
zarzadzanie publiczne
Pojęcie i istota zarządzania publicznego” SPIS TREŚCI: Wstep……………………………………………………………………1 Pojęcie Zarządzania publicznego 1.1 Efektywność przywództwa w organizacji publicznej…………………. 1.2 Zakres zarządzania publicznego……………………………………….. 1.3 Modele Zarządzania publicznego……………………………………… Geneza nauki administracji……………………………………………….. Czynniki kształtujące administrację publiczną……………………………. Zarządzanie publiczne, jako szczegółowa dyscyplina nauki o zarządzaniu……………………………………………………………….. Źródła i podstawy teoretyczne zarządzania publicznego…………………. Zakończenie………………………………………………………………. Bibliografia………………………………………………………………. WSTĘP Autor jednego z rozpowszechnionych ujęć, Les Metcalfe zwraca uwagę na specyficzne cechy Zarzadzania pubicznego: „O ile zarządzanie w sensie ogólnym polega na celowym działaniu poprzez innych ludzi, o tyle w przypadku zarządzania publicznego osiąga się cele poprzez inne organizacje.
Pojęcie i istota zarządzania publicznego”
SPIS TREŚCI:
Wstep……………………………………………………………………1
Pojęcie Zarządzania publicznego 1.1 Efektywność przywództwa w organizacji publicznej…………………. 1.2 Zakres zarządzania publicznego……………………………………….. 1.3 Modele Zarządzania publicznego………………………………………
Geneza nauki administracji………………………………………………..
Czynniki kształtujące administrację publiczną…………………………….
Zarządzanie publiczne, jako szczegółowa dyscyplina nauki o zarządzaniu………………………………………………………………..
Źródła i podstawy teoretyczne zarządzania publicznego…………………. Zakończenie………………………………………………………………. Bibliografia……………………………………………………………….
WSTĘP
Autor jednego z rozpowszechnionych ujęć, Les Metcalfe zwraca uwagę na specyficzne cechy Zarzadzania pubicznego: „O ile zarządzanie w sensie ogólnym polega na celowym działaniu poprzez innych ludzi, o tyle w przypadku zarządzania publicznego osiąga się cele poprzez inne organizacje. Zarządzanie publiczne nie polega na utrwalaniu określonego porządku, lecz na skutecznym kierowaniu wieloma złożonymi zmianami, które – choć niezbędne – nie są ani oczywiste, ani zdeterminowane. Jest fenomenem, którego rozpatrywanie wymaga interdyscyplinarnych i wielowątkowych badań. Rozwój teorii zarządzania publicznego stworzył potrzebę: usystematyzowania dorobku tej dziedziny analiz naukowych, poznania jej ewolucji, uwzględnienia podobieństw i różnic występujących pomiędzy tworzącymi ją licznymi teoriami i koncepcjami, takimi jak: administrowanie, nowe zarządzanie publiczne, zarządzanie zmianami organizacyjnymi w instytucjach publicznych, współrządzenie czy współczesny model służby publicznej.
Zarządzanie publiczne jest także interpretowane jako społeczny system istniejący i funkcjonujący według sobie właściwego porządku, który jest jednocześnie poddawany wpływom otoczenia, tworzącego złożone i zmieniające się społeczeństwo. Istota zarządzania publicznego, przejawia się w nadrzędnej roli interesu publicznego w procesie formułowania i realizacji głównych celów organizacji publicznych, a także w kształtowaniu wewnętrznych i zewnętrznych relacji tych organizacji.
Wyróżnić można następujące dziedziny zarządzania publicznego:
- Zarządzanie w sferze gospodarczej ze szczególnym uwzględnieniem tworzenia i efektywnego funkcjonowania infrastruktury dla działalności gospodarczej oraz zarządzania finansami publicznymi, zarządzania produkcją, czyli utrzymywanie sektora przedsiębiorstw państwowych i komunalnych.
