System obronności-stanowią wszystkie siły militarne i pozamilitarne oraz środki przeznaczone do realizacji zadań obronnych , odpowiednio do tych zadań zorganizowane, utrzymywane i przygotowywane W skład struktury systemu obronności RP wchodzą trzy podstawowe elementy:

1. podsystem kierowania obronnością - W czasie pokoju celem systemu kierowania obronnością państwa jest przygotowanie i utrzymanie na odpowiednim poziomie potencjału obronnego przez zapewnienie jego sprawnego rozwinięcia do koniecznych wymiarów w okresie zagrożenia i w czasie wojny. Jego rola polega na sprawnym kierowaniu w czasie kryzysu i wojny tymi elementami systemu obronnego państwa, które w czasie pokoju zwykle spełniają odmienne, cywilne funkcje. Podsystem kierowania obronnością tworzą organy państwowe oraz samorządowe, na których ciążą obowiązki zadań obronnych. Podsystem kierowania obronnością jest przeznaczony do przygotowania i zapewnienia sprawnego funkcjonowania państwa w czasie zagrożenia i wojny.
2. podsystem militarny – tworzą Siły Zbrojne RP. Są one podstawowym elementem systemu obronności państwa. Służą do ochrony niepodległości RP i niepodzielności jej terytorium oraz zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności jej granic. W czasie pokoju Siły Zbrojne utrzymują odpowiedni system mobilizacyjny, obejmujący zarządzanie zasobami osobowymi, materiałowymi i transportowymi oraz szkolenie rezerw. Jego zadaniem jest zapewnienie rozwinięcia sił zbrojnych do etatu czasu wojennego, a także ich uzupełniania w toku działań wojennych. System ten będzie dostosowywany do nowych wymogów strategicznych, odpowiednio do pokojowych przekształceń sił zbrojnych i zmian co do ich potrzeb na czas wojny. Do najważniejszych działań w tym zakresie należą: – modyfikacja podsystemu planowania mobilizacyjnego, stosownie do nowych rozwiązań prawnych i ekonomicznych obowiązujących w państwie; – wdrożenie nowych programów szkolenia żołnierzy rezerwy; – wzmocnienie struktur wojennych terenowych organów administracji wojskowej; – przebudowa podsystemu uzupełniania strat ponoszonych w czasie wojny, z uwzględnieniem zasady dostarczania do jednostek bojowych wyszkolonych żołnierzy rezerwy wraz ze sprzętem. Także Szkolenie jest podstawową dziedziną działalności Sił Zbrojnych RP w okresiepokoju. W swojej treści obejmuje ono wszystkie dziedziny funkcjonowania sił zbrojnych. Szczególną uwagę zwraca się na współdziałanie szkoleniowe sił zbrojnych z organami administracji państwowej i samorządowej oraz innymi jednostkami organizacyjnymi pozamilitarnych ogniw obronnych. W skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wchodzą Wojska Lądowe, Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej oraz Marynarka Wojenna. We wszystkich rodzajach sił zbrojnych występują wojska operacyjne i wojska obrony terytorialnej. Wojska operacyjne są przygotowane do działania w wielonarodowych strukturach NATO, a ich skład i struktura dostosowane są przede wszystkim do wymagań wynikających z potrzeby wspólnego działania w ramach wielonarodowych formacji NATO. Wojska obrony terytorialnej przeznaczone są do wspierania i zapewniania swobody działania wojsk operacyjnych oraz wykonywania lokalnych zadań obronnych w ścisłym współdziałaniu z pozamilitarnymi ogniwami struktury państwowej.

Podsystem pozamilitarny (pozamilitarne ogniwa obronne) stanowią wszystkie pozostałe, poza siłami zbrojnymi, organy struktury państwowej, na które nakładane są lub którym zlecane są zadania obronne. Spełniają one funkcje pomocnicze i wspierające w stosunku do działań sił zbrojnych. Ogniwa te są przeznaczone do tworzenia warunków niezbędnych do zapewnienia przetrwania narodu w czasie zagrożenia i wojny, a także do przygotowania oraz działania sił zbrojnych i pozostałych struktur państwa.

