Katastrofizm w Apokalipsie i Dies Irae Kasrowicza

Apokalipsa jest pierwszym tekstem źródłowym dla kultury Europejskiej o tematyce katastroficznej – dlatego zaczynam. Apokalipsa – (z greckiego) proroctwo, zapowiedz końca świata, czasów ostatecznych, sądu ostatecznego nad ludzkością. Zgodnie z chrześcijańską moralnością grzesznik trafia do piekła, a człowiek dobry, moralny do nieba (brak czyśćca). Apokalipsa św. Jana jest wizją katastroficzną. Pojawiają się w niej skrajne obrazy, dzieją się rzeczy nie mające na co dzień miejsca jak np. wody spływają krwią, księżyc przybiera krwawą barwę, następują kataklizmy (w krótkim odcinku czasu), pojawiają się obrazy wizyjne symboliczne np.

Apokalipsa jest pierwszym tekstem źródłowym dla kultury Europejskiej o tematyce katastroficznej – dlatego zaczynam.
Apokalipsa – (z greckiego) proroctwo, zapowiedz końca świata, czasów ostatecznych, sądu ostatecznego nad ludzkością. Zgodnie z chrześcijańską moralnością grzesznik trafia do piekła, a człowiek dobry, moralny do nieba (brak czyśćca). Apokalipsa św. Jana jest wizją katastroficzną. Pojawiają się w niej skrajne obrazy, dzieją się rzeczy nie mające na co dzień miejsca jak np. wody spływają krwią, księżyc przybiera krwawą barwę, następują kataklizmy (w krótkim odcinku czasu), pojawiają się obrazy wizyjne symboliczne np. czterej jeźdźcy apokalipsy (CYTAT!!!), smok i dziewica (CYTAT!!!). Ludzkość jest pogrążona w chaosie, nadchodzi antychryst, który podważa wartości moralne – zwodzi ludzkość, naprowadza na złą drogę, tylko ci którzy nie dadzą się zwieść będą mieli szansę na zbawienie. Apokalipsa przedstawia wizję ostatecznej walki dobra i zła o losy ludzkości. Można wiję rozpatrywać na dwa sposoby, w sensie ogólnym dobro zwycięży nad złem i antychryst zostanie unicestwiony, w sensie jednostkowym, dla poszczególnego człowieka, który przegra walkę jeśli trafi do piekła. Apokalipsa operuje skrajnymi środkami wyrazu, licznymi kontrastami np. barwy – ciemne niebo, purpurowy księżyc, złoty Babilon; synestezją (oddziaływanie na różne zmysły odbiorcy przez użycie odpowiednich słów, opisów), wzmacnia on sugestywność apokalipsy.

Dies Irae pisane przez Kasprowicza dla którego bezpośrednią inspiracją była Apokalipsa św. Jana. Utwór powstaje w okresie Młodej Polski, czyli pod koniec XIX wieku. Schyłek stulecia przynosi kryzys wartości, poczucie zakończenia pewnego etapu z poczuciem niezadowolenia, niedosytu, panują nastroje dekadenckie. W fali wydarzeń np. kryzysu ekonomicznego, społecznego, politycznego i nastrojów rodzi się nurt katastrofizmu w literaturze, sztuce. Kasprowicz przerabia wizję biblijnego końca świata w artystyczną wersję. W której Bóg jest okrutnym, nie znającym litości sędzią, głuchym i ślepym na błagania ludzkości.