- Zarządzanie bezpieczeństwem publicznym obejmującym przestrzeganie prawa i ochronę ładu publicznego np. organizowanie i zapewnienie skutecznego działania instytucjonalnej infrastruktury dla działalności armii, służb porządku publicznego, podmiotów zarządzania kryzysowego, zarządzania ekologicznego itp.
- Zarządzanie zdrowiem publicznym
- Zarządzanie edukacją
- Zarządzanie kulturą Natomiast według szczebli zarządzania wyodrębnić należy następujące rodzaje zarządzania publicznego:
- Zarządzanie organizacjami szczebla podstawowego tj. makrozarządzanie
- Mezozarządzanie, obejmujące zarządzanie w różnych układach przestrzennych oraz w poszczególnych sferach życia społeczno-gospodarczego.
- Makrozarządzanie, czyli zarządzanie w skali całej gospodarki narodowej
- Zarządzanie międzynarodowymi organizacjami publicznymi5
5Kożuch B, Zarządzanie publiczne Palcet, 2004, s. 60
Efektywość przywódstwa w organizacji publiczej
Efektywne przywództwo jest uważane za istotny czynnik wpływający na funkcjonowanie organizacji publicznych. Wiadomo także, że sukces organizacji publicznych zależy od umiejętności budowania właściwych relacji z interesariuszami. Mimo braku wątpliwości, co do znaczenia przywództwa i interesariuszy dla poprawy efektywności działania organizacji publicznych, w literaturze przedmiotu niewiele uwagi poświęca się zrozumieniu jak obydwa konstrukty są ze sobą powiązane i jak można rozumieć efektywność przywództwa. W niniejszym artykule przedstawiono ramy teoretyczne, pozwalające na wyjaśnienie efektywności przywództwa w kontekście zarządzania relacjami z interesariuszami.Coraz częściej wskazuje się na kluczową rolę przywództwa dla możliwości rozwoju organizacji, a więc ich nieustającej zmiany. Jak wskazują wyniki badań, wiele organizacji próbujących wdrożyć zmiany ponosi porażkę, czego przyczyn można doszukiwać się w niewłaściwym przywództwie. Rozwój skutecznego przywództwa w organizacjach publicznych jest ważnym czynnikiem wpływającym na zdolność organizacji publicznych do wprowadzania zmian, zgodnie z nurtem Nowego Zarządzania Publicznego. W literaturze przedmiotu można spotkać się z przekonaniem, iż sukces organizacji zależy od stylu przywództwa, w szczególności podkreśla się rolę naczelnego kierownictwa. Jak dowodzą wyniki badań, przywództwo może korzystnie wpływać na wyniki organizacji, jednak niewiele rozważań teoretycznych czy badań empirycznych koncentruje się na wyjaśnieniu jak należy rozumieć efektywne przywództwo. W literaturze przedmiotu można znaleźć wiele definicji przywództwa. Bass proponuje
zaklasyfikowanie ich do 12 kategorii, zgodnie, z którymi przywództwo odnosi się do:
- Procesów grupowych.
- Osobowości
- Nakłaniania do zgody.
- Wykorzystania wpływu.
- Przywództwo uznaniowe (dobrowolne).
- Formy.
- Zachowania.
- Relacji władzy.
- Instrumentu osiągania celów.
- Efektu interakcji.
- Inicjowania struktury.
- Kombinacji wskazanych elementów.3 Przywódcy organizacji publicznych stają także przed wyzwaniem godzenia wartości typowych dla sektora publicznego, takich jak altruizm czy wysoki etos, z menedżerskim podejściem, jakie zostało przyjęte w ubiegłych dziesięcioleciach. Zakłada się, że organizacje nie mogą działać efektywnie, jeśli nie są realizowane właściwie role przywódcze. Konsekwencje funkcjonowania organizacji zarówno prywatnych, jak i publicznych na suboptymalnym poziomie odbijają się negatywnie na społeczeństwie.4
3,4Andrzej Karbownik i inni, Organizacja i Zarządzanie- kwartalnik naukowy nr 4(12), Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2010 , s.27,28.
