,,Ja, terrorysta!” Isabel Pisano, Wołoszański, Warszawa, 2005

,,Ja, terrorysta”, autorstwa Isabel Pisano, to książka która pokazuje nam sposoby działania międzynarodowego terroryzmu. Autorka stara się zawrzeć bliski kontakt z ludźmi, którzy mogliby wyjaśnić całą zawiłość ich działań terrorystycznych, stara się przybliżyć nam oblicze tych, którzy podążali drogą terroru, zemsty, strachu, nienawiści. Kontakt jest możliwy dzięki informatorom, ale przede wszystkim dzięki zaufaniu okazanemu ludziom do których przybywa. Zaufanie to często zostaje okupione wielkim wysiłkiem woli. Dowodem takiego zaufania i bliskości z terrorystami, sposobem przedstawienia sylwetek rozmówców są wywiady z nimi przeprowadzone.

Isabel Pisano, jest znaną hiszpańską publicystką. Karierę pisarki i dziennikarki zapoczątkowała w Urugwaju. W jej dorobku znajdują się wywiady z politykami, osobistościami świata kultury i filmu. Pisała reportaże, które drukowane były w renomowanych pismach na świecie. Będąc przedstawicielką telewizji RAI(publiczny nadawca radiowo- telewizyjny we Włoszech), pracowała jako specjalny korespondent wojenny. Jej relacje dotyczyły m.in. wojen w Libanie, Bośni, Somalii, Iraku gdzie przeżyła bombardowanie Mosulu i Basry w 1993 r. Za całokształt swojej pracy otrzymała medal Ministerstwa Kultury oraz nagrodę ARI dla najlepszej dziennikarki 1999 r. Jest wdową po argentyńskim kompozytorze muzyki filmowej Waldo de los Ríosie, a przez 12 lat była towarzyszką życia szefa OWP( Organizacja Wyzwolenia Palestyny) Jasera Arafata. Opublikowała wiele pozycji książkowych, jak np. ,,Ja, dziwka”, ,,Wyznania prostytutek”, książka ta doczekała się ekranizacji filmowej w reżyserii Marii Lidon. Inne znaczące pozycje jej autorstwa to ,,El amado fantasta”(Widmowy ukochany), wydana w 2002 r., oraz ,,La sospecha” (Podejrzenie), wydana w 2003 r. Początek książki autorka rozpoczyna od przypomnienia bardzo ważnego wydarzenia z 11 marca 2004 r., gdzie w stolicy w Hiszpanii, Madrycie, dokonano zamachu terrorystycznego, który pochłonął dużą ilość ofiar. Zdaniem autorki opinie o tym zamachu to bardzo pokrętne fałszerstwa prób ich wyjaśnienia, które zmuszają to do zadania bardzo niepokojącego pytania- kto tego zamachu dokonał?. Wersji było wiele. Za organizatora uważano np. Bin Ladena, Amerykanów, Arabów, CAI, Alkaidę, czy Izraelczyków. W dobie przemocy, terroryzmu, ambicją autorki stało się przedstawienie losów ludzi, którzy uważali za powinowactwo zmienić oblicze świata w dość okrutny sposób. Wiele lat zajęło I. Pisano zebranie materiału, przeprowadzenie rozmów, pisanie listów z terrorystami osadzonymi w więzieniu, lub ukrywającymi się. Niektórzy z nich zdecydowali się na ujawnienie swoich nazwisk, inni woleli pozostać w ukryciu. Autorka stara się dogłębnie poznać powody postępowania ludzi uważanych za groźnych terrorystów, dociec tego, dlaczego używają broni, mordują ludzi. Jest próbą szkicu sylwetek podążających drogą terroru, przyczyn dla których terror stał się ich sposobem na życie, na próbę zaistnienia wśród obywateli świata w dość okrutny sposób, na próbę zwrócenia uwagi, że świat nie jest w ich mniemaniu doskonały i należy go zmieniać. Aby zrozumieć powody i metody stosowane przez terrorystów, w wywiadach autorka stara się nie oceniać ich postaw, a dać możliwość aby ci ludzie na swój własny sposób, wytłumaczyli motywy swojego bezwzględnego działania, zbrodni, możliwość wyjaśnienia swojej skrajnej i nieobliczalnej postawy. Starała się wysłuchać relacji z tej ,,drugiej strony”. I. Pisano na łamach tej publikacji zaznajamia