3. Pozamilitarne ogniwa systemu obronności dzielą się na trzy grupy: informacyjne, ochronne i gospodarcze. Informacyjne ogniwa systemu obronności realizują zadania mające na celu ochronę i propagowanie polskich interesów na arenie międzynarodowej, informacyjne osłabianie przeciwnika oraz umacnianie woli, morale, determinacji obronnej i wytrwałości własnego społeczeństwa w warunkach wojennych poprzez informacyjne zabezpieczenie funkcjonowania całego systemu obronności oraz informacyjne oddziaływanie zarówno na przeciwnika, jak i własne społeczeństwo. Ogniwa ochronne mają na celu zapewnienie warunków bezpiecznego funkcjonowania struktur państwa oraz ochronę ludności i majątku narodowego przed skutkami zbrojnych i niezbrojnych oddziaływań kryzysowych i wojennych. Gospodarcze ogniwa systemu obronności mają na celu zapewnienie materialnych podstaw realizacji zadań obronnych oraz przetrwania ludności w nadzwyczajnych warunkach kryzysu i wojny.

22222 Konstytucja RP z 1997 r. – rozróżnia trzy postacie stanów nadzwyczajnych (art. 228 ust. 1) – są to:

• stan wojenny,
• stan wyjątkowy,
• stan klęski żywiołowej. Wprowadzenie określonego stanu nadzwyczajnego nie stanowi dyskrecjonalnej decyzji właściwych organów państwa, lecz jest rezultatem zaistnienia określonych w konstytucji warunków faktycznych . Zasada legalności – podstawą decyzji o wprowadzeniu określonego stanu nadzwyczajnego może być wyłącznie ustawa , a właściwą formą – rozporządzenie , które podlega publikacji w Dzienniku Ustaw i podaniu do publicznej wiadomości. Zasada wyjątkowości – stany nadzwyczajne mogą być wprowadzone tylko w sytuacji szczególnego zagrożenia i tylko wtedy, gdy zwykłe środki konstytucyjne okazują sięniewystarczające . Zasada proporcjonalności – działania podejmowane przez władze po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego muszą odpowiadać rozmiarowi zaistniałego zagrożenia . Zasada celowości – celem działań podejmowanych przez władze po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego musi być jak najszybsze przywrócenie „normalnego” funkcjonowania państwa . Zasada ochrony podstaw systemu prawnego – wspomniane ograniczenia dotyczą nie tylko organów władzy wykonawczej , ale odnoszą się również do parlamentu – art. 228 ust. 6 KonstRP stanowi, że „w czasie stanu nadzwyczajnego nie mogą ulec zmianie: Konstytucja, ordynacje wyborcze do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego, ustawa o wyborze Prezydenta RP, a także ustawy o stanach nadzwyczajnych”. Zasada ochrony organów przedstawicielskich – jedną z konsekwencji ustrojowych związanych ze stanami nadzwyczajnymi jest zakaz skrócenia kadencji Sejmu, co więcej, kadencja Sejmu i Senatu nie może w tym okresie ulec zakończeniu i podlega obowiązkowemu przedłużeniu; w okresie 90 dni od zakończenia stanu nadzwyczajnego nie może zostać przeprowadzone referendum ogólnokrajowe, wybory do Sejmu, Senatu, organów samorządu terytorialnego oraz wybory Prezydenta Rzeczypospolitej; kadencje wymienionych organów ulegają odpowiedniemu przedłużeniu. Stan wojenny: Stan wojenny stanowi jedną z odmian obowiązujących stanów nadzwyczajnych. Nie należy go jednak utożsamiać ze stanem wojny , czy z faktycznie prowadzonymi działaniami militarnymi. Jego istota polega m.in. na:
• czasowym zwiększeniu uprawnień władzy wykonawczej i jej koncentracji,
• czasowym zawieszeniu określonych praw i wolności obywatelskich,
• ograniczeniu uprawnień władzy ustawodawczej,
• zwiększeniu uprawnień i roli Sił Zbrojnych w państwie.