W obecnych czasach jednym z najważniejszych problemów ludzkości jest przestępczość zorganizowana. Jej początki sięgają końca XIX wieku i wiążą się z powstaniem włoskiej mafii. Do najsilniejszych organizacji mafijnych należy sycylijska cosa nostra i neapolitańska camorra. Silne organizacje przestępcze działają również na terenie Stanów Zjednoczonych, Rosji, Azji Południowo-Wschodniej, Kolumbii i Nigerii. Organizacje mafijne na świecie zajmują się głównie produkcja narkotyków i handlem nimi, przemytem broni, handlem żywym towarem. Roczne obroty mafii szacowane są na kilkadziesiąt miliardów dolarów. Uzyskane z przestępstwa środki inwestowane są w legalne przedsięwzięcia. Organizacje przestępcze zdobywają wpływy nie tylko w środowiskach przemysłowców i finansistów, ale przenikają także do świata polityki. Jednak najgroźniejszym zjawiskiem powodującym często destabilizacje ładu społecznego jest terroryzm. Pojęcie to oznacza używanie siły i przemocy, organizowanie i stosowanie zamachów zbrojnych na ludzi powiązanych z władzą, przeciwników politycznych, religijnych, osoby innej narodowości w celu zdobycia władzy, wyrażenia protestu, uzyskania okupu, wymuszenia określonych zachowań i zastraszenia opinii publicznej. Jednak tak rozumiane zjawisko nie jest typowe tylko dla dzisiejszych czasów. Porwania, wymuszenia, zabójstwa z powodów ideologicznych zdarzały się praktycznie od zawsze w dziejach rozwoju ludzkości. Formę zorganizowana, terroryzm przyjął na Bliskim Wschodzie, już w XI wieku, kiedy to na terenie Persji działało muzułmańskie bractwo asasynów, stworzone i kierowane przez Hasan ibn Sabbah. Asasyni jako pierwsi stosowali terror na wielka skale, przeprowadzali zamachy i mordy polityczne. Ich fanatyzm religijny, odwaga i bezwzględne posłuszeństwo przywódcy budziło grozę zarówno na Bliskim Wschodzie, jak również wśród uczestników wypraw krzyżowych organizowanych przez rycerstwo europejskie. Wyraz terror, pochodzi z języka łacińskiego i oznacza strach, grozę, zastraszenie. Wśród badaczy toczą się spory o definicje terroryzmu. Najczęściej mówi się iż jest to umotywowane ideologicznie, planowane i zorganizowane działanie pojedynczych osób lub grup skutkujące naruszeniem istniejącego porządku prawnego, podjęte w celu wymuszenia od władz państwowych i społeczeństwa określonych zachowań i świadczeń, często naruszające dobra osób postronnych. Działania te realizowane są z cała bezwzględnością, za pomocą różnych środków (przemoc fizyczna, użycie broni i ładunków wybuchowych), w celu nadania im rozgłosu i celowego wytworzenia leku w społeczeństwie.