Biorąc pod uwagę realizację ról przywódczych przez przywódców sektorów publicznego i prywatnego, można stwierdzić, iż ci pierwsi widzą mniejszą zależność między przywództwem opartym na celach a efektywnością niż ich odpowiednicy w sektorze prywatnym. Innymi słowy, uważają, że mają mniejszą swobodę w realizacji funkcji przywódczych niż przywódcy sektora prywatnego.
(Rys1) Różnice pomiędzy organizacjami sektora prywatnego a organizacjami sektora publicznego w przwodzeniu
Wyszczególnienie Organizacje sektora prywatnego Organizacje sektora publicznego
RELACJE WEWNĘTRZNE
Przewodzenie
szczegółowość
uregulowań
wewnętrznych ogólne bardzo szczegółowe
autonomia
i zachęta
dla menedżerów duża autonomia
menedżerów; duża
skłonność do ryzyka;
menedżerowie
motywowani
są głównie poprzez
czynniki materialne mała autonomia
menedżerów,
niewielka
skłonność do
podejmowania ryzyka;
ograniczony wpływ
na motywowanie
pracowników;
małe możliwości
motywowania menedżerów
pracownicy mała liczba lub brak
związków zawodowych
lub innych zrzeszeń
pracowniczych;
prowadzenie działań
zorientowanych na klienta
oraz lojalność wobec firmy.
Motywacja pracowników
głównie przez czynniki
materialne. różne typy związków
zawodowych. Główny
cel pra¬cowników to
realizacja interesu
publicznego.
Motywatorem do
pracy są
względy ideowe (chęć
służenia krajowi i jego
mieszkańcom).
Źródło: Ewolucja i istota zarządzania publicznego, dr. Joanna Jończyk
Przywództwo jest niezbędnym warunkiem umożliwiającym zmiany, a zarządzanie jest niezbędnym warunkiem uzyskiwania systematycznych wyników. Zarządzanie w powiązaniu z przywództwem może wytworzyd systematyczne zmiany, przywództwo w połączeniu z zarządzaniem pozwala na utrzymanie właściwego poziomu zgodności organizacji z jej otoczeniem. Przywódcy stoją na straży dóbr publicznych, czyli troszczą się o to, jak są one tworzone i dostarczane społeczeostwu. Służąc społeczeostwu, przywódcy poświęcają swój czas i zdolności, poszukując rozwiązao dla palących problemów społecznych. O ile przywództwo służebne koncentruje się na motywacji przywódców, o tyle w przywództwie odpowiedzialnym podkreśla się podstawową odpowiedzialnośd przywódców, jaką jest właściwe zarządzanie zasobami. Przywódcy organizacji publicznych działają pod presją ekonomiczną i społeczną, muszą zapewnić funkcjonowanie organizacji w warunkach ograniczoności zasobów, odpierać krytykę publiczną oraz godzić sprzeczne cele organizacji. Przywódcy formułują i wyrażają wizję przyszłości, budują wiarygodnośd i zaangażowanie w jej wypełnianie oraz stawiają emocjonalne wyzwania swoim zwolennikom, mające wyzwolić w nich poparcie dla wizji. Wizja ta może byd też przekazana w wyidealizowanej postaci, aby tylko zachęcić zwolenników do odrzucenia własnych korzyści i skoncentrowania się na celach organizacji. Zaangażowanie w wypełnienie wizji zależy w dużym stopniu od postrzeganej wiarygodności przywódcy, która jest wypracowana w drodze wyjaśnienia przyczyn posiadania wizji i sposobów jej wypełnienia oraz przekonywania zwolenników o wysokiej motywacji, entuzjazmie i zaangażowaniu przywódcy. Na przywódcach organizacji publicznych spoczywa więc wielka odpowiedzialność, często za dobrobyt całego