Rodion Raskolnikow to główny bohater Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. Kiedy go poznajemy ma dwadzieścia trzy lata i jest byłym studentem prawa. Mieszka w Petersburgu w biednym, wynajmowanym pokoju (przy ulicy S-kiej), za który i tak zalega właścicielce z opłatami za czynsz. Główny wątek powieści oparty został na popełnionej przez Raskolnikowa zbrodni (morduje on i okrada starą lichwiarkę Alonę oraz jej upośledzoną siostrę Lizawietę) i spotykającej go za to karze. Ojciec Rodiona nie żyje, matka to Pulcheria Aleksandrowa. Ma także siostrę, Awdotię Romanowną, którą nazywa Dunią. Jego najlepszym przyjacielem jest znany ze studiów Dimitri Razumichin. Ze wzajemnością darzy uczuciem młodą, biedną, zmuszoną przez sytuację materialną swojej rodziny do prostytucji, Sonię. W zakończeniu powieści, kiedy bohater zostaje zesłany za swoją zbrodnię na katorgę na Syberii, Sonia podąża za nim. Kreacja literacka postaci Rodiona jest niezwykle skomplikowana pod względem psychologicznym. Widać to szczególnie w licznie pojawiających się monologach wewnętrznych bohatera. Nazwisko postaci można uznać za znaczące. ‘Raskólnik’ to w języku rosyjskim tyle, co ‘rozłamowiec’, ‘odszczepieniec’, ‘schizmatyk’ (w XVII wieku raskolnikami nazywani byli członkowie sekt powstałych w wyniku rozłamu w kościele prawosławnym). Zatem nazwisko bohatera odczytywać można w takim kontekście, że Rodion deklaruje się jako ateista i wyznaje swój własny system wartości. Oparty jest on na wierze, że ludzie dzielą się na lepszych i gorszych.