dzielnicowych KPP, • okresowe zwiększanie ilości patroli w zależności od intensywności występowania niepożądanych zjawisk, współdziałanie przy czuwaniu nad porządkiem i kontrolą ruchu drogowego, • wspólne zabezpieczanie imprez i uroczystości kulturowych; k) profilaktyki i działań związanych z zasadami zawartymi w Ustawie o wychowaniu w trzeźwości poprzez: • zwalczanie przypadków zakłócania ładu i porządku publicznego przez osoby nietrzeźwe • wyeliminowanie spożywania alkoholu w miejscach publicznych (monitoring) • zminimalizowanie przypadków sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym oraz nieletnim • kontrola punktów sprzedaży alkoholu ; l) bezpieczeństwa mieszkańców w miejscach zamieszkania, wypoczynku i handlu: • miejsca zamieszkania:  monitorowanie grup młodzieży gromadzących się na klatkach schodowych w pobliżu sklepów, parków, dworach,  przeciwdziałanie aktom wandalizmu,  monitoring miejsc powtarzalności kradzieży pojazdów,  legitymowanie gromadzących się grup młodzieży przez co nie stają się anonimowi,  zwracanie uwagi na wypuszczanie psów bez nadzoru; • Wideo-monitoring:  miejsc sprzedaży alkoholu,  miejsc szczególnie niebezpiecznych,  miejsc częstych kradzieży pojazdów; • Ogrody działkowe:  poprawa porządku na terenach ogrodów działkowych  podwyższenie świadomości administratorów ogrodów działkowych w zakresie utrzymania porządku oraz o ich obowiązkach,  współpraca z Policją w zakresie przeciwdziałania kradzieżom i dewastacji mienia,  kontrola ogrodów pod względem przebywania tam osób bezdomnych; • Targowisko:  Patrole z policją na targowisku – sobota, niedziela,  współpraca z pracownikami targowiska w zakresie poprawy bezpieczeństwa handlujących jak i kupujących (drożne przejazdy, reagowanie na zgłoszenia),  częsta kontrola oraz monitoring pobliskich parkingów – przeciwdziałanie kradzieżom pojazdów,  zwracanie uwagi na akty nieprzestrzegania regulaminu targowiska,  likwidacja handlu w miejscach zabronionych oraz bez zezwoleń,  zwracanie uwagi na „kieszonkowców”; • Plaża ;  Patrolowanie terenów wokół zbiornika wodnego w Pamiątkowie,  Patrolowanie terenu basenu odkrytego,  Patrolowanie terenów przy Zalewie w Przyborowi,  Wspólnie z Policją zabezpieczanie imprez na terenach w/w

2. Zadania doraźne, do których należy: a) Pomoc osobom bezdomnym poprzez: • informowanie bezdomnych o możliwości uzyskania pomocy z Ośrodka Pomocy Społecznej i innych instytucji, • rozpoznawanie i kontrolę miejsc, w których gromadzą się osoby bezdomne lub mające trudną sytuację materialną, • współpraca z pracownikami Ośrodka Pomocy Społecznej, Domem Dziecka oraz instytucjami powołanymi do udzielenia pomocy takim osobom, • przewożenie osób bezdomnych do noclegowni i ośrodków tymczasowego pobytu, • czuwanie nad ładem i porządkiem publicznym w miejscach gromadzenia się i przebywania osób bezdomnych; b) Stan techniczny budynków, obiektów (interwencje natychmiastowe) • wspólne kontrole z pracownikami:  Zakładu Gospodarki Komunalnej,  Straży Pożarnej,  Policji,  Zarządcy obiektów. c) Psy wypuszczane bez nadzoru (interwencje natychmiastowe).