społeczeństwa bądź przynajmniej lokalnych społeczności, dlatego też nie budzi zdziwienia fakt, że oczekuje się od nich jak najwyższej skuteczności działania. Potrzeba oceny efektywności przywództwa w organizacjach publicznych jest kluczowym czynnikiem, jaki wpływa na proces reformowania sektora publicznego. Po pierwsze, przywódcy mogą być oceniani na podstawie aktualnych wyników swoich zespołów czy też jednostek organizacyjnych. I tak, w pierwszym przypadku, efektywność przywództwa można mierzyć określając nastawienie zwolenników, poziom zaangażowania czy motywację do pracy. W drugim przypadku, przywódcy są postrzegani, jako efektywni, kiedy organizacja osiąga pozytywne wyniki. Dokonując przeglądu literatury w zakresie efektywności przywództwa można znaleźć niejednoznaczne poglądy odnośnie występowania zależności między przywództwem a wynikami organizacji. Korzysta się przy tym z takich miar wyników, jak: zyskowność, produktywność, koszt na jednostkę produkcji (…) Większość badaczy ocenia jednak efektywność przywódców w kategoriach konsekwencji ich działań w stosunku do swoich zwolenników i innych interesariuszy. Wynikami efektywnego przywództwa mogą być rozwój przywódców, grup czy też organizacji, ich przygotowanie do radzenia sobie ze zmianą bądź kryzysem, satysfakcja zwolenników z przywódcy, zaangażowanie pracowników w realizację celów organizacji, wysoka pozycja przywódcy. Najczęściej efektywność przywództwa mierzy się poprzez zakres, w jakim jego grupa/jednostka osiąga cele. Określając czy dany przywódca może być uznany za efektywnego, często polega się na opinii osób z nim współpracujących.
Hogan R.,Curphy GJ,Hogan J.:Co wiemy o- Skutecznośći osobowość. “Amerykański psycholog”,49 (6), 1994,str..493-504.
Ważnym wskaźnikiem jest nastawienie zwolenników wobec przywódcy, które odnosi się do możliwości zaspokojenia potrzeb i oczekiwań podwładnych, ich zaangażowania i szacunku, jakim darzą przywódcę. Może być to mierzone poprzez poziom retencji, absencji, skarg, obniżenia wydajności. Niekiedy efektywność przywódcy mierzy się poprzez wkład
przywódcy w jakość procesów grupy, spójność grupy, zwiększoną kooperację i motywację, obniżenie poziomu konfliktów między członkami grupy, poprawę szybkości i jakości decyzji (…)Warto zaznaczyć, że ocena dokonywana przez podwładnych może przyczynić się do poprawy efektywności przywódców; badania dowodzą, że przywódcy, którzy otrzymują informację zwrotną na temat swoich wyników, poprawiali swoje wyniki.3 .5 Zatem efektywność możemy mierzyć na dwa sposoby: pomiar obiektywny (zorientowany na proces) jest dokonywany przy użyciu wskaźników finansowych bądź stopnia realizacji celów, takich jak: na przykład marża zysku, udział w rynku, zyskowność, natomiast pomiar subiektywny (zorientowany na wyniki) za pomocą miar opartych na ocenach podwładnych, przełożonych czy współpracowników. Efektywność przywódcy może przyjąć wymiar bezpośredni lub pośredni. Efektywność bezpośrednia odnosi się do decyzji i działań przywódcy, które mają bezpośredni wpływ na to, co jest robione i w jaki sposób jest robione. Efektywność pośrednia odnosi się do decyzji i działań przywódcy, które są mediowane przez inne zmienne.
