Podczerwień (promieniowanie podczerwone) (ang. infrared, IR) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fal pomiędzy światłem widzialnym, a falami radiowymi. Oznacza to zakres od 780 nm do 1 mm. Promieniowania podczerwone na początku 19 wieku odkrył fizyk-astronom William Herschel. W 1800 r. umieścił on termometr rtęciowy w widmie optycznym uzyskanym z pryzmatu. Eksperyment ten pozwolił mu zmierzyć ilość energii cieplnej przenoszonej przez poszczególne kolory światła. Ku jego zaskoczeniu okazało się, że termometr najbardziej rozgrzewa się, gdy znajdzie się na nieoświetlonym polu poniżej czerwonego koloru. Doszedł do wniosku, iż istnieje niewidzialne dla oka promieniowanie “podczerwone”, które transmituje ciepło w postaci niewidocznej fali świetlnej.

Są trzy rodzaje podczerwieni: typ A – podczerwień bliska, typ B – podczerwień średnia, typ C – podczerwień daleka. Nie wszyscy wiedzą, że promieniowanie podczerwone emituje każde ciało fizyczne, które ma temperaturę wyższą od zera bezwzględnego. Przedmioty cieplejsze emitują więcej promieniowania i o mniejszej długości, co pozwala na ich łatwe wykrycie.

Podczerwień – nazywana energią życia, stanowiąc niewidoczną dla ludzkiego oka część światła widzialnego – wykorzystywana jest w lecznictwie. Leczymy się podczerwienią nawet nieświadomie, gdy przykładamy dłoń na bolące miejsce, czy zasłaniając zmęczone oczy. Za pomocą urządzeń medycznych w podczerwieni obserwuje się zmiany przepływu krwi w skórze. Żarówki emitujące promienie podczerwone mają wielorakie zastosowanie min w hodowli zwierząt (ogrzewanie piskląt). Duża dawka podczerwieni zastosowana w saunie, powoduje miejscowe przegrzanie skóry, co prowadzi do zwiększenia jej ukrwienia. Za pomocą photobiomodulacji leczone są owrzodzenia i trudno gojące się rany.

Co promienie mogą zdziałać dla naszego ciała? Promienie podczerwone penetrują nasze ciało od wewnątrz nagrzewając je. Ciepło rozprzestrzenia się na zewnątrz przez przewodzenie w kościach oraz płynach ustrojowych. Ciepło rozszerza naczynia krwionośne i poprawia krążenie, działanie tego ciepła ułatwia usuwanie zanieczyszczeń z organizmu.

Podczerwień korzystnie działa na układ oddechowy, sercowo-naczyniowy, na gospodarkę wodno-elektrolitową, pracę nerek i wielu innych gruczołów, obniża napięcie mięśni. Zmniejsza także pobudliwość nerwową, działa uspokajająco. Ponadto promieniowanie podczerwone oczyszcza skórę i tkanki podskórne z toksyn, wspomaga odchudzanie. Terapia fizykoterapeutyczna pomaga na podniesieniu odporności, zmniejszeniu odczuwanego bólu i szybszemu powrotowi do zdrowia. Lecznicze działanie promieniowania podczerwonego polega na wywoływaniu w tkance biologicznej reakcji termicznych. To dobroczynne promieniowanie łagodzi lub likwiduje bóle mięśniowe, leczy kontuzje, stany zapalne, zaburzenia krążenia. Promieniami podczerwonymi można leczyć choroby skóry, mięśni, rwę kulszową, wysokie ciśnienie krwi, stres, zmęczenie, reumatyzm, ból głowy, artretyzm, bezsenność, przeziębienia.