Józef Piłsudski dziś, jak i w czasach kiedy stał na czele państwa Polskiego miał wielu zwolenników jak i osób sprzeciwiających się działaniom i poglądom jakie głosił. Jako osoba publiczna był narażony na wiele krytycznych opinii. Z racji dość skrajnych poglądów takich negatywnych emocji na temat pierwszego marszałka Polski nie brakowało i nie brakuje również w dzisiejszej społeczności. W mojej pracy skupię się na subiektywnej krytyce prowadzonej polityki i strategicznych posunięciach Józefa Piłsudskiego.

Józef Klemens Piłsudski urodził się w 1867 roku na Litwie w miejscowości Zułów. Na przełomie XIX i XX wieku działał w Polskiej Partii Socjalistycznej kierując pismem „Robotnik”. Przewodził Centralnemu Komitetowi Robotniczemu. W późniejszych latach Naczelnik Państwa i naczelny wódz Armii Polskiej. Pierwszy marszałek Polski, uważany za wybitnego polityka i stratega. Twórca tzw. rządów sanacyjnych1 w II RP, które zostały wprowadzone w 1926 roku po przewrocie majowym2. Współzałożyciel PPS3. Piłsudski i Dmowski4, postacie bardzo różne nie tylko pod względem charakteru, ale również poglądów. Nie mniej jednak zapisali się w historii Polski dość znacząco. Niektórzy historycy twierdzą, że gdyby nie Roman Dmowski, to Józef Piłsudski w ogóle by nie zaistniał, gdyż to właśnie Dmowski powierzył mu rolę Naczelnika Państwa. Obaj dążyli do odzyskania przez Polskę niepodległości jednak w całkowicie odmienny sposób. Jako polityk prawicowy był przeciwnikiem ideologicznym i politycznym Józefa Piłsudskiego, który był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, a zatem ugrupowania lewicowego.

Przewrót majowy… kwestia bardzo dyskusyjna. Wielu ludzi ma na ten temat różne poglądy. W jego wyniku Piłsudski stał się w praktyce dyktatorem, od tego momentu osobiście mianował premierów, wyznaczył nowego prezydenta w gruncie rzeczy jedynie figuranta, który miał po prostu być. Był nim Mościcki. Manipulował wolnymi wyborami do sejmu, po przez wprowadzanie atmosfery terroru i zwykłe fałszerstwa. Opozycjonistów, którzy nie chcieli się podporządkować wsadzał do więzienia. Przeprowadzono czystki w administracji państwowej i wojsku, z którego usunięto m.in. generałów Tadeusza Rozwadowskiego, Stanisława Hallera i Stanisława Szeptyckiego. Chaos w państwie i działania Endecji1 wymagały zdecydowanych działań jednak moim zdaniem to nie usprawiedliwia Piłsudskiego, człowieka, który w pewnym sensie stawiał się ponad prawem. Warto wspomnieć również o skutkach przewrotu. Sytuacja gospodarcza Polski wcale nie uległa poprawie, były strajki, nędza i kryzys. Pomimo pewnych sukcesów w końcu lat 30-tych nasze państwo przystąpiło do wojny nieprzygotowane. Piłsudski miał również bardzo ciekawe wypowiedzi: „Ja zawsze mówię, że nie jestem Polakiem, bo bym się często za Panów wstydził i wstydzę (…) w Polsce nigdy jednej rozmowy zrobić nie można. Tylko ja robię jedną rozmowę- ale nie jestem Polakiem2” „Wytworzyłem całe mnóstwo pięknych słówek i określeń, które po mojej śmierci zostaną, a które naród polski stawiają w rzędzie idiotów.3” Z racji swojego urodzenia na Litwie w podwileńskiej miejscowości Józef Piłsudski pozwalał sobie na takie wypowiedzi, które są ciężkim kawałkiem chleba dla dzisiejszych obywateli, więc nie trudno się domyślić jakie kontrowersje budziły takie słowa w chwili ich wypowiadania. Drugi cytat jest zdecydowanie obrazą dla Polaków. Często skraca się go do krótkiego stwierdzenia: „Polacy to naród idiotów”. Pozostawię to każdemu do indywidualnej refleksji.

Ilu historyków tyle opinii o Józefie Piłsudskim. Nie można mu odmówić nieprzeciętnych umiejętności strategicznych, znajomości działań wojskowych i zaangażowania w dążeniu do zaplanowanego celu. Odzyskanie niepodległości przez Polskę i słynne zwycięstwo w bitwie z bolszewikami, która otrzymała miano „cudu nad Wisłą”1 to jedne z zasług Marszałka. Okrzyknięty bohaterem narodowym i pochowany na Wawelu na stałe zapisał się w kronikach Rzeczpospolitej. Jednak jak Polska długa i szeroka, tak dzieli społeczeństwo nadwiślańskiego kraju w postrzeganiu zasług Piłsudskiego. Przez ten fakt jeden z najbardziej kontrowersyjnych przywódców naszego kraju nie może zaznać „spokoju”.

W mojej opinii ciężko jest jednoznacznie ocenić Marszałka Józefa Piłsudskiego. Z jednej strony wybitne osiągnięcia, bez których możliwe jest, że teraz nie żył bym w wolnym kraju. Zaś z drugiej strony jego działania polityczne i (moim prywatnym zdaniem) zbyt emocjonalne traktowanie polityki mogło być jednym (ale nie musiało) z przyczyn wybuchu II wojny światowej. Przewrót majowy, przez niektórych nazywany zamachem stanu. Wydarzenie skrajnie kontrowersyjne budzące u historyków wiele emocji i temat, który mam wrażenie szybko się nie skończy. Sam zamach nie budzi we mnie tylu negatywnych uczuć co działania Piłsudskiego po przewrocie. Wprowadzenie pewnego rodzaju dyktatury w kraju, który dopiero co odzyskał niepodległość jest dla mnie czymś nawet nie mało zrozumiałym lecz kompletnie absurdalnym posunięciem. Nie chcę komentować dywagacji na tematy, na które konkretnych argumentów potwierdzonych faktami znaleźć nie potrafiłem (tj. np. Józef Piłsudski był niemieckim agentem czy nie?). Podsumowując nie podejmuję się jednoznacznej oceny męża stanu. Józef Piłsudski był niewątpliwie postacią wybitną ze skazami, których upływający czas nie potrafi zamaskować.