Omów pochodzenie nazw miejscowych twojego regionu

Nazwy własne geograficzne są nazwami obiektów w terenie. Są to indywidualne nazwy lądów i krain, osiedli ludzkich (miast, wsi, małych  osad), małych obiektów nie zamieszkanych (pól, łąk, ulic, placów), nazwy rzek i jezior, pasm górskich i szczytów. Nazwy te są środkiem orientacji w terenie i ważnym źródłem poznania historii i kultury danego kraju czy regionu. Pochodzenie nazw geograficznych interesowało od wieków zarówno uczonych geografów, historyków i językoznawców, jak i zwyczajnych użytkowników i miłośników języka, pragnących odkryć zawarte w nazwach tajemnice historii. Nauka o pochodzeniu  i pierwotnym znaczeniu wyrazów nazywana jest etymologią, z greckiego etymon – prawda, istota, znaczenie i logos – słowo, nauka. Etymologia nazw geograficznych polega na prześledzeniu historii nazwy od jej pierwszych poświadczeń źródłowych, ustaleniu jej etymonu, tj. wskazaniu od jakiego wyrazu lub rdzenia wyrazowego została utworzona oraz podaniu morfemów słowotwórczych wykorzystanych do jej budowy. Ważne jest też wskazanie pozajęzykowych motywów powstania nazwy. 

Nazwy własne są zróżnicowane ze względu na klasę nazywanego obiektu. Są to: 1)nazwy własne osób – antroponimy, obejmujące imiona, nazwiska, przezwiska, przydomki itp. 2)nazwy własne obiektów w terenie czyli nazwy geograficzne oraz inne typy nazw własnych jak na przykład nazwy zwierząt (zoonimy) czy nazwy obiektów i instytucji związanych z nowoczesną cywilizacją, zwane chrematonimami. Wśród nazw geograficznych można wyróżnić ze względu na rodzaj obiektu różne typy nazw, między innymi toponimy czyli nazwy miejscowe. Nazwy miejscowe mogą pochodzić od wyrazów pospolitych, od nazw osobowych i od innych nazw geograficznych. Witold Taszycki wśród nazw miejscowych wyróżnia między innymi: 1)topograficzne 2)kulturowe 3)dzierżawcze 4)patronimiczne 5)służebne. Nazwy topograficzne pochodzą od wyrazów wskazujących naturalne właściwości terenu, topograficzne lub fizjograficzne cechy miejsca, na którym zakładano osadę: Dąbrowa – wiąże się prawdopodobnie ze słowem dąb, dąber. Jodłowiec – nazwa wiąże się z występującą na tym obszarze jodłą. Kępno – nazwa polska utworzona od wyrazu kępa – rodzaj wyspy na rzece lub jeziorze z dodanym przyrostkiem -no; odpowiednio niemiecka nazwa Langenfurt złożona z przymiotnika lang – długi i furt – mielizna jest związana z ukształtowaniem terenu. Kłobuck – nazwa utworzona za pomocą przyrostka –sk od wyrazu kłobuk oznaczającego spiczasty wierzchołek lub górkę. Olewin – pochodzenie nazwy wsi jest niejasne. Możliwe, że wiąże się ono z nazwiskiem rodziny Olewińskich. Może to być nazwa topograficzna z morfemem ol-, el- oznaczającym wodę. Pajęczno – powstała od wyrazu pająk, oznaczała miejsce szczególnie nawiedzone przez pająki. Ruda – mogłaby być związana z rudą darniową – ale nie ma tutaj warunków do zaistnienia takiej rudy. Dlatego też trudno jest uzasadnić pochodzenie nazwy wsi. Sieniec – nazwa pochodzi od słowa siano i jest związana z rozległą powierzchnią łąkową na tym obszarze. Wieluń – może pochodzić od słowa vel oznaczającej wilgotny, mokry teren lub od jelenia: Jeleń – Wieleń – Wieluń. Nazwy kulturowe są związane z działalnością człowieka, który tworzy kulturę, zarówno materialną jak i społeczną i duchową: Kadłub – pochodzi od nazwy części żaren, pługa lub ocembrowania studni. Może mieć też inne znaczenie np. wydrążony pień, tułów lub być związana z dawnym nazwiskiem Kadłub, Kadłubek. Łask – pochodzi od wyrazu łaz oznaczającego trzebież w lesie, pole uprawne powstałe z karczunku lub przez wypalenie; jest utworzona przyrostkiem –sko. Nowy Świat – nazwa oznacza założenie nowej osady przez ludzi pochodzących z niedaleko położnej wsi, dla których miała ona stać się nowym światem. Szadek – przypuszczalnie pochodzi od przymiotnika szady – szary, siwy, popielaty; trudno określić pierwotną motywację, możliwe, że powstała od wyrażenia typu szade pola – pola ośnieżone. Zduńska Wola – składa się z przymiotnika zduński od nazwy miejscowej Zduny i rzeczownika wola, terminu o znaczeniu czasowe uwolnienie osadników zakładających nową osadę od powinności na rzecz właściciela. Żdżary – pochodzi od wyrazu Żdżar z wcześniejszej formy z-żar (z wstawnym d) o znaczeniu las trzebiony pożarem; świadectwo występowania w średniowieczu gospodarki rolnej pozyskującej rolę przez wypalanie lasu. W nazwach dzierżawczych utrwaliło się imię lub przezwisko, później nazwisko właściciela lub pierwszego założyciela osady, grodu, wsi czy miasta. Tworzono je od nazw osobowych za pomocą kilku przyrostków przymiotnikowych, dzierżawczych: Gaszyn – nazwa może pochodzić od nazwiska właścicieli wsi Gaszyńskich lub od słowiańskiego imienia Gasz. Kurów – nazwa może być związana z nazwiskiem Kurowskiego, który w 14 wieku sprzedał tą wieś Wieluniowi. Łódź – być może wywodzić się od nazwiska rodowego Łodzic lub od środka komunikacji – łódki. Małyszyn – według Kozierowskiego nazwa pochodzi od popularnego na tym obszarze nazwiska Małycha, Małysz. Niedzielsko – nazwa dwuznaczna. Pierwowzorem może być osada nie dzielona lub osada Niedzieli (nazwisko). Radomsko – utworzona za pomocą przyrostka –sk od nazwy osobowej Radom; oznacza miejscowość należącą do Radoma. Syców – utworzona od nazwy osobowej Syc z przyrostkiem dzierżawczym –ow. Wyraz syc=skąpiec. Turów – pochodzi od nazwiska Tur lub może być związana ze zwierzęciem turem. Widoradz – najprawdopodobniej pochodzi od imienia Widorad. Nazwy patronimiczne czyli odojcowskie oznaczały najpierw synów osoby, której imię lub przezwisko występuje w podstawie nazwy. Patronimika były tworzone przyrostkiem -ic, -owic, -icy, -owicy. Następnie przybrało odmianę rzeczowników nieosobowych na wzór typu nożyce: Bieniądzice – według S. Kozierowskiego nazwa wsi pochodzi od nazwiska rodziny Bieniackich. Według R. Rosina może ona pochodzić od popularnego w rodzie Wieruszów (pierwotnych właścicieli wsi) imienia Bieniarz. Krzepice – pochodzi od nazwy osobowej Krzepa. Potomków lub współrodaków Krzepy nazywano Krzepicami, a ich miejsce zamieszkania Krzepice. Masłowice – nazwa związana z nazwiskiem Masłowskich lub pochodząca od imienia Masław. Pabianice – utworzona za pomocą przyrostka –ice i spolszczonej nazwy Pabi(j)an od Fabianus (łac.). Oznaczała pierwotnie ludzi, potomków Pabi(j)ana. Podstawę nazw służebnych stanowią określenia ludzi ze względu na wykonywany zawód. Gdy nazwa z grupy ludzi przechodziła na nazwę osady, zmieniała się jej forma z osobowej na rzeczową, a zakończenia –icy, -cy, -arze zmieniały się na -iki, -ce, -ary: Łagiewniki – pochodzi od wyrazu Łagiewnik. Łagiewnikami nazywano w dawnej Polsce ludzi zajmujących się wyrobem łagwi, a także produkcją i dostarczaniem na dwór książęcy napojów tj. piwo i miód. Rudniki – rudnicy byli we wczesnym średniowieczu ludnością służebną, zajmującą się wydobywaniem i wytapianiem rudy żelaznej w ramach gospodarki książęcej. Ich nazwa przeszła na zamieszkaną wieś. Sokolniki – sokolnikami nazywano ludzi, którzy opiekowali się gniazdami sokolimi i przysposabiali sokoły do łowów; w okresie wczesnopiastowskim należeli do ludności służebnej. Niniejsze omówienie nazw miejscowych pozwala dostrzec bogactwo słownikowe podstaw czy trwałość odbijającą się w zachowanym archaicznym słownictwie i budowie słowotwórczej nazw. Nazwy te wyraźnie odzwierciedlają zespolenie z historią kraju i jego kulturą. W nich odbicie znajdują: ukształtowanie krajobrazu i jego zmiany, sposoby gospodarowania ziemią, organizacja gospodarcza i obronna, kultura religijna, stosunki osadnicze, a także sytuacja społeczna. Należy zauważyć, że w nowszych czasach istnieje potrzeba upamiętniania ważnych zdarzeń i zasłużonych ludzi.