Grecja zarówno dzisiaj, jak i w starożytności zajmowała i zajmuje południową część Półwyspu Bałkańskiego. Starożytni Grecy prowadzili wiele wojen. Ponieważ najsilniejszymi ośrodkami starożytnej Grecji w okresie klasycznym były Sparta i Ateny, grecka sztuka wojenna jest nam znana najlepiej właśnie na przykładzie tych państw. Szczególnym przykładem jest tu Sparta, dla której armia i wychowanie do służby w niej miało ogromne znaczenie. Podstawową powinnością każdego Spartanina wobec państwa była służba wojskowa. Przygotowaniu do tej służby podporządkowane było wychowanie każdego spartańskiego chłopca. Główny nacisk kładziono na ćwiczenie siły fizycznej, niezbędne dla przyszłego wojownika. Niemniej istotne było kształtowanie w młodym człowieku takich cnot, jak męstwo, wytrzymałość, posłuszeństwo, poczucie solidarności i dyscypliny. Wszystko to miało z ucznia uczynić wzorowego żołnierza. Do osiągnięcia wieku 7 lat spartański chłopiec pozostawał pod opiekę rodziców, potem zaś przechodził pod wyłączną władzę państwa, które oddawało go pod opiekę własnych wychowawców. Do 30 roku życia Spartanin zdobywał wiedzę i umiejętności niezbędne w zawodzie żołnierza. Służba wojskowa w Sparcie trwała 40 lat - od 20 do 60 roku życia. Nieco inny charakter miała armia w Atenach. O ile w Sparcie funkcjonowała armia zawodowa, to wojsko ateńskie miało charakter milicyjny. Służba wojskowa była obowiązkiem wszystkich wolnych obywateli. Przygotowanie do niej trwało dwa lata (od osiągnięcia pełnoletniości, czyli 18 lat), a ci, którzy je odbyli trafiali do rezerwy.

Spartanie toczyli wojny, stosując szyk bojowy zwany falangą. Miał on kształt linii i cechował się zwartością. Tworzyli go hoplici - ciężkozbrojna piechota. W skład falangi wchodziło kilka szeregów żołnierzy

Taktyka falangi

Aby stoczyć bój w górzystej Grecji, stające naprzeciwko siebie falangi musiały szukać wyrównanego terenu. W klasycznej Grecji liczyło się panowanie nad równinami, ponieważ to właśnie na równinach znajdowała się większość bogactw naturalnych. Teoretycznie najlepszą pozycją do obrony było ustawienie się na niewielkim stoku i zmuszenie napastników do prowadzenia ataków pod górę. Jednak najczęściej napastnicy w takich sytuacjach zamiast atakować, starali się niszczyć plony przeciwnika do chwili, gdy ten był zmuszony opuścić swoją defensywną pozycję. Obrońcy nie cieszyli się zbyt długo swoją przewagą, a bitwy rozgrywano w końcu, za obopólną zgodą, na otwartym, wyrównanym terenie.. Bitwa z wykorzystaniem falangi była zderzeniem dwóch szyków w formie czworoboku. Według opisu greckiego kapitana Ksenofonta “Zderzający się tarczami żołnierze spychali się, walczyli, wyrzynali i ginęli.”. W sztuce wojennej hoplitów zwycięstwo na polu bitwy następowało w wyniku przełamania się przez szeregi przeciwnika, co spychało go i w efekcie zmuszało do rozpoczęcia odwrotu tyłu falangi. Po zderzeniu falang drzewce włóczni łamały się, a napierający z tyłu żołnierze tratowali rannych i poległych. Dodatkowo pod siłą naporu i ciężarem tylnych rzędów walka kończyła się czasem śmiercią poprzez uduszenie.

Armia ateńska składała się z: konnicy, która liczyła z początku 300, a następnie 1200 koni; z oddziałów hoplitów (w liczbie 13 tys.) oraz z lekkozbrojnej piechoty (w liczbie 13 tys.). Taktyka armii ateńskiej również opierała się na falandze. Miała ona jednak nieco inny charakter niż spartańska. Na jej czele ustawiano oddziały lekkozbrojnych łuczników oraz procarzy. Oni najpierw atakowali nieprzyjaciela, a potem kiedy cała falanga została wprawiona w ruch przesuwali się na jej skrzydła.

Jeśli chodzi uzbrojenie to przypadku armii Sparty i Aten było ono dość podobne. Hoplita oprócz tarczy wykonanej z brązu i skóry, wyposażony był w pancerz, który chronił jego ciało (głównie piersi i plecy). Wczesna zbroja hoplity była bardzo niewygodna i sztywna, ponieważ wykonana była z samego brązu; później została ulepszona przez wprowadzenie skórzanych pasów, które łączyły poszczególne elementy z brązu i zapewniały większą swobodę ruchów. Także z brązu wykonany był hełm i nagolenniki. Hełm miał różny wygląd; często zaopatrzony był w osłony na policzki (tzw. hełm tracki). Jeśli chodzi o atak, podstawową bronią hoplity był miecz wykonany z żelaza oraz włócznia. Włóczni używała też ateńska konnica, wyposażona poza tym w lekkie tarcze. Ponadto Ateńczycy mieli w ramach swej armii oddziały łuczników.