
regionalne systemy ochrony praw człowieka
Regionalny system ochrony praw człowieka to element międzynarodowego systemu praw człowieka, który uzupełnia uniwersalny system ochrony praw człowieka ONZ w zakresie praw człowieka. Celem jest zwiększenie efektywności międzynarodowej ochrony praw człowieka, gdyż państwa danego regionu łączy wspólne dziedzictwo kulturowe i historyczne, faktyczna współpraca i gotowość akceptacji wspólnych wartości i norm. OCHRONA PRAW CZŁOWIEKA W EUROPIE Na europejski system ochrony człowieka składają się następujące organizacje: Rada Europy, Unia Europejska i OBWE. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie System ochrony praw człowieka w ramach OBWE jest ukierunkowany na te prawa, które umożliwiają pokojową koegzystencję i podejmowanie działań zmierzających do rozwiązywania konfliktów.
Regionalny system ochrony praw człowieka to element międzynarodowego systemu praw człowieka, który uzupełnia uniwersalny system ochrony praw człowieka ONZ w zakresie praw człowieka. Celem jest zwiększenie efektywności międzynarodowej ochrony praw człowieka, gdyż państwa danego regionu łączy wspólne dziedzictwo kulturowe i historyczne, faktyczna współpraca i gotowość akceptacji wspólnych wartości i norm. OCHRONA PRAW CZŁOWIEKA W EUROPIE Na europejski system ochrony człowieka składają się następujące organizacje: Rada Europy, Unia Europejska i OBWE. Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie System ochrony praw człowieka w ramach OBWE jest ukierunkowany na te prawa, które umożliwiają pokojową koegzystencję i podejmowanie działań zmierzających do rozwiązywania konfliktów. Mieści się on w „trzecim koszyku”, obecnie zwanym „ludzkim wymiarem” OBWE. Ten „ludzki wymiar” oznacza polityczne zobowiązania państw uczestniczących w OBWE to zapełnienia pełni praw i podstawowych wolności człowieka oraz przestrzegania zasady praworządności. Niezwykle ważne jest też wdrażanie zasad demokracji, budowanie, umacnianie i ochrona instytucji demokratycznych, a także promowanie tolerancji Ina obszarze działalności OBWE. W Karcie Paryskiej z 1990r. zamieszczono zasadę, że przestrzeganie praw człowieka jest sprawą bezpośrednio dotyczącą wszystkich członków tej organizacji (wówczas było to jeszcze KBWE) Szczególne znaczenie w przekształcaniu KBWE w tym kierunku miał szczyt w Helsinkach w 1992r., który określił całe poszanowania praw i podstawowych wolności człowieka jako niepodważalne, włącznie z prawami mniejszości narodowych, demokracją, praworządnością, sprawiedliwością społeczną, wolnością gospodarczą, a także odpowiedzialnością za środowisko. Zgodnie z charakterem działania OBWE akty prawne tej organizacji nie przewidują żadnych sankcji ani restrykcji, zatem także i w ludzkim wymiarze odnoszącym się do praw człowieka zawierają jedynie polityczne zobowiązania działań pozytywnych. Taki sam charakter politycznej presji mają też wszelkie działania OBWE w obronie tych praw. Organy OBWE stojące na straży praw człowieka Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka – instytucja działająca od 1990r. Do jej głównych zadań należy nadzór nad przeprowadzeniem wyborów w państwach o krótkich tradycjach demokratycznych, organizowanie seminariów, zbieranie informacji o sytuacjach kryzysowych. Wysoki Komisarz OBWE do spraw Mniejszości Narodowych – instytucja działająca od 1992r. Uzupełnia działania wcześniej opisanego Biura. Jego celem jest zapobieganie konfliktom etnicznym poprzez wskazanie wysokiej Radzie potencjalnych źródeł konfliktu.
POZOSTAŁE REGIONALNE SYSTEMY OCHRONY PRAW CZŁOWIEKA Na regionalny system ochrony praw człowieka składa się system afrykański, system interamerykański (I), system interamerykański (II) oraz system arabski. System interamerykański System interamerykański opiera się na Amerykańskiej Konwencji Praw Człowieka uchwalonej przez Organizację Państw Amerykańskich w 1969r. Zawiera wiele praw chronionych przez państwa- strony tego dokumentu. Są to w zasadzie te same prawa, które są chronione na mocy konwencji europejskiej. Oprócz tego system interamerykański jest gwarantowany przez Międzyamerykańską Komisję Praw Człowieka i Międzyamerykański Trybunał Praw Człowieka. Międzyamerykańska Komisja Praw Człowieka to organ pomocniczy Organizacji Państw Amerykańskich. Do jej najważniejszych zadań należy: Sporządzanie raportów na temat realizacji praw jednostki w poszczególnych krajach objętych Konwencją Rozpatrywanie skarg lub zawiadomień o naruszeniu praw człowieka. Kierowanie do Międzyamerykańskiego Trybunału Praw Człowieka spraw do rozpoznania, w stosunku do tych państw, które nie podporządkowują się do rozstrzygnięć Komisji. Rola Komisji polega przede wszystkim na mobilizowaniu rządów państw członkowskich OPA do działań na rzecz praw człowieka, m.in. ulepszenia prawa wewnątrzkrajowego. Międzyamerykański Trybunał Praw Człowieka – składa się z 7 członków (obywateli państw zrzeszonych w OPA). Jego rolą jest wydawanie opinii dla władz poszczególnych państw odnośnie do wykładni postanowień Karty lub jakiejkolwiek umowy międzynarodowej dotyczącej praw człowieka, która obowiązuje na kontynencie amerykańskim. W sprawach indywidualnych przedłożonych za pośrednictwem Komisji Trybunał wydaje wyroki ostateczne i wiążące dla państw, które podpisały Kartę. Te orzeczenia najczęściej zobowiązują państwa – strony do zapewnienia pokrzywdzonemu korzystania z naruszonych praw i wolności, naprawienie skutków, a także zapłacenia odszkodowania. Warto też wspomnieć o Amerykańskiej Deklaracji Praw i Obowiązków Człowieka z 1948r.





