Instytucja świadka koronnego

	Świadek koronny jest to osoba posiadająca wiedzę na temat przestępstw popełnionych przez daną grupę przestępczą do której sam należy. Zeznaje on przeciwko swoim współtowarzyszom. W wyniku posiadanej wiedzy jest on wartościowym świadkiem dla wymiaru sprawiedliwości.

	Instytucja świadka koronnego pojawiła sie najpierw a Anglii, a potem w wielu innych państwach na świecie. Przyjmuje sie że świadek koronny to osoba, która jest sprawcą czynu i przyjmuje on korzystną propozycje uniknięcia wymiaru sprawiedliwości na rzecz zeznań przeciwko swoim współtowarzyszom. Głównym celem jest złapanie szefów grupy przestępczej i przełamanie zmowy milczenia wśród jej członków. W wyniku tego organy ścigania i sądownictwa pozyskują cenne źródło informacji i nowy materiał dowodowy który ma na celu podniesienie wykrywalności i skuteczności ścigania najpoważniejszych przestępstw i przestępców. 

	W Polsce instytucja świadka koronnego regulowana jest od 1997 roku i jednym z jej twórców był generał Adam Rapacki. 

	
	Świadkiem koronnym może zostać osoba, która przekaże wartościowe informacje śledczym, przed wniesieniem aktu oskarżenia do sądu i złoży przed sądem wyczerpujące zeznania. Świadkiem koronnym nie może zostać osoba, która jest podejrzana o zabójstwo, nakłanianie do zabójstwa lub o kierowanie grupa lub związkiem przestępczym. Decyzje o wydaniu statusu świadka koronnego wydaje sąd okręgowy w danym okręgu na wniosek prokuratora prowadzącego śledztwo. Świadek koronny nie może odmówić składania zeznań, uchylać sie od złożonych zeznań oraz nie może wnosić o utajnienie osobowości.Jego sprawa jest rozpatrywana w osobnym postępowaniu, które prokurator umarza w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie w, której zeznawał. Jednak jeśli w ciągu pięciu lat od uprawomocnienia wyroku świadek popełni przestępstwo lub zatai ważne dla postepowania fakty sąd od razu wznawia śledztwo wobec tej osoby.

	W ramach ustawy o statusie świadka koronnego w Polsce takiej osobie przysługuje prawo do osobistej ochrony zarówno jego jak i jego rodziny,zmienienia miejsca pobytu lub pracy, otrzymania nowej tożsamości. Świadek koronny może używać fikcyjnych danych w uzasadnionych przypadkach. Używanie fikcyjnych danych nie jest zawsze równoznaczne z wytworzeniem nowych dokumentów i aktów stanu cywilnego. Świadkowi koronnemu oraz jego rodzinie przysługują różne pomoce. Świadek koronny i jego najbliżsi mogą otrzymać dodatkową pomoc medyczną oraz wsparcie finansowe w przypadku braku możliwości podjęcia pracy przez osobe objętą tym statusem. Ochronę osobistą i pomoce może odebrać Komendant Główny Policji lub Dyrektor Generalny Służby Więziennej w przypadku naruszenia zasad ustalonych podczas przyznawania statusu świadka koronnego.

W polskim prawie karnym istnieje również instytucja małego świadka koronnego. Jest to osoba która posiada również wartościową    wiedze dla wymiaru sprawiedliwości i chce z nim współpracować, ale z przyczyn formalnych lub zbyt małej wiedzy nie może zostać świadkiem koronnym. Wobec takiej osoby zostaje zastosowany artykuł  kodeksu karnego o nadzwyczajnym złagodzeniu kary. Najczęściej osobami korzystającymi z tej instytucji są mordercy, którzy w ten sposób zmniejszają wymiar kary na przykład z 25 lat pozbawienia wolności do 15 lat.

W Polsce instytucja świadka koronnego jest stosowana z dużym powodzeniem. Najsłynniejszym świadkiem koronnym jest Jarosław S. pseudonim Masa, którego zeznania pozwoliły rozbić tak zwaną mafie pruszkowską.