3. Akcje: a)„Złomiarz” • przeciwdziałanie kradzieżom elementów metalowych , • systematyczne kontrolowanie punktów skupu złomu; b)„Posesja” • kontrole porządkowe z pracownikiem ZGK w ramach, których następuje wdrażanie tzw. „Uchwały śmieciowej” c)„Kur” kontrole przeciwpożarowe wspólnie ze Strażą Pożarną, sprawdzanie hydrantów pod względem szczelności zabezpieczenia sprawdzanie budynków mieszkalnych użytkowych pod względem przepisów przeciwpożarowych; d)„Zima” • sprawdzanie skrzyń z piaskiem rozmieszczonym w rejonach, • współdziałanie z instytucjami odpowiedzialnymi za likwidację gołoledzi, • sprawdzanie z nadzorem budowlanym zaleganie śniegu i sopli na dachach szczególnie markety (przy obfitych opadach) • pomoc bezdomnym; e) „Nasza strefa” • okresowe kontrole targowiska wspólnie z Urzędem Skarbowym mające na celu likwidację handlu nielegalnego, handlu materiałami nieznanego pochodzenia f) „Waga” • okresowe kontrole legalizacji wag mające na celu zlikwidowanie korzystania w punkach sprzedaży z nie legalizowanych wag i odważników. g) „Lampa” • przygotowanie raportu w sprawie oznakowania i oświetlenia ulic, przekazanie go do odpowiednich służb. Prowadzenie akcji jest dopełnieniem codziennych działań wynikających z obowiązków funkcjonariuszy Straży Miejskiej. h) „Droga” • przygotowywanie całościowego raportu o stanie nawierzchni dróg i chodników, przekazanie go do odpowiednich służb.

I - Celem działania Straży jest ochrona porządku publicznego na terenie Miasta i Gminy Szamotuły z poszanowaniem godności i praw obywateli. II - Zadania, obowiązki oraz zakres uprawnień Straży określają: ustawa o strażach gminnych (Dz. U. nr 123 poz. 779 ze zm.) i wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze oraz akty prawa miejscowego. III - W związku z wykonywaniem swoich zadań Straż współpracuje z Policją na zasadach określonych w ustawie o strażach gminnych (Dz. U. nr 123 poz. 779 ze zm.) i wydanych na jej podstawie rozporządzeń wykonawczych oraz wynikających z odpowiedniego porozumienia zawartego przez Burmistrza z Komendantem Powiatowym Policji w Szamotułach.

3.3. TEORIA A PRAKTYKA

W rozmowie z Komendantem Straży Miejskiej dowiedziałam się jak praca w Straży Miejskiej ma odzwierciedlenie w rzeczywistości. Otóż Szamotuły leżą na terenie niezalewowym i na przykład zabezpieczenia przeciwpowodziowe, które są konieczne wszędzie, w naszym mieście występują tylko w teorii. Miasto posiada magazyn, w którym trzymane są worki z piaskiem, łódka i inne sprzęty do zabezpieczania. Natomiast nigdy one nie były wykorzystywane do faktycznego celu tylko w sytuacjach, gdy rolnikowi podczas 

ulewy zaczęło podtapiać piwnicę lub budynki gospodarcze. Sprzęt Straży Miejskiej częściej jest wypożyczany aniżeli wykorzystywany na własne potrzeby – całe szczęście. 6. ZAKOŃCZENIE Strażnicy straży miejskiej codziennie patrolują ulice naszego miasta i sprawiają, że można czuć się swobodnie, a przede wszystkim bezpiecznie. Na pewno gdyby Szamotuły byłyby terenem o niekorzystnym ukształtowaniu terenowym na pewno sprzęt i możliwości straży miejskiej byłyby częściej wykorzystywane A tak, to jedynie możemy wspierać innych swoimi umiejętnościami i sprzętem. Jak wiadomo każdy mieszkaniec chce czuć się bezpiecznie w swoim mieście i być pewnym tego, że w razie zagrożenia ma na kogo liczyć. Straż Miejska, Policja, Pogotowie czy inne służby dbające o bezpieczeństwo w miastach całej Polski powinny dawać przykład i być jednostkami godnymi zaufania.

BIBLIOGRAFIA

1. http://szamotuly.pl/PL/168/Polozenie/
2. Wikipedia http://pl.wikipedia.org/wiki/Stra%C5%BC_gminna
3. Regulamin Straży Miejskiej w Szamotułach – Postanowienia ogólne § 1
4. Herb Szamotulskiej Straży Miejskiej – google.com