
Istota i pochodzenia państwa
Pojęcie państwa jest bardzo szerokie. Państwo jest przede wszystkim organizacją polityczną wielkiej grupy społecznej, podkreślamy organizacją a nie grupą, która sprawuje nad społecznością władzę. Pojęcie ,,państwo” należy zatem do kategorii władzy. Państwo jako organizacja władzy składa się z wielu organów, które w sposób formalny(prawny) organizują, kontrolują i decydują o całokształcie spraw całej grupy społecznej, żyjącej w granicach państwa, a więc nie tylko narodowej, także mniejszości narodowych. Państwo jako forma organizacji społeczeństwa jest czymś koniecznym, trudno sobie wyobrazić życie społeczeństw bez organizacji państwowej, tym samym bez praw, norm, przepisów, ochrony obywateli, realizacji zadań i przedsięwzięć, organizacji pracy i wielu innych.
Pojęcie państwa jest bardzo szerokie. Państwo jest przede wszystkim organizacją polityczną wielkiej grupy społecznej, podkreślamy organizacją a nie grupą, która sprawuje nad społecznością władzę. Pojęcie ,,państwo” należy zatem do kategorii władzy. Państwo jako organizacja władzy składa się z wielu organów, które w sposób formalny(prawny) organizują, kontrolują i decydują o całokształcie spraw całej grupy społecznej, żyjącej w granicach państwa, a więc nie tylko narodowej, także mniejszości narodowych. Państwo jako forma organizacji społeczeństwa jest czymś koniecznym, trudno sobie wyobrazić życie społeczeństw bez organizacji państwowej, tym samym bez praw, norm, przepisów, ochrony obywateli, realizacji zadań i przedsięwzięć, organizacji pracy i wielu innych. Być może dlatego państwo jest jedną z najstarszych form organizacji społecznej.
Geneza państwa Państwo jako forma organizacji społecznej powstało znacznie wcześniej niż pojawiło się samo słowo ,,państwo”. Historia informuje nas, że pierwsze państwa formowały się już w połowie 4tysiącleciea (ok. 3600r.p.n.e) przed naszą erą. Działo się to na terenie Egiptu i Mezopotamii (dziś obszar Iraku i Syrii). Jednakże pojęcie ,,państwo” nie zawsze oznaczało to, co przez nie dziś rozumiemy. Starożytni Grecy dla oznaczenia swych religijno-politycznych wspólnot używali nazwy polis (miasto-państwo). Rzymianie początkowo stosowali określenia civitas, res publica, a gdy Rzym stał się cesarstwem, posługiwali się nazwą imperium. W średniowiecznej Europie terytoria zarządzane przez monarchę nazywano regnum (łac. królestwo), das Reich (niem. Rzesza), korona czy rzeczpospolita (w wypadku Polski). Słowo państwo oznacza oznaczało w Polsce od XIII aż do końca XVIII wieku szlacheckie władztwo nad ziemią oraz władzę publiczną i sądową szlachty nad zamieszkującymi te ziemie ludźmi. Termin ,,państwo” w ujęciu współczesnym i ogólnym wprowadził włoski pisarz i dyplomata epoki odrodzenia Niccolo Machiavelli. Włoski wyraz stato, wywodzący się z łacińskiego status znalazł w następnych wiekach uniwersalne i trwałe zastosowanie w języku polityki i dyplomacji. Pojęcia królestwo Cze republika stały się wyłącznie określeniami konkretnej formy państwa.