czytelników z wynikami spotkań i rozmów z terrorystami, którzy ujawniają w mniejszym lub większym stopniu kulisy swojego życia, postępowania, metod działań terrorystycznych, Książka ta oddaje emocje jakie autorka publikacji ,,Ja, terrorysta!” przeżywała czasie wywiadów, gdzie musiała się emocjonalnie zdystansować do rozmówców, ich wypowiedzi, ludzi bardzo złych i niebezpiecznych. Wywiady z terrorystami pozwoliły na próbę wykazania podłoża dokonywanej przemocy. A była ona zróżnicowana. Akty terroru miały podłoże ,,polityczne”, przyjmowały formę ,,terroru od urodzenia”, jak również tzw. ,,terror sięgający poza śmierć”. Autorka zadaje sobie pytanie, dlaczego ludzie piękni i zdolni, bardzo często młodzi, mający przed sobą całą przyszłość, mogący zaistnieć np. świecie sztuki jak Idola López Riano, porzucają to wszystko i przechodzą na drogę terroryzmu, wikłają się w działania, których finałem jest często śmierć?. Czy młoda studentka uniwersytetu Adriana Farada, która wstępuje do Czerwonych Brygad, niweczy swoją przyszłość?. Realizując swoje marzenia wchodzi na drogę terroru, Jej marzenia zapewne były w porządku, natomiast droga do ich realizacji już nie. Idoia López Riano, była pozbawioną wszelkich uczuć ludzkich członkinią Madryckiego Komanda ETA( Baskonia i Wolność), skazana została na ponad 400 lat więzienia za różne morderstwa, jednak sama stara się przedstawić swoja osobę w innym świetle.
Gabriella Guarino, włoska dziennikarka, zafascynowana tym co niesie za sobą przemoc związuje się z przywódca ruchu rewolucyjnego Tupac Amaru i tym samym zmienia swoje życie. Bierze aktywny udział w działaniach partyzantów. Działania w grupie zbrojnej niosą za sobą przekonanie, iż aktami przemocy można dokonać wielkich czynów, a to że często giną przy tym ludzie schodzi na drugi plan, lub jest powodem do dumy. Pisano wskazuje na terroryzm ludzi działających z przekonania, ale też wskazuje na formę terroryzmu ,,od urodzenia”. Za przykład podaje Hevy Frant, urodzoną w Turcji, uważaną za dziecko narodu kurdyjskiego. Będąc dzieckiem nie rozumie słowa terrorysta, ale za taką ją biorą tureccy policjanci i okrutnie w obecności ojca karają. Roisin McAliskey, została obciążona zarzutami o zamach bombowy, tylko dlatego, że była córką Bernadette Devlin, symbolu irlandzkiej niepodległości. Inną formą terroryzmu, jaką wskazuje I. Pisano, jest tzw. ,,terroryzm sięgający poza śmierć”. Działaczki Frakcji Czerwonej Armii w Berlinie ,,popełniają samobójstwo”. Dzieje się to tego samego dnia i o tej samej porze. Można dociekać czy Ulrike Meinhof, przywódczyni ugrupowania Baader- Meinhof i jej towarzyszki, w imię swojej słusznej sprawy pokazują, że należy oddać życie za swoje przekonania. W ,,Ja, terrorysta”, pojawia się postać Phoal Dev, jak o niej mówiono kobieta-bandyta, a nie terrorystka. Jej imię kojarzono z porwaniami, torturami zadawanymi ofiarom. Czyny tej pochodzącej z najbiedniejszej kasty Hinduski, były reakcją za lata cierpień, bólu. Była katowana i gwałcona. Celem jej życia staje się zemsta na oprawcach, na katach innych kobiet. Przez jednych uważana za terrorystkę, przez biednych ludzi uwielbiana uważana za boginię. Jedną z obszerniejszych części tej lektury jest wywiad I. Pisano z Hassmanem Jusefem, szejkiem arabskim, jednym z szefów ugrupowania Hamas islamskiego ruchu oporu. Jest przekonany o tym, że najważniejsza rzeczą dla muzułmanina jest umrzeć za swoją sprawę, swoją ziemię, i swojego Boga. Wychodzi z założenia, iż USA to terroryści, natomiast Palestyńczycy tylko się bronią i nie są terrorystami. Inną postacią