
Historia pieniądza
Pierwsze pieniądze pojawiły się jeszcze w epoce neolitu, który w obszarze Morza Śródziemnego sięga do piątego, szóstego tysiąclecia p.n.e. Pierwszym rodzajem płacideł w Europie były muszle spondylus występujące w Morzu Śródziemnym. Służyły one do wyrobu biżuterii, np. naszyjników, a ich odciskami zdobiono ceramikę. Ale oprócz tego muszle znajduje się zgromadzone w czymś w rodzaju woreczków, co wskazuje na to, że były materiałem wymiennym. Mogłoby się wydawać, że pieniądze, które każdy może znaleźć na plaży, to nie najlepszy pomysł, ale trzeba pamiętać, że daleko od wybrzeża był to towar deficytowy.
Pierwsze pieniądze pojawiły się jeszcze w epoce neolitu, który w obszarze Morza Śródziemnego sięga do piątego, szóstego tysiąclecia p.n.e. Pierwszym rodzajem płacideł w Europie były muszle spondylus występujące w Morzu Śródziemnym. Służyły one do wyrobu biżuterii, np. naszyjników, a ich odciskami zdobiono ceramikę. Ale oprócz tego muszle znajduje się zgromadzone w czymś w rodzaju woreczków, co wskazuje na to, że były materiałem wymiennym. Mogłoby się wydawać, że pieniądze, które każdy może znaleźć na plaży, to nie najlepszy pomysł, ale trzeba pamiętać, że daleko od wybrzeża był to towar deficytowy. Zanim muszle dotarły w głąb kontynentu, musiały przejść przez wiele rąk podczas wymiany handlowej. Natomiast podstawowym sposobem nabywania dóbr był barter, czyli wymiany na zasadzie przedmiot za przedmiot. Z czasem wprowadzono tzw. pośredników wymiany, którymi zwykle były: sól, zboże, skóry itp. Produkty konsumpcyjne są pierwotną formą pieniądza. Ludzie zaakceptowali taki sposób wymiany, a akceptacja ze strony społeczeństwa jest podstawą by uznać towary konsumpcyjne pieniądzem. Pieniądz kruszcowy – monety W procesie rozwoju gospodarki i cywilizacji z biegiem czasu miejsce produktów konsumpcyjnych zajęły metale – najpierw nieszlachetne (brąz, miedź, żelazo) potem szlachetne (srebro, złoto, rzadziej platyna). Metale gwarantowały trwałość użytkową oraz wartość dlatego też stały się formą pieniądza. Od wprowadzenia metali (głównie szlachetnych), jako formy pieniądza wykształciło się pojęcie „pieniądz”. O zastąpieniu towarów konsumpcyjnych, metalami zadecydowały właściwości metali. Były one znacznie bardziej trwałe niż towary konsumpcyjne oraz ich wielkość znacznie mniejsza od towarów co znacznie ułatwiało transport. Jednak z biegiem czasu, metale zaczęły być uciążliwe. Wymiary metali nie zawsze były takie same, sztaby złota czy srebra zwykle były dużych rozmiarów, a ważenie i dzielenie ich na mniejsze kawałki (pieniądz odliczany) zwykle zajmowało wiele czasu. Pojawiła się więc praktyka by te sztabki złota, czy srebra lub innych metali szlachetnych dzielić, co okazało się trafne. Zaczęto owe metale rozdrabniać na małe kawałki, które zwykle przyjmowały kształt pełnych lub spłaszczonych kulek. Z biegiem czasu zaczęto na nich bić pieczęcie znanych władców, królów by zapobiec fałszowaniu (zmniejszeniu faktycznej ilości danego metalu w kawałku) przy tworzeniu kuleczek metalu. Po nabiciu odpowiednich podobizn, posiadacz nabitych kawałków metalu był świadom i pewien wartości danego „pieniądza”. Przez setki lat kulki metalu, które pełniły funkcje pieniądza były tworzone z kilku metali, jak brąz, srebro, złoto. Z biegiem czasu system bicia metali się wykrystalizował do użytkowania dwóch metali: złota i srebra. Takie kuleczki metalu z nabijanymi podobiznami nazwane zostały monetami. Twórcami monet prawdopodobnie byli Fenicjanie.
Pieniądz papierowy Jednak wytwarzanie pieniądza ze złota i srebra było kosztowne, a ponadto ilość owych metali nie była wystarczająca do zaspokojenia istniejącego zapotrzebowania. Zaczęto więc swoje zasoby pieniężne zostawiać u złotników, którzy wypisywali tzw. kwity depozytowe, które dowodziły ilości posiadanego złota czy też srebra przez osobę posiadającą kwit.. Złotnik zobowiązany był do wypłaty określonej kwitem kwoty okazicielowi dokumentu. Tak to też narodziła się kolejna forma pieniądza – pieniądz papierowy – gdyż ludzie coraz częściej regulowali własne długi oraz należności owymi kwitami depozytowymi. Z czasem złotnicy stali się bankierami. Państwa natomiast, zaakceptowało papierowe pieniądze i wyznaczały bank, który miał się zajmować ich emisją. Papierowe pieniądze pojawiły się w Chinach potem w Europie w XVII w. Pieniądz bezgotówkowy Kolejne etapy rozwoju pieniądza wiążą się z powstaniem i rozwojem pieniądza bezgotówkowego, w tworzeniu którego największą role odegrali Fenicjanie. Stworzyli oni namiastki bezgotówkowych form rozliczeń w postaci uwierzytelnionych tabliczek służących do dokonywania operacji finansowych. W późniejszym czasie ludzie nie chcieli trzymać banknotów w domu bo było to niewygodne, dlatego oddawali swoją gotówkę do banku w formie wkładu na rachunek bankowy. Można wyróżnić dwa typy rachunku bankowego: (1) na żądanie, gdzie klient mógł w każdej chwili podjąć gotówkę ze swojego rachunku i (2) terminowe, złożone w banku na określony czas, przed upływem którego nie mogli podjąć gotówki. Następnie pojawiły się takie możliwości, jak polecenie przelewu – gdzie bank przekazywał pieniądze na rachunek innej osoby oraz czek bankowy, za pomocą którego okaziciel czeku mógł wypłacić określoną kwotę z banku. Pieniądz bezgotówkowy spowodował kształtowanie się zaufania społeczeństwa do pieniądza oraz instytucji bankowych.

