Wyprawy krzyżowe zwane też inaczej krucjatami, były to organizowane przez Kościół oraz społeczeństwo Europy wojny z Turkami i Islamem. Trwały one od końca XI do początków XIV wieku. W wyprawach brały udział wszystkie grupy społeczne, w tym także i dzieci. W czasie wypraw powstają zakony krzyżowe: Templariusze, Joannici i Krzyżacy. Łącznie odbyło się dziewięć wypraw krzyżowych, w tym: siedem rycerskich, jedna chłopska (ludowa) i jedna dziecięca. Krucjaty zostały zapoczątkowane przez papieża Urbana II, który na synodzie w Clermont w roku 1095 wezwał rycerstwo zachodnioeuropejskie do walki z niewiernymi oraz odbicia Ziemi Świętej i Jerozolimy z rąk Turków. Na tym synodzie papież oficjalnie usankcjonował „Treuga Dei” (pokój boży). Przyczyn wypraw krzyżowych było wiele, były one zarówno, polityczne, gospodarcze jak i religijne. Do jednej z najważniejszych należało zagrożenie Cesarstwa Bizantyjskiego ze strony Turków. Gdy w XI w. na tereny krajów arabskich najechały plemiona Turków Seldżuckich, którzy opanowali Syrię i Palestynę, a także część azjatyckiego terytorium Bizantyjskiego, Cesarz Aleks I Komnen zaapelował o pomoc do papiestwa i rycerstwa europejskiego, gdyż jego kraj był zbyt słaby by interweniować. Drugą przyczyną było to iż wyprawy krzyżowe były atutem papiestwa w walce z cesarstwem o inwestyturę. Powszechny ruch popierający krucjaty miał świadczyć o szacunku i poważaniu, jakim cieszył się papież wśród rycerstwa europejskiego. Zajęcie przez krzyżowców osłabionego Cesarstwa Bizantyjskiego doprowadziłoby do uzależnienia go od Zachodu. Krucjaty nie były jednak szansą tylko dla papiestwa. W XI w. nasilało się zjawisko „głodu ziemi” które było spowodowane rozbiciem feudalnym wielu miast i wzrostem liczby ludności. W związku z tym Feudalowie musieli podbijać nowe ziemie, jednakże rycerze nie zawsze mogli liczyć na otrzymanie lenna, a więc Wyprawy krzyżowe dawały im szanse na wzbogacenie się i co najważniejsze na nadania ziemskie na odzyskanych przez nich terenach. Chłopi również chętnie brali udział w krucjatach, wierzyli w to iż poprawią one znacznie ich dotychczasowe warunki bytu. Kolejną przyczyną było zablokowanie lądowego szlaku handlowego do Indii oraz zanik handlu lewatyńskiego co spowodowane było opanowaniem przez Turków krajów arabskich. W związku z tym miasta również były chętne aby dołączyć się do wypraw. Jeśli krzyżowcy odzyskaliby tereny krajów arabskich doprowadziłoby to do odblokowania szlaków a miasta europejskie uzyskałyby dostęp do bogatych krajów muzułmańskich. Podczas pierwszej wyprawy krzyżowcom udało zdobyć się tereny Palestyny i utworzyli tam szereg państw (królestwo Jerozolimy, księstwo Antiochii, hrabstwo Edessy). Druga krucjata która odbyła się 48 lat później i zakończyła się całkowitą klęską ze względu na konflikty między krzyżowcami. W 1189 roku została zorganizowana trzecia krucjata na skutek podboju Palestyny przez Turków. Wojskami krzyżowców dowodzili: król Francji Filip August, cesarz Fryderyk I Barbarossa i król Anglii Ryszard Lwie Serce. Walki zakończyły się układem zawartym pomiędzy Ryszardem Lwie Serce a Saladynem, na mocy którego w rękach krzyżowców pozostało jedynie wybrzeże od Tyru do Jafy. Głównym celem IV krucjaty miał być Egipt. Krzyżowcy zostali jednak wplątani w spory dynastyczne w cesarstwie bizantyjskim. W 1204 roku zdobyli oni i złupili Konstantynopol. W miejsce cesarstwa bizantyjskiego krzyżowcy stworzyli cesarstwo łacińskie. Podczas V wyprawy krzyżowcy również tak jak podczas czwartej obrali sobie za cel zdobycie Egiptu. Jednak w czasie marszu na Egipt uczestnicy krucjaty zostali otoczeni przez Turków i zmuszeni do opuszczenia tego kraju. VI krucjata została rozgromiona przez Turków podczas VII natomiast wojska chrześcijańskie musiały się wycofać podczas ataku na Tunis w Afryce Południowej z powodu epidemii.

Bezskuteczne próby udzielenia pomocy Królestwu Jerozolimskiemu doprowadziły 1212 do zorganizowania krucjaty dziecięcej (wierzono, że niewinność dzieci pokona niewiernych). Większość jej uczestników zginęła, reszta została sprzedana w niewolę. Upadek Akki 1291 położył kres wyprawom krzyżowym organizowanym w celu odzyskania Ziemi Świętej. Krucjaty nie osiągnęły zamierzonego celu, a ich przejściowe sukcesy nie miały trwalszego znaczenia politycznego. Krucjaty pogłębiły znajomość Wschodu w Europie, wywarły wpływ na rozwój kultury i gospodarki europejskiej. Bezpośrednim skutkiem krucjat było przejęcie handlu lewantyńskiego z rąk Arabów i Bizancjum przez miasta włoskie (Genua, Wenecja). Z innych krucjat ważniejszą rolę odegrały wyprawy przeciw Maurom (Saracenom) w Hiszpanii (rekonkwista), a także przeciw Słowianom połabskim (m.in. wyprawa 1147 pod wodzą feudałów niemieckich: Henryka Lwa i Albrechta Niedźwiedzia) i Prusom. Na wezwanie papiestwa podejmowano także w XIII-XV w. krucjaty przeciw heretykom (albigensom, husytom).