Słowo pochodzenia francuskiego znaczy „schyłek”. Nastąpił upadek wartości moralnych, religii, filozofii, nie wierzono w postęp i naukę. Dekadentyzm cechował się pesymizmem, beznadziejnością życia. Powracały przeczucia nadchodzącej katastrofy, nieuniknionej zagłady, zdecydowanie odrzucono wszelkie elementy optymistyczne. Używano narkotyków, nadużywano alkoholu, a niejednokrotnie popełniano samobójstwa, bojąc się końca świata.

Odbicie dekadentyzmu w literaturze:

Tetmajer:

„Koniec wieku XIX”

Wiersz ten najlepiej wyraża schopenhauerowski pesymizm końca wieku. Jest programowym utworem Młodej Polski. Brak wiary w wartości życia i idei, poeta odrzuca nie tylko możliwość jakiegokolwiek czynu, ale nawet myśli o spokoju. Człowiek jest jedynie „mrówką rzuconą na tory”, która nie ma żadnych szans w walce z pociągiem losu. Wiersz o nastroju głęboko pesymistycznym, można go uważać za manifest ideowy pesymistów.

Sonet „Nie wierze w nic”.

„Konieczność jest wszystkim wola ludzka niczym”.

Konieczność jest przeznaczeniem. Człowieka życie i praca jest koniecznością, wszelkie jego działanie nie ma celu-nie może wpłynąć na zmianę swego losu. Utwór to wyraz nastroju dekadenta, człowieka końca wieku, którego ogarnie poczucie bezsensu. Tetmajer

szuka ucieczki przed końcem świata w bezistnieniu w Nirwanie-ucieczki w bezistnieniu.

„Hymn do Nirwany”.

Według podmioty lirycznego jedynie Nirwana jest w stanie uwolnić ludzkość od bezmiaru cierpienia. Podmiot liryczny prosi Nirwanę, aby do niego przyszła i pogrążyła go w niebycie, uwalniając tym samym od woli życia i z wiązanych z nim cierpień.

Kasprowicz:

„Krzak dzikiej róży…”

Na tle szarych stałych zakwita pąsowy krzak róży, a obok umiera Limba (gra kontrastów). Krzak róży jest bohaterem, który przeżywa dekadenckie niepokoje-żale, wzdychania, tęsknotę za dalekim światem. Tło dla centralnego motywu stanowi bogaty opis krajobrazu górskiego-przestrzeni na której rozgrywa się dramat istnienia i umierania róży i limby.

„Dies Irae-dzień gniewu”

Nawiązujący do tradycji prometejskiej. Apokaliptyczna wizja zagłady świata pełnego grzechu (katastrofizm). Rzesza ludzi zostaje skazana na wieczne potępienie i zagładę.

Staff:

„Deszcz jesienny”.

Deszcz, mgły, szarość, jęk szyb, stwarzają atmosferę pesymizmu zgodną z filozofią dekadencką. Na oraz ten składają się trzy wizje:

• pochód płonących mar idących przez ogród wśród płaczu

• wspomnienie pogrzebu, niespełnionej miłości, tragedii pożaru, płaczu ludzkiego

• obraz płonącego diabła, na widok zniszczenia, które sam sprawił w pięknym ogrodzie.