Starożytne cywilizacje kształtowały się przeważnie w rejonach o dogodnych warunkach naturalnych, łagodnym klimacie, który sprzyjał rozwojowi rolnictwa, w dolinach i na nizinach będących idealnym miejscem do hodowli zwierząt takich jak owce czy bydło lub jak w przypadku Asyrii na obszarze wyżynnym. Jednak najważniejszym czynnikiem było usytuowanie przyszłych miast w deltach czy dolinach wielkich rzek, które były źródłem żyznej gleby. Niestety stwarzały one również zagrożenia licznymi powodziami, gdy woda wzbierała i wylewała z brzegu. Jednak również z tym starożytni ludzie potrafili sobie poradzić i wykorzystać na własny użytek w ochronie przed częstymi wylewami zaczęto budować systemy irygacyjne. Były to wymyślone przez Sumerów rowy odprowadzające nadmiar wody. Dzięki irygacji można było nawadniać obszary oddalone od brzegów rzeki i narażone na ciągłe susze. Pierwszym państwem powstałym w dolinach wielkich rzek była Mezopotamia (gr. Mesopotamios- „Kraj między rzekami”), która ukształtowała się na terenie tak zwanego „żyznego półksiężyca” Obszar ten posiadał korzystne warunki geograficzne i klimatyczne, które sprawiały, że tu najwcześniej rozwinęło się osadnictwo stałe. W jej południowej części położonej nad dwiema rzekami Eufratem i Tygrysem uchodzącymi do zatoki perskiej panowały gorący klimat, upały panowały niemalże cały rok by zapobiegać suszą w miejscach położonych daleko od żyznych brzegów rzeki zaczęto budować kanały irygacyjne. W obrębie przybrzeżnym wylewy wód, które nanosiły muł użyźniający glebę stwarzały doskonałe warunki do rozwoju rolnictwa. Rzeki dostarczały mieszkańcom również ryby oraz materiały budowlane niezbędne do rozwoju osadnictwa, takie jak trzcina czy glina, z której później wypalano cegły i używano ich do budowy domów. Kontrastującą z nizinnym państwem Sumerów usytuowanych na południu Mezopotamii była wyżynna północna część, w której ukształtowało się państwo zwane Asyrią. Panował tam znacznie chłodniejszy klimat jednak liczne opady umożliwiały jeszcze lepszy rozwój rolnictwa. Głównymi roślinami uprawianymi w Mezopotamii były przede wszystkim proso, pszenica, daktyle i oliwki. Zajmowano się także sadownictwem i ogrodnictwem. Było to bardzo ważne dla gospodarki bliskiego wschodu gdyż głównymi eksportowanymi artykułami były właśnie owoce i zboża. Mezopotamia pozbawiona była naturalnych granic, co powodowało, że trwał tam nieustanny napływ ludności, niejednokrotnie związany ze zbroją napaścią. Pozostałe cywilizacje położone na Bliskim Wschodzie takie jak np. Syria, Palestyna czy Fenicja usytuowane u wybrzeży basenu Morza Śródziemnego, również wykorzystywały swoje położenie geograficzne. Nizinne tereny sprzyjały rozwojowi osadnictwa. Fenicja położona u stóp gór Libanu, na porośniętym lasami wybrzeżu Morza Śródziemnego była bezpieczna od innych państw wewnątrz lądu. Ze względu na niedostępność terenu swoje osady zakładali głównie na brzegach mieli, więc otwarty dostęp do morza, co spowodowało, że w tym rejonie rozwinęło się żeglarstwo i kupiectwo. Fenicjan uważa się za najlepszych żeglarzy starożytności a także znakomitych odkrywców. Bogate lasy Libanu dostarczały budulca do budowy statków ( cedry, jodły, cyprysy). Miasto Tyr było ważnym ośrodkiem handlu, wyrobu szkła oraz czerwonego barwnika- purpury pozyskiwanego z ślimaków morskich. Z uwagi na położenie geograficzne Fenicja była obiektem ciągłych ataków zewnętrznych. Najpierw jej terytorium podbili Egipcjanie, którzy później musieli podzielić się nim z Hetytami. Następnie kraj ten został spustoszony przez „ludy morza” a w późniejszym okresie dostał się pod panowanie Babilończyków i Asyryjczyków. Jednak przez cały ten okres Fenicjanie utrzymali szeroką autonomię i ciągle powiększali swoją flotę, która odgrywała największą rolę w gospodarce gdyż państwo Fenickie było bardzo ubogie w surowce naturalne, rolnictwo było mało