Dhar U. Prashant M.: Przywództwo Skuteczność: Badanie założycielskich czynników. “Journal of Management Badania 1 (4), 2001, str.. 254-266
Geneza nauki administracji
Nauka administracji jest to nauka o organizacji i funkcjonowaniu administracji publicznej; nauka społeczna opierająca się na metodach empirycznych, której przedmiot stanowi wszechstronna wiedza o istniejącej w danym ustroju administracji publicznej. Zadaniem nauki administracji jest badanie i ocenianie zarówno struktur jak też działalności administracji. Przede wszystkim z tego punktu widzenia czy proces administrowania jest zorganizowany właściwie (następuje maksymalne zaspokojenie potrzeb społecznych; zaspokojenie potrzeb społecznych następuje przy możliwie najmniejszych nakładach) Podstawowa rola nauki administracji polega na formułowaniu przydatnych dla praktyki wniosków, dyrektyw(przedmiotem ich jest redukcja kosztów, podniesienie, jakości, poszerzenie zakresu świadczonych usług). Nauka administracji jest nauką interdyscyplinarną(kompleksową). Oparta na wykorzystaniu dorobku różnych gałęzi dziedzin nauk społecznych. Jako samoistna nauka w nowoczesnym ujęciu, traktowana, jako nauka kompleksowa pojawiła się w latach 60-tych XX w. Stanowi to owoc nauki francuskiej. Twórcą tej koncepcji nauki administracji, jako nauki społecznej jest Jerzy Langrod(jest autorem pracy „Nauka administracji i jej miejsce wśród nauk sąsiednich”) W Polsce zwolennikiem tej koncepcji był prof. Zbigniew Leoński. Nauka administracji jest stosunkowo młodą dyscyplina naukową. Jej powstanie, jako dyscypliny odrębnej, datuje się na XVII w. Wiadomości dotyczące zasad zarządzania państwem były potrzebne dużo wcześniej. Genezy nauki administracji upatruje się w pracach i badaniach Kameralistów i Policystów, a z drugiej strony rozwój nauki administracji zawdzięczamy inspiracją płynącą z dorobku nauki Teorii Organizacji. W XVII w pojawiła się nauka zwana kamerlialistyką (nauka o policji) jej przedstawiciele zajmowali się ustaleniem najlepszych sposobów zapewnienia bezpieczeństwa państwa(zewnętrznego i wewnętrznego). Kameraliści koncentrowali swoją uwagę na zapewnieniu bezpieczeństwa ekonomicznego. Policyści koncentrowali się na tym, żeby zapewnić spokój i porządek w państwie. Pojęcie policja (ustrój państwa) – podejście do tego pojęcia i jego znaczenie zmieniało się. W XVI i w XVII w we Francji i w Niemczech uznaje się, że prawo policji to całokształt praw zwierzchnich przysługujących panującemu w dziedzinie świeckiej. Panujący uważał się za odpowiedzialnego i upoważnionego do dbania o dobro poddanych i państwa. Czuł się upoważniony do wprowadzania tego dobra w drodze przymusu. Regulowano nim życie podwładnych. Prawo policji stało się podstawą absolutyzmu. Państwo policyjne stało się synonimem państwa absolutnego. W miarę upływu czasu pojęcie ulega zawężeniu (wyodrębnia się z niego sprawy wojskowe, skarbowe, sądowe, międzynarodowe). Pozostała działalność państwa obejmująca obszar administracji wewnętrznej została określona mianem policji. Współcześnie tego terminu używamy dla oznaczenia pewnej funkcji państwa, dla oznaczenia pewnego kierunku funkcji państwa. Funkcja ma swoje źródło w dwóch kategoriach zjawisk:
- Niebezpieczeństwa, które grożą ludziom w codziennym życiu; ze strony sił przyrody i innych ludzi.
- Występująca kolizja pomiędzy interesem jednostki, a interesem zbiorowości ludzkiej(z reguły człowiek dąży do zaspokojenia własnych potrzeb, kierując się powódkami egoistycznymi).