Zwalczanie terroryzmu, a zwłaszcza skuteczne jego zwalczanie wymaga wzięcia pod uwagę elementów składowych, które umożliwią podjęcie skutecznych działań związanych z przeciwdziałaniem terroryzmowi. Jednym z tych elementów jest budowa systemu bezpieczeństwa. System ten musi spełniać jeden, podstawowy warunek, warunek, który stanowi o jego skuteczności. Musi być na tyle szczelny, żeby koszty sforsowania jego zabezpieczeń przewyższały zyski z przeprowadzenia ewentualnego ataku. Zbudowanie takiego systemu generuje jednak wewnętrzny koszt w państwie. Każdy element takiego systemu to element kontroli, nadzoru, monitoringu i sprawdzania, a także stref bezpieczeństwa, ograniczonego dostępu, szczególnej autoryzacji etc. Krótko mówiąc – każdy element systemu bezpieczeństwa to element, który we współczesnym rozumieniu ogranicza wolność osobistą obywatela. We współczesnym świecie coraz więcej osób w imię bezpieczeństwa rezygnuje z pełnej swobody w imię bezpieczeństwa. Zgadzamy się na przechodzenie przez bramki wykrywające metal przed wejściem na pokład samolotu. Zgadzamy się na zamieszkiwanie w zamkniętych osiedlach, chronionych przez wyspecjalizowane firmy, żeby mieć pewność, że możemy spać spokojnie. Zgadzamy się na to, aby państwo zbierało dane na nasz temat, aby zmniejszyć ryzyko tego, że ktoś wykorzysta nasze dane w celu popełnienia czynu przestępczego. Zgadzamy się na coraz większe ustępstwa po to, żeby czuć się bezpieczniej i pewniej w świecie, który niesie coraz większą ilość zagrożeń. Terroryzm jest jednym ze zjawisk, które stanowią największe zagrożenie. Jest metodą, którą posługują się ludzie nie tylko bezwzględni, ale także świetnie wyszkoleni i wyposażeni. Tym samym jest zagrożeniem, które jest niezwykle trudne do zneutralizowania – a im trudniejsza neutralizacja, tym bardziej radykalne środki są potrzebne, aby była skuteczna. Budując system bezpieczeństwa współczesne państwo szuka niezwykle delikatnego punktu równowagi pomiędzy skutecznością działań a ich praworządnością. Znalezienie tego punktu staje się tym trudniejsze, im mniej stosują się do reguł ludzie, którzy stanowią o istnieniu zagrożenia. Poruszona kwestia ma wymiar nie tylko wewnątrzpaństwowy. Z terroryzmem stykają się obecnie wszystkie prawie państwa – członkowie społeczności międzynarodowej. Ze względu na jego globalny charakter zwalczanie terroryzmu musi mieć wymiar międzynarodowy, a więc i stosowane przez państwa środki bezpieczeństwa muszą mieć legitymację na poziomie prawno-międzynarodowym. Prawo międzynarodowe, kwestie podmiotowości w prawie międzynarodowym, dynamika zjawiska terroryzmu i zmiany, jakie wymusza ono na systemie prawnym i systemach bezpieczeństwa zarówno w wymiarze krajowym, jak i międzynarodowym, zwiększają skalę trudności do pokonania przy konstruowaniu skutecznych środków zapobiegania zagrożeniu terrorystycznemu. Trzeba przy tym bezustannie podkreślać pewien fakt: nie ma systemu bezpieczeństwa, który byłby 100-procentowo skuteczny. Każdy system budują ludzie i każdy jest naznaczony ryzykiem błędu ludzkiego. Każdy podlega także ryzyku nie dość dynamicznego przystosowania się do zmian, nie dość wczesnego ostrzegania, nie dość skutecznej komunikacji. Jedyne, do czego mogą dążyć podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo osób trzecich, to maksymalizacja skuteczności i wydajności stosowanych środków. Nigdy jednak nie zapewnią one pełnej gwarancji bezpieczeństwa. Wzmagające się akty terroru zmobilizowały państwa demokratyczne do przeciwdziałania. Poszczególne państwa w obrębie wewnętrznego prawodawstwa zmieniają ustawy, powołują do życia nowe organizacje. Jednak w dobie „nowego terroryzmu’’, ponadpaństwowych powiązań w sieci, świat został zmuszony do współpracy. Tylko poprzez szybką wymianę informacji można ubiec terrorystów. Niezbędna jest także współpraca w dziedzinie prawa i wymiany technologii. Dlatego agencje rządowe wypracowują wspólne prawo dla wszystkich państw, które chcą się włączyć do walki z terroryzmem. Strukturalne zwalczanie terrorystów może znacznie ograniczyć ich działalność. Wypracowany model zwalczania terroryzmu międzynarodowego zakłada głównie obowiązek uznania przez państwa-strony poszczególnych konwencji czynów będących ich przedmiotem za przestępstwa prawa krajowego. Konwencje zobowiązują państwa-strony do następujących zachowań:

•”nakładają obowiązek podjęcia niezbędnych środków dla ustanowienia swojej jurysdykcji w sprawie któregokolwiek z czynów będących przedmiotem konwencji, jeżeli zostało ono popełnione na terytorium państwa-strony lub pokładzie statku lub samolotu zarejestrowanego w tym państwie, przez obywatela tego państwa lub osobę mającą na jego terytorium swój dom, a sprawca popełnił swój czyn w celu zmuszenia państwa-strony do określonego zachowania się;

•upoważniają państwa-strony do ustanowienia swojej jurysdykcji we wszystkich innych przypadkach, jeśli sprawca czynu przebywa na jego terytorium;

•upoważniają państwa-strony do nałożenia na sprawcę aresztu na czas niezbędny do przeprowadzenia postępowania karnego w danej sprawie lub ekstradycji sprawcy;

•państwa są także zobligowane do wymiany informacji o przypadkach aktów terrorystycznych, podejmowanych w tym zakresie działaniach, wzajemnego świadczenia pomocy prawnej. Informacja taka może być przekazana państwu zainteresowanemu bezpośrednio lub za pośrednictwem Sekretarza Generalnego ONZ”

Ciągle ewoluujący terroryzm zmusza poszczególne państwa do nowych form współpracy. Konwencja z Prüm została podpisana dnia 27 maja 2005 r. w niemieckiej miejscowości Prüm przez siedem państw członkowskich (Belgia, Niemcy, Francja, Luksemburg, Holandia, Austria i Hiszpania) i weszła w życie z dniem 1 listopada 2006 r. w Austrii i Hiszpanii oraz 23 listopada 2006 r. w Niemczech. Konwencja miała na celu wprowadzenie szczególnych form współpracy transgranicznej, w szczególności w zwalczaniu terroryzmu, przestępczości międzynarodowej oraz nielegalnej imigracji. Do Konwencji mogą przystąpić wszystkie państwa Unii Europejskiej; procedury ratyfikacyjne rozpoczęto w 2007r. w Finlandii, Portugalii, Słowenii, Włoszech oraz Polsce. Konwencja pozwala na postawienie tezy, iż jedną z głównych metod zwalczania, a także zapobiegania terroryzmu(w tym przestępczości zorganizowanej) o charakterze międzynarodowym staje się ograniczanie prawa do prywatności i poddanie kontroli ze strony państwa coraz liczniejszych obszarów życia obywateli i wzrost uprawnień służb bezpieczeństwa, także o charakterze represyjnym. Konwencja określa zasady współpracy pomiędzy państwami członkowskimi w kilku sferach:

•jest to wzajemny dostęp do funkcjonujących w poszczególnych państwach członkowskich baz danych. Jego postanowienia pozwalają na bezpośrednie porównywanie indywidualnych profili DNA.

