Najważniejszą rolę, jaką może spełnić kobieta w swoim życiu jest rola matki, która wychowuje swe dzieci na szlachetnych i uczciwych ludzi. Kształtując osobowość młodego człowieka w dużej mierze wpływa na jego przyszłe życie i miejsce w świecie. Matki w literaturze były ukazywane w skrajnie różny sposób. Zdarzały sie w nich prawdziwe bohaterki, których poświęcenie przewyższało niekiedy siłę ich serca. Opisywano także kobiety pozbawione jakiejkolwiek moralności, które dla własnego dobra były zdolne poświęcić nawet życie własnego dziecka. Jednak dla większości osób postać matki, bez wątpienia kojarzy się z czymś miłym, dobrym, a przede wszystkim z bezgraniczną miłością. I taka właśnie miłość zostaje nam ukazana w najwybitniejszym utworze polskiej poezji średniowiecznej pt. “Posłuchajcie, bracia miła”. Jest to liryczny, pełen ekspresji monolog Matki Boskiej stojącej pod krzyżem, która cierpi z powodu śmierci jedynego syna- Jezusa. Matka Boża w tym utworze pozbawiona jest atrybutów boskości. Jej cierpienie ma wymiar ludzki, są to przeżycia matki zmuszonej patrzeć na śmierć swego dziecka. Pełna smutku i żałości ujawnia swoje zawiedzione nadzieje, zwraca się z rozpaczą i wyrzutemi do Archanioła Gabriela, który niegdyś zwiastował jej radość: " O anjele Gabryjele  Gdzie jest ono twe wesele Cożeś mi go obiecywał tak bardzo wiele" Bolejąca Maryja szuka współczucia u wszystkich ludzi, prosi ich, aby wysłuchali jej skargi i okazali zrozumienie dla jej cierpienia. Pragnie opowiedzieć o tragedii, która spotkała ją w Wielki Piątek. Chciałaby także ulżyć w męce Chrystusowi, podzielić z nim Jego fizyczne cierpienie. Zdaje sobie jednak sprawę, że są to ich ostatnie wspólne chwile. Gdyby mogła podparłaby Jego głowe, strała płynącą po ciele krew, dała pić, jednak uczynić tego nie może. Pełna bólu czuje jak wraz z jej synem umiera jej ciało. W ostateczności Maryja zwraca się do innych matek, chce je ostrzec, aby prosiły Boga o zaoszczędzenie im tragedii, którą ona przeżywa.  Postać Matki Boskiej pod krzyżem stała się symbolem ludzkiego cierpienia, jej tragedia, ból, rozpacz i bezsilność poruszały serca i wywołały wzruszenie. Niewątpliwie trudno byłoby pominąć postać matki -ojczyzny, która znana jest nam z Kazań sejmowych Piotra Skargi. Autor przedstawił w nich obraz upadku Rzeczpospolitej, którą nękają różne śmiertelne choroby. Według Skargi to przede wszystkim porzucenie prawdziwej wiary doprowadzi do upadku państwa polskiego. Rzeczpospolitą porównuje do matki, a jej upadek przypisuje jej dzieciom, wszystkim obywatelom. Według poety to właśnie ona ich urodziła, wychowała, dała wolność, pokój, sławę, dostatek i bogactwa. Należy ją za to kochać i traktować z szacunkiem. Jest to zarówno podstawowy obowiązek każdego obywatela jak i prawo Boże. Skarga stara się pokazać, że nikt nie potrafi tego docenić. Wręcz przeciwnie, robią wszystko, by doprowadzić do jej klęski. Autor prezentuje w swoich kazaniach sześć chorób Rzeczpospolitej, co więcej porównuje ją do tonącego okrętu. I tylko głupiec w takiej chwili stara się zabezpieczyć swój majątek, a nie pomaga w jego ratowaniu. Podobnie jest z ojczyzną. Gdy znajdzie się w niebezpieczeństwie wszyscy myślą tylko o własnych sprawach. Jedynie patrioci starają się ratować swój kraj, swoją matkę, wiedząc, żę jej dobro jest dla nich ratunkiem. Piotr Skarga chciał pokazać, że obywatele powinni porzucić dobro prywatne dla ratowania dobra wspólnego, dla dobra ojczyzny należy poświęcić wszystko: majątek, siły, zdrowie, szczęście, a nawet życie.