Pojęcia państwa
Od starożytności po czasy dzisiejsze stworzono wiele różnych definicji państwa. Arystoteles jeden z dwóch, obok Platona największych filozofów greckich, twierdził, że państwo jest naturalną formą społeczeństwa (“człowiek jest z natury stworzony do życia w państwie”). Tak samo jak każda forma, państwo powinno być więc dobrze dopasowane do społeczeństwa i warunków w którym funkcjonuje. Oznaczało to w praktyce, że różne formy państwa są dobre dla różnych społeczeństw. Jedne społeczeństwa wymagają monarchii a inne dobrze funkcjonują w warunkach demokracji. Jednak pierwotniejsza od państwa jest rodzina (wspólnota domowa), z połączenia których powstaje gmina, a dopiero z połączenia gmin – państwo. Arystoteles opowiadał się wbrew Platonowi za poszanowaniem własności prywatnej, ale jednocześnie uważał za usprawiedliwioną instytucję niewolnictwa. Krótko mówiąc Arystoteles twierdził że państwo powstaje na drodze naturalnego rozwoju, a człowiek jest z natury stworzony do życia w nim. Arystoteles uważał, że cały rozwój społeczny podporządkowany jest osiągnięciu głównego celu, jakim jest państwo. Kolejna definicja ,,państwa” według Katolickiej nauki społecznej, która opierała się na poglądach św. Tomasza z Akwinu, przedstawia państwo jako samowystarczalną, niezależną, samorządną społeczność, uznającą określony porządek prawny i podlegającą władzy, która ją chroni i gwarantuje pokój zewnętrzny. Podobną do koncepcji pojęcia państwo św. Tomasza z Akwinu przestawił Immanuel Kant, który twierdził, że państwo to zrzeszenie pewniej liczby ludzi pod rządami prawa. Uważał, że państwo jest rodzajem ludzkiej zbiorowości żyjącej według jednego, określonego porządku prawnego. Dalej poszedł w swych rozważaniach Georg F. Hegel, który pisał że państwo jest czymś w rodzaju Boga na ziemi, a ,,jednostka dopiero w państwie zyskuje swoją tożsamość. Dlatego poświęcenie dla jego dobra powinno być obowiązkiem każdego obywatela”. Można zauważyć, że w koncepcji przedstawionej przez Hegla państwo stało się wręcz dobrem absolutnym, Każdy obywatel miał poświęcić się dla państwa. Tę koncepcję wykorzystali niemieccy narodowi socjaliści, przypisując państwu absolutną wartość, stawiając jego interesy zawsze przed interesem jednostki, dla której dobro państwa powinno być najwyższym punktem odniesienia. O państwie rozważali także marksiści; Karol Marks i Włodzimierz Lenin . W tym jednak przypadku państwo nie było ani absolutem, ani najwyższym wspólnym dobrem. W tej koncepcji państwo jest instrumentem przemocy, dzięki któremu klasa właścicieli środków produkcji może sobie całkowicie podporządkować klasy wyzyskiwane. Celem marksistów stało się więc doprowadzenie do wybuchu rewolucji, w wyniku której państwowy ucisk, a tym samym i sama organizacja, zostaną zlikwidowane. W ich miejsce powstać miało społeczeństwo, w którym nie będzie klas i walk. Twórcą klasycznej trójelementowej definicji państwa jest Georg Jellinek, niemiecki teoretyk państwa i prawa. Za główne elementy państwa uznaje on ludność, terytorium i władzę najwyższą: ,,państwo jest korporacją ludu wyposażoną w bezpośrednią, samorodną władzę zwierzchnią”. Według G. Jellinka brak któregoś z tych elementów uniemożliwia powstanie i prawidłowe funkcjonowanie państwa. Przekładając definicję Jellinka na bardziej współczesny język, można powiedzieć, że Państwo to trwała wspólnota ludzi, zajmująca określone terytorium, poddana zwierzchnej władzy.
DEFINICJA PAŃSTWA Definicja politologiczna Państwo jest przymusową organizacją, wyposażoną w atrybuty władzy zwierzchniej po to, by ochraniać przed zagrożeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi ład, zapewniający zasiedlającej jego terytorium społeczności, składającej się ze współzależnych grup o zróżnicowanych interesach, warunki egzystencji korzystne odpowiednio do siły ich ekonomicznej pozycji i politycznych wpływów.
