Podany fragment „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego to scena rozmowy Czepca, Pana Młodego i Poety. Dwaj ostatni są przedstawicielami inteligencji, zaś Czepiec to przedstawiciel chłopów. W podanym fragmencie wywodzący się z chłopów Czepiec zdaje sobie już sprawę z tego, co ma się wydarzyć. Poeta i Pan Młody – jeszcze nie. Zachowanie przedstawicieli inteligencji sugeruje , że nawet nie przypuszczają, jakie są plany chłopów. Tak dzieje się, gdy Czepiec wnosi kosę i chce dotrzeć do Gospodarza. Poeta, brat malarza Włodzimierza Tetmajera uniemożliwia mu to, sądząc, że chodzi tylko o to, by Włodzimierz Tetmajer mógł namalować kosę. Czepiec oburza się i zarzuca swoim rozmówcom, że oni myślą jedynie o obrazach („…panom ino obrazy, płótna”), a więc o kulturze i sztuce, a nie o konieczności walki za ojczyznę, ciągle tkwiącą pod zaborami. Dla Czepca, podobnie jak dla większości chłopów, walka podjęta natychmiast była konieczna i niezbędna. Nie analizowali swojej sytuacji, nie ważyli swoich możliwości. Liczył się wyłącznie pęd do militarnego starcia z przeciwnikiem. Dla inteligencji, uosobionej w scenie 18, w postaciach Pana Młodego i Poety, życie to była przede wszystkim wyszukana zabawa czy ciągłe lektury. Życie ich przebiegało zatem na przeżyciach estetycznych. Zapominali o sytuacji ojczyzny, a nawet, gdy o tym mówili to nie byli gotowi by chwycić kosy, jak zrobili to chłopi, i stanąć do walki. Chłopi są żywo zainteresowani tematyką polityczną i społeczną. Widzimy to już w scenie pierwszej „Wesela”, gdy Czepiec pyta Dziennikarza o najnowsze wydarzenia polityczne („Cóż tam, panie, w polityce ?”). Bohaterowie tacy jak Czepiec są dumni z tradycji walk chłopskich i patriotycznej świadomości wsi. Ich siła jest siłą głównie fizyczną, są brutalni i pełni woli walki. Jedyne czego im brakuje to, jak podkreśla Czepiec, zdolnego przywódcy, potrafiącego ich poprowadzić i wskazać drogę do zwycięstwa. Chłopi zdają sobie też sprawę z tego, że muszą współdziałać z inteligencją, ale ta jest bierna. Dla ludzi takich jak Czepiec jest rzeczą oczywistą, że zwycięstwo jest możliwe tylko wtedy, gdy naród się zjednoczy („żeby się tak w kupe wzięli,/ toby sie przecie nie dali”). Do inteligencji mają ironiczny stosunek i są wobec nich nieufni. Ich sposób myślenia cechuje praktyczność, trzymają się obowiązujących w ich środowisku zasad. Mają wreszcie świadomość własnej wartości wynikającej z ciężkiej pracy na roli i z zasług dla ojczyzny. Inteligencja przedstawiona w dramacie Wyspiańskiego jest zafascynowana chłopami, ale to tylko powierzchowna fascynacja strojem i miejscem zamieszkania. Nie potrafią jednak zrozumieć sposobu myślenia chłopów. Wieś postrzegają idealistycznie. Często jest tak (na przykład w przypadku Dziennikarza), że całkowicie lekceważą siłę chłopów, nie znają realiów życia na wsi (Radczyni). Przedstawiciele inteligencji chcieliby nawet dokonać czegoś wielkiego, ale ogarnia ich znużenie, stają się niezdolni do czynu. Jesteśmy świadkami zarówno w cytowanym fragmencie, jak też w całym dramacie Stanisława Wyspiańskiego, niemożności porozumienia pomiędzy inteligencją a chłopami. Wspólne działanie czy nawet nawiązanie kontaktu uniemożliwiają fałszywe wyobrażenia inteligentów na temat wsi. Kontakty obu stron opierają się jedynie na powierzchownej fascynacji. Stanisław Wyspiański ze stanowczością twierdzi, że nie jest możliwe porozumienie. Inteligencja jest niezdolna do działania, natomiast chłopów cechuje ślepa energia. „Wesele” to klęska obu stron. Panowie nie stanęli na czele powstania, Gospodarz zapomniał o swojej misji, chłopi byli gotowi do walki, stali z kosami w ręku, ale Jasiek, ich przedstawiciel, zgubił złoty róg, którym miał ich zawezwać do walki. Brak porozumienia jest spowodowany także tym, że inteligenci nie potrafią i nie chcą dojrzeć, jak bardzo wieś zmieniła się i że ma prawo ubiegać się o prawo do decydowania o losach własnej ojczyzny. Brak porozumienia widoczny jest już w zacytowanym fragmencie, kiedy to Czepiec nie zostaje dopuszczony do brata Poety, tylko dlatego, że nie potrafi przekazać w sposób zrozumiały dla Poety, po co właściwie przychodzi. Próbę porozumienia Czepiec kwituje słowami: „…my się nie rozumiewa i na nic rozmowa nasa”. Brak możliwości porozumienia oznacza także klęskę narodowej legendy, pochodzącej jeszcze z czasów kościuszkowskich, o chwili w dziejach narodu, gdy panowie i lud razem staną do walki. Wyspiański w ten sposób demaskuje mit o jedności narodowej Polaków. Co jest zatem przyczyną niezdolności społeczeństwa do działania ? Według Wyspiańskiego jest to głównie brak możliwości porozumienia. Tak długo, jak Polacy nie nauczą się jednoczyć i rozmawiać ze sobą, tak długo nie będzie możliwa ani walka, ani osiąganie jakichkolwiek konkretnych wyników.