Nauka administracji w Polsce i kierunki jej badania – nauka administracji powinna mieć chaarkter badawczy i powinna opierać się na badaniach empirycznych. Jej celem jest to, iż ma dać obiektywny obraz administracji kierunek prakseologiczny (prof. Starościak, prof. Kowalewski) – nauka administracji ma badać sprawność administracji by usprawnić techniki administrowania i organizację. kierunek socjologiczne (prof. Bigo, prof. Zimmerman) – nauka administracji ma badać administrację jako wycinek rzeczywistości. Administracja jest zjawiskiem społęcznym. Badane są równiez instrumenty i cele do ktorych zmierza administracja. podejście systemowe (prof. Skoczny) – administracja traktowana jako system, który znajduje się w otoczeniu większego systemu. Funkcja administracji to przede wszystkim współuczestnizcenie w sprawowaniu władzy . Należy badać normy prawne, systemy wartości obowiązujące w systemie, naciski społeczne. Ujęcie kompleksowe – (prof. Leoński) – nauka administracji to dyscyplina krzyżowa, która wymaga współistnienia innych dyscyplin.
1.4 Modele Zarządzania publicznego
Początki zarządzania publicznego charakteryzuje wyodrębnienie dwóch sposobów zarządzania w sferze publicznej, a mianowicie powstanie modelu administracyjnego i modelu zarządzania publicznego, nazywanych przez badaczy amerykańskich starym i nowym zarządzaniem publicznym, a w polskiej literaturze określanych mianem biurokratycznego modelu zarządzania i modelu zarządzania publicznego.
Porównanie modelu zarządzania publicznego oraz modelu biurokratycznego Cechy Model biurokratyczny Model zarządzania publicznego Styl kierowania Biurokratyczny Menedżerski Struktury organizacyjne Hierarchiczne, sztywne Zdywersyfikowane, elastyczne Ukierunkowanie działań Do wewnątrz i na procedury Na zewnątrz i na potrzeby interesariuszy Kontrola Głównie wewnętrzna Głównie zewnętrzna Horyzont podejmowanych działań Krótkookresowe Długookresowe Cel podejmowanych działań Utrwalanie ładu i porządku Wywołanie zmian Cechy Model biurokratyczny Model zarządzania publicznego Zasada rządzenia Imperaktywna Interaktywna Współdziałanie z organizacjami innych sektorów Izolacja Partnerstwo Organizacja państwa Dominacja układów monocentrycznych i resortowych Dominacja układów samorządowych i autonomicznych Źródło: Organizacja publiczna, dr. Joanna Jończyk
Ewolucję zarządzania publicznego dobrze oddaje wyszczególnienie następujących etapów rozwoju tej dziedziny wiedzy i odpowiadających im modeli zarządzania publicznego: Administrowanie jako dominujący sposób prowadzenia spraw publicznych Nowe zarządzanie publiczne - reakcja na pasywność administracji publicznej i wprowadzanie do zarządzania publicznego elementów sprawdzonych w zarządzaniu przedsiębiorstwami Zarządzanie zmianami organizacyjnymi w administracji publicznej wykorzystujące systemowe podejście do organizacji Współrządzenie - wyraz nowych tendencji z zarządzaniu publicznym ukierunkowanych na współdziałanie między organizacjami i między sektorami jako główna forma prowadzenia spraw publicznych Współczesny model służby publicznej - dominacja służenia społeczeństwu nad zarządzaniem sprawami publicznymi
Charakterystyka modeli zarządzania publicznego:
Lp Cechy podsystemów organizacji Stare zarządzanie publiczne Nowe zarządzanie publiczne Nowa służba pubiczna 1 Fundamentalne założenia Teoria nauki o polityce, popularne społeczne i polityczne interpretacje roli organizacji publicznych Teoria ekonomii, uzasadnienie roli organizacji publicznych na gruncie pozytywnych teorii nauk społecznych Teoria demokracji, koncepcje rozwoju sfery publicznej opartego na wiedzy 2 Dominujący model racjonalności i zachowań organizacyjnych ogólny model racjonalności homo administraticus – administrative man model racjonalności ekonomicznej i organizacyjnej homo oeconomicus – economic man racjonalność polityczna, ekonomiczna i organizacyjna 3 Koncepcja interesu publicznego interes publiczny zdefiniowany przez polityków i zawarty w aktach prawnych interes publiczny jako zagregowany interes członków społeczeństwa interes publiczny to rezultat dialogu społecznego wokół podzielanych wartości 4 Strategiczni Interesariusze interesanci i wyborcy odbiorcy dóbr i usług publicznych obywatele 5 Rozumienie roli państwa rządzenie jako formułowanie i wdrażanie polityk skoncentrowanych na określonym politycznym celu sterowanie (zarządzanie); wyzwalanie możliwości tkwiących w mechanizmie rynkowym służenie, pomaganie poprzez negocjowanie i pośredniczenie na rzecz obywateli i grup społecznych, kreowanie wartości publicznych
6 Mechanizm osiągania wytyczonych celów dministrowanie programów przez istniejące agencje rządowe tworzenie mechanizmów i struktur dla osiągania wytyczonych celów przy pomocy agencji prywatnych i społecznych tworzenie koalicji publicznych, prywatnych i społecznych agencji w celu zaspokojenia uzgodnionych potrzeb
7 Odpowiedzialność zewnętrzna hierarchiczna – administratory odpowiedzialni przed demokratyczne wybranymi politykami przed odbiorcami dóbr i usług lub przed obywatelami na podstawie konkretnych rezultatów wielopłaszczyznowa, uwzględniająca prawo, wartości narodowe, normy polityczne, standardy zawodowe, interesy obywateli 8 Uprawnienia decyzyjne ograniczone, udzielone przez szczebel nadrzędny duża swoboda w osiąganiu przedsiębiorczych celów uprawnienia uzasadnione potrzebami, połączone z odpowiedzialnością 9 Typowa struktura organizacyjna biurokratyczna typu góra-dół kontrolowane lub regulowane relacje zewnętrzne decentralizacja kontrola instytucjonalna struktury ułatwiające współdziałanie i przewodzenie w relacjach zewnętrznych 10 Podstawowe motywatory oddziałujące na administratorów /menadż erów i pracowników płaca i dodatki płacowe, bezpieczeństwo zatrudnienia duch przedsiębiorczość przekonanie o potrzebie „zmniejszania” państw powołanie do służby publicznej, możliwość działania dla dobra publicznego Źródło: Kożuch B.: Zarządzanie publiczne. Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 2004, s. 79-80.
Źródła i podstawy teoretyczne zarządzania publicznego
Za źródło zarządzania publicznego uznaje się przede wszystkim powszechnie znaną i wykorzystywaną teorię organizacji i zarządzania oraz zarządzania zmianami organizacyjnymi.Teoretyczne podstawy dyscypliny lokują się w teorii zarządzania, politologii i ekonomii. Szczególne znaczenie w tej subdyscyplinie nauk o zarządzaniu ma teoria wyboru publicznego, która analizą obejmuje problemy podejmowania decyzji przez władze, w szczególności dotyczące tego, jakie dobra rząd kupuje, kto ponosi ich koszty i jak mają być te dobra zarządzane. Teoria ta jest odpowiedzią na dwa, jednocześnie występujące zjawiska: niedoskonałość rynku i niedostatki rządzenia.1
1 Andrzej Karbownik i inni, Organizacja i Zarządzanie- kwartalnik naukowy nr 4(12), Wyd. Politechniki Śląskiej, Gliwice 2010 , s.6
Zarządzanie publiczne, jako szczegółowa dyscyplina nauki o zarządzaniu
Zarządzanie publiczne dotyczy w większym stopniu efektywnego funkcjonowania całego systemu niż pojedynczych organizacji, a elementem wyróżniającym to zarządzanie spośród innych typów jest jednoznaczne powiązanie go z odpowiedzialnością za rozwiązywanie problemów strukturalnych, zwłaszcza w zakresie kształtowania struktury sfery publicznej.
Na rys 1 przedstawiono zasilenie zarządzania publicznego przez różne inne nauki
Źródło: Moore, 2000, s. 5-6; Kożuch, 2004, s. 48