reprezentującą przemoc i terror jest Leila Khaled. Kobieta, która chwyciła za broń. Członkini ludowego frontu na rzecz Wyzwolenia Palestyny. Główna bohaterka najważniejszych operacji terrorystycznych jakie miały miejsce w latach siedemdziesiątych. Ona sama twierdz, że terrorystką nigdy nie była lecz tylko uczestnikiem w operacjach militarnych, oraz tych dotyczących porwań samolotów amerykańskich i izraelskich. Jest sceptycznie nastawiona do tego , że należy prowadzić rozmowy pokojowe. Uważa bowiem, iż tylko rzut kamieniem czy Koktajlem Mołotowa to właściwa odpowiedź dla wroga, tylko taką odpowiedź wróg zrozumie, bowiem język broni jest też językiem politycznym. Pisano uważa, że w rozmowie z Lellą odniosła porażkę i była bezsilna. Żadne argumenty nie potrafiły przełamać specyficznego toku myślenia terrorystki. Dość szczególne wywiady w ,,Ja, terrorysta”, dotyczą rozmów przeprowadzonych z matkami młodych ludzi będących kamikadze. Ich postawa przekazywała światu, że w obronie ich słusznej sprawy gotowi są na śmierć samobójczą. Jak mówią matki, śmierć dziecka to straszne przeżycie, jednak gdy jako kamikadze to dziecko oddaje swoje życie za swoją ziemię, religię, przekonania polityczne, jest powodem do dumy dla całej rodziny. Samobójcza śmierć młodych kamikadze to z jednej strony poczucie spełnionej powinności, a z drugiej wzmaga nienawiść i zwiększa żądzę zemsty. Mehmet Ali Agca narodowości tureckiej– “samotny terrorysta”, twierdzi ze działał sam pod wpływem nadprzyrodzonej siły, która kazała mu strzelać do papieża Jana Pawła II w 1981 r. Jednak publicyści snują przypuszczenia, że choć sam należał do ruchu Szarych Wilków, to jednak jego wypowiedzi i to czego nie chce głośno powiedzieć może sugerować jego przynależność do tajnych służb pewnego nieokreślonego kraju świata zachodniego. Temu też krajowi służy. Zapoznać się możemy z kulisami działań wysokiego przywódcy Lusisa Montero, którego nazwisko jest synonimem “zabójcy na zlecenie państwa”. Poznajemy koleje losu młodej Włoszki, która pokochała człowieka wyznającego błędne ideały i skazana została na dwadzieścia lat więzienia.

Na temat terroryzmu wypowiadało się wielu ludzi z różnych dziedzin życia np. nauki, polityki. Terroryzm jako zjawisko był analizowany przez psychologów. Padło wiele definicji określających terroryzm, przemoc która się w nich przewija oznacza gwałtowną i niekontrolowaną siłę. Opiera się o przymus i celowe działanie jednego podmiotu przeciwko drugiemu, po to by nakłonić go do wykonania jakiegoś czynu. Terroryzm z punktu widzenia ofiary wywołuje bunt, oszołomienie, dezorientację, brak logicznego wytłumaczenia dla tego co się stało. Skutki takiego wydarzenia mogą powodować u ofiary stany niepokoju, depresji, ograniczać kontakt z otoczeniem. Jak mówią mądre przekazy ludowe: czas leczy rany. Przeznaczeniem ofiary terroryzmu jest wrócić do siebie. Czasami jej się to udaje, czasami nie.

Książka godna polecenia, może zainteresować, dać podstawy do wyobrażenia sobie skali problemu jakim jest terroryzm. Podłoże działań terrorystycznych jest różne i to stara się na przykładach podać nam autorka w swoim wydaniu ksiązki ,,Ja, terrorysta!”. Jest to pewne kompendium wiedzy na temat zamiarów, przyczyn i realizacji czynów terrorystycznych, znajomość których powinna być jednocześnie przestrogą dla pokoleń. ,,Ja, terrorysta!” to dość trudna w odbiorze lektura, zawierająca natłok informacji o międzynarodowym terroryzmie. Jednak jest na tyle ciekawa, że można ją polecić wszystkim, którzy interesują się tematyką terroryzmu oraz literaturą faktu.