
Powisle Gierymskiego a Lalka
Moim dzisiejszym zadaniem prezentacji jest porównanie obrazu Powiśla przedstawionego przez Aleksandra Gierymskiego z fragmentem Lalki Bolesława Prusa , wzięcie pod uwagę zastosowanych przez twórców środków wyrazu oraz odpowiedz na pytanie ,,Który przekaz językowy czy malarski do mnie przemawia i dlaczego.’’ Na początek przybliżę postać autora obrazu ,,Powiśle’’ czyli Aleksandra Gierymskiego. Ignacy Aleksander Gierymski urodził się 30 stycznia 1850 roku w Warszawie zmarł między 6 a 8 marca 1901 roku w Rzymie .
Moim dzisiejszym zadaniem prezentacji jest porównanie obrazu Powiśla przedstawionego przez Aleksandra Gierymskiego z fragmentem Lalki Bolesława Prusa , wzięcie pod uwagę zastosowanych przez twórców środków wyrazu oraz odpowiedz na pytanie ,,Który przekaz językowy czy malarski do mnie przemawia i dlaczego.’’ Na początek przybliżę postać autora obrazu ,,Powiśle’’ czyli Aleksandra Gierymskiego. Ignacy Aleksander Gierymski urodził się 30 stycznia 1850 roku w Warszawie zmarł między 6 a 8 marca 1901 roku w Rzymie . Polski malarz. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli realizmu, wykształcony w Warszawie i Monachium. Działał także w Paryżu i Wiedniu. Innymi znanymi dziełami Aleksandra Gierymskiego są miedzy innymi ,,Chłopiec niosący snop’’ z roku 1895, znajduje się obecnie w Muzeum Narodowym we Wrocławiu natomiast w Muzeum Narodowym w Warszawie znajdują się Święto trąbek z roku 1884 i Żydówka z pomarańczami z roku 1881.Przechodząc już do samego dzieła zostało ono namalowane w 1883 roku znajduje się obecnie Muzeum Narodowym w Krakowie w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Tytułowe Powiśle w XIX stuleciu było fabryczno-portową dzielnicą Warszawy, zamieszkiwaną głównie przez biednych robotników i ludność Obraz przedstawia najbardziej ubogą część miasta Powiśle wraz z mieszkańcami którzy zostali namalowani w sposób naturalny rzeczywisty, malarz zrezygnował z idealizowania świata i postaci. Charakterystyczne dla dzieła jest to że oglądamy je zza rzeki co podkreśla dystans dzielący artystę od tego miejsca jednak w doskonały sposób uzyskał on równowagę miedzy pionem i poziomem. Obraz przedstawia zwykły dzień nadrzecznej części miasta. Na obrazie dolną cześć zajmuje Wisła na której przy brzegu stoją zacumowane łodzie. Przy brzegu znajduje się kobieta czerpiąca wodę do naczynia. Za nią po lewej stronie stoi mężczyzna trzymający wędkę któremu przygląda się postać siedząca za nim na drewnianej kłodzie obok dwóch osób ubranych na czarno. Na prawo znajduje się staruszka podążająca w stronę łódki która leży na środku. Na drugim planie oprócz licznych zabudowań można dostrzec dwóch rozmawiających ze sobą mężczyzn , kobietę a także zwierzęta. Dzieło jest w kształcie pionowego prostokąta kompozycja obrazu jest otwarta zaś perspektywa linearna ponieważ im spojrzy się dalej przedmioty staja się coraz mniej widoczne. Dzieło jest bez wątpienia wielopostaciowe a także dynamiczne mimo iż wydaje się że życie płynie tam niezwykle wolno. Żadna z postaci nie nawiązuje kontaktu wzrokowego z odbiorcą . Na obrazie widnieje szeroka, stonowana gama barwna w której dominują kolory takie jak brąz i beż. Światło jest naturalne, natomiast światłocień odzwierciedla trójwymiarowość form świata realnego. Obraz wywołuje u odbiorcy spokój i zastanowienie. Przechodząc już do Lalki Bolesława Prusa przybliżę poetę. Bolesław Prus, właściwie Aleksander Głowacki urodził się 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie zmarł 19 maja 1912 w Warszawie - polski pisarz, prozaik, nowelista i publicysta okresu pozytywizmu, współtwórca polskiego realizmu. Studiował w Szkole Głównej Warszawskiej. Większość życia spędził w Warszawie , opublikował miedzy innymi powieści ,,Placówka’’ ,,Faraon‘’ i wspomniana ,,Lalka’’ a także nowele i opowiadania ,,Anielka’’ ,,Powracająca fala’’ i ,,Kamizelka’’. Fragment Lalki w podręczniku obrazuje smutną rzeczywistość Warszawskiego Powiśla . Autor opisuje obraz bardzo realistycznie, a osoby opisane w fragmencie są wręcz groteskowe na co wskazują fragmenty ,,Było tu kilku drzemiących na słońcu pijaków czy złodziei , dwie smieciarki i jedna kochająca się para , złożona z trędowatej kobiety i suchotniczego mężczyzny , który nie miał nosa’’ .Jednak obraz Powiśla w przedstawiony w fragmentach ,,Lalki’’ jest negatywny widnieje w nim brud , biedota ,choroby a także gorsze traktowanie niższych grup społecznych. Porównując obraz ,,Powiśle’’ Aleksandra Gierymskiego z fragmentami ,,Lalki’’ Bolesława Prusa uważam że obraz w fragmentach jest o wiele bardziej tajemniczy i mroczny. Bardziej przemawia do mnie przekaz językowy ponieważ zostały w nim użyte bardziej tajemnicze i mroczne fragmenty choćby takie jak ,,Na kilkumorgowej przestrzeni wznosił się tu pagórek najobrzydliwszych śmieci , cuchnących…’’ Fragment ,,Lalki’’ jest wyrazisty i zdecydowanie bardziej odrażający co wskazuje na to że bardziej do mnie przemawia. Podsumowując obraz Lalki jest przedstawiony o wiele bardziej brutalnie niż na obrazie Aleksandra Gierymskiego. Jednak obaj twórcy chcieli uczulić społeczeństwo na to w jakich warunkach żyją najuboższe warstwy społeczne i doskonale im się to udało.