znaczące na niewielkich tarasowych polach uprawiano tylko zboża, oliwki, figi czy daktyle. Ważniejszą role odgrywała produkcja rzemieślnicza. Wytwarzano tekstylia barwione purpurą, naczynie stołowe i ozdoby ze złota czy srebra, które potem kierowane były na eksport. Handel pomiędzy Mezopotamią a krajami Śródziemnomorskimi rozwinął się właśnie dzięki charakterystycznemu położeniu geograficznemu. Fenicjanom zawdzięczamy również wynalezienie pierwszego pieniądza, co miało rewolucyjny wpływ na kształtowanie się dalszych cywilizacji. Z czasem z powodu niewielkiej powierzchni żyznych obszarów Fenicjanie zmuszeni zostali do poszukiwania miejsc do osiedlenia się w zamorskich krajach. By uniknąć konfrontacji z grekami, którzy zajęli wcześniej tereny nad Morzem Egejskim, Fenicjanie rozpoczęli swoją kolonizację u wybrzeży Afryki Północnej a także Półwyspu Iberyjskiego. Na zajętych przez siebie obszarach zakładali faktorie handlowe, do których przybywali koloniści. Owe kolonie powstały między innymi na Cyprze (Kition), w Hiszpanii (Gades) w Maroku (Liksus) Czy nieco później w Tunezji (Utyka) Tak właśnie w owy sposób negatywne warunki naturalne państwa Fenickiego przyczyniły się do rozwoju osadnictwa w odległych krainach na przykład w założonej przez nich koloni Kartaginie. Egipcjanie podobnie do ludów żyjących w Mezopotamii swoją potęgę zawdzięczają wylewom rzeki. Największe osady powstały, bowiem w delcie i dolinie Nilu. Jego regularne wylewy nanosiły żyzny muł na pola uprawne, co zapewniało obfite plony. Także stworzone systemy irygacyjne odprowadzały nadmiar wody podczas wylewów. Jednak elementem odróżniającym Starożytny Egipt od Mezopotamii był z pewnością dogodny dostęp do różnego rodzaju kamienia pozyskiwanego w kamieniołomach, między innymi grafit, porfir, bazalt czy wapień. Owy surowiec był wykorzystywany do wznoszenia monumentalnych budowli takich jak na przykład oryginalne i jedyne w swoim rodzaju piramidy lub tworzenia dzieł sztuki. Porastającą Nil trzcinę wykorzystywano, jako materiał piśmienniczy zwany papirusem. Budowano z niej również statki czy meble. Trzcina była traktowana w Egipcie, jako substytut drewna, którego w tamtych czasach brakowało Egipcjanom. Inne surowce zdobywano drogą handlową czy w wyniku wypraw wojennych. Egipt był jednak państwem rozwijającym się w prawie całkowitej izolacji. Posiadał naturalne granice. Od strony północnej granicą było Morze Śródziemne i Delta Nilu. Na południu granicę stanowiła pierwsza katarakta (próg skalny). Wschodnią granicę Egiptu stanowił kamienisty płaskowyż (dziś Pustynia Arabska) i Morze Czerwone. Na zachodzie granicą była Pustynia Zachodnia, przechodząca w Pustynię Libijską, połączony był z półwyspem Synaj jedynie wąskim przesmykiem. Właśnie owa separacja państwa Egipskiego wpłynęła na rozwój i trwałość oryginalnej kultury. Podsumowując całą prace można, więc powiedzieć, że wszystkie starożytne cywilizacje rozwijały się dzięki swoim warunkom naturalnych i położeniu geograficznemu. Mimo iż, w poszczególnych państwach uwarunkowania te nieco się różniły, porównując państwa Mezopotamii bogate w surowce naturalne, do lądów zamieszkujących przez Fenicjan, ziem zupełnie ubogich, w jakie kol wiek bogactwa natury, to jednoznacznie można stwierdzić, że najwspanialsze i największe cywilizacje powstawały w dolinach wielkich rzek, których wylewy, jak już wcześniej wspomniałam przyczyniały się do rozkwitu rolnictwa, lecz także i handlu. Nie bez znaczenia był też otwarty dostęp do morza, który sprzyjał morskim wyprawom i odkrywaniem nowych lądów jak w przypadku Fenicjan udających się w odległe wyprawy w poszukiwaniu dogodnego miejsca do osiedlenia się, odkryli na przykład wyspy Kanaryjskie. Osiągnięcia starożytnych cywilizacji dały solidny fundament dla rozwoju następnych pokoleń. Przykładem tego jest pieniądz, bez którego w dzisiejszych czasach zapanowałby chaos.