•odrębnie uregulowano procedurę dostępu do baz rejestracyjnych pojazdów. Informacje obejmują dane właścicieli oraz posiadaczy samoistnych pojazdów i dane tychże pojazdów. W tym przypadku Konwencja przewiduje bezpośredni dostęp online,z możliwością samodzielnego przeszukiwania bazy danych.

•konwencja dopuszcza użycie uzbrojonych agentów bezpieczeństwa (tzw. sky marshals) w samolotach, które są zarejestrowane w danym państwie.

•konwencja z Prüm przewiduje także znaczne wzmocnienie współpracy policyjnej pomiędzy państwami członkowskimi. Przede wszystkim państwa mogą tworzyć wspólne (międzynarodowe) patrole, działające na terytorium jednego z państw, a nawet powierzać prawo prowadzenia działań policyjnych na swoim terytorium przedstawicielom innego państwa-strony.

W ostatnich latach Polska, jako członek NATO, bierze czynny udział w procesie stabilizacyjnym w takich państwach jak Afganistan czy Irak. Nasze państwo wysyła do tych krajów siły zbrojne oraz specjalistów z różnych dziedzin. Ludzie ci mają za zadanie normować życie cywilów po wcześniej podjętych działaniach wojennych oraz jednocześnie muszą czynnie walczyć z terrorystami ciągle funkcjonującymi, mimo że oficjalnie wojna dobiegła końca. Jest to nasz osobisty wkład w walkę z ogólnoświatowymi organizacjami terrorystycznymi. W ten sposób przyczyniamy się do zwiększenia bezpieczeństwa Polski oraz innych krajów. Jednocześnie wypełniamy obowiązki, które zostały na nasze państwo nałożone po wkroczeniu w szeregi NATO

Pomimo różnorodności technik walki z terroryzmem nie udało się po dzień dzisiejszy wypracować skutecznego sposobu na zwalczenie go z otaczającej nas rzeczywistości społecznej. Terroryści XXI wieku sięgają po najnowocześniejsze technologie oraz stale doskonalą swoje umiejętności. Nie bez znaczenia jest też wzrost inspiracji dla potencjalnych terrorystów związany z motywacją religijną czego najlepszym wyrazem jest fundamentalizm Islamski. Często wyspecjalizowane instrumenty systemów bezpieczeństwa państw takie jak policja, wojsko, straż graniczna itp. zaskakiwane są skutecznością metod stosowanych przez współczesnych terrorystów. Cała gama tych wyzwań stawia państwa i organizację międzynarodowe przed koniecznością wypracowania nowych taktyk i strategii w walce z tym zagrożeniem. Zwalczanie terroryzmu możemy jednak porównać do wyścigu, który nie ma mety ponieważ gdy tylko służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo wypracują skuteczną metodę walki z terroryzmem, terroryści wynajdują zupełnie nową. Nawet najsprawniejsze systemy bezpieczeństwa czy najmądrzejsi eksperci nie mogą w stu procentach przewidzieć wszystkich możliwości i metod dokonania zamachu. Przykładem tego były zamachy z 11 września które nie zostały przygotowane przez sztaby wojskowe, nie przeprowadzili go żołnierze regularnych formacji zbrojnych innego państwa, a najpotężniejsze państwo świata padło ofiarą kilku słabo uzbrojonych zamachowców chcących poświęcić swe życie w imię chorej ideologii. Wielu uważa , że po tych wydarzeniach świat wypowiedział „wojnę” światowemu terroryzmowi. Skoro jest to wojna to zgodnie ze sztuką wojenną najlepszym instrumentem gwarantującym jej zwycięstwo powinny być siły zbrojne. Dlatego coraz więcej państw decyduje się na utworzenie w swoich armiach pododdziałów czy nawet wyspecjalizowanych jednostek wyszkolonych i stosujących nowe metody w walce z terrorystami. Działania takie noszą znamiona działań nieregularnych ponieważ siły zbrojne wykorzystywane są w tym wypadku do walki nie z regularnym wojskom nieprzyjaciela. Przyszłość pokaże czy reformy oraz ciągłe doskonalenie metod walki z tym zjawiskiem okażą się skuteczne. Coraz częściej okazuje się że nie sztuką jest zniszczyć nieprzyjaciela (w tym wypadku terrorystów), ale stworzyć warunki w których nie będzie miał szans na rozwój, czego przykładem może być pomoc dla państw upadłych oraz dialog z innymi kręgami cywilizacyjnymi.