Jedną z ważnych cech romantyzmu była wrażliwość na piękno natury i zawierany w dziełach literackich jej opis. Poeci romantyczni zwracali uwagę na piękno, malowniczość krajobrazów i okolic, dokumentując to w barwnych opisach. Przyroda, rządząca się własnymi prawami, na którą człowiek nie miał i nie ma wpływu, zadziwiała i inspirowała romantyka. W utworze pt. „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza, opis natury zajmuje ponad połowę dzieła, przez co można ją nazwać bohaterem książki i głównym elementem świata w niej przedstawionego. W tym romantycznym dziele, przyroda jest bytem uduchowionym. Uosabia też nastrój panujący w okolicy, prace i odpoczynek ludzi nierozerwalnie związany z naturą. Dzięki opisom przyrody, dostrzegamy wielką wrażliwość poety. Opisywane jej piękno pozwala nam sądzić, że Adam Mickiewicz powraca do lat swojego dzieciństwa i tęskni za tym, co już minęło. W utworze opis przyrody nie jest dokładnym odzwierciedleniem występujących roślin w czasie. Autor dzieła, sam wykreował obraz polskiej wsi, aby ta wyglądała w oczach czytelnika jak najpiękniej.
Poniższy fragment, opisujący malowniczy krajobraz okolic nad Niemnem, jest wstępem przed rozpoczęciem akcji całego utworu. Autor pragnął powrócić wspomnieniami do ukochanej ojczyzny. W utworze wykorzystał również rozbudowany opis otaczającej dworek przyrody. Liczne epitety mają na celu wydobycie i podkreślenie piękna roślinności i okolic: „Do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych, Szeroko nad błękitnym Niemnem rozciągnionych; Do tych pól malowanych zbożem rozmaitem, Wyzłacanych pszenicą, posrebrzanych żytem;” Zastosowanie przenośni, epitetów i innych form literackich nadaje plastyczności oraz spójności opisu i jest pomocne w stworzeniu w wyobraźni czytelnika tego pięknego, litewskiego krajobrazu. W dalszej części utworu autor opisał dworek wraz z otaczającą go roślinnością. Opis jest szczegółowy do tego stopnia, że czytelnik postrzega porządek tam panujący, dostatek a przede wszystkim ich spokojny świat bohaterów. Właśnie dzięki zastosowanym formom literackim: przenośniom, porównaniom i ożywieniom, autor stworzył przyszłym pokoleniom piękny i żywy obraz otaczającej natury, która w tamtych czasach była zwyczajna i dostępna dla wszystkich. Opis zawierający barwy roślinności i ich różnorodność powoduje, że współczesny czytelnik potrafi wydobyć pejzaż sprzed lat. Takie opisy przyrody wyrażają też miłość autora do Litwy. Musimy jednak zadać sobie pytanie: Czy tylko w romantyźmie zwracało się uwagę na dzieła natury? Czy tylko romantycy wykorzystywali przyrodę do wzbogacenia swoich dzieł? Otóż nie. Opisy natury można było spotkać w każdej epoce. Przyroda była ściśle związana z życiem człowieka i sztuką, dlatego już w starożytności ludzie doceniali jej znaczenie. Wzorem literatury starożytniej, w której zawarty jest opis przyrody, jest mit o „Korze i Demeter”. Przedstawia on historię Demeter- bogini plonów i całej przyrody. Miała ona córkę o imieniu Kora. Demeter zostawiła Korę pod opieką nimf i zabroniła jej zrywać narcyzów. Hades, zły bóg podziemia zwabił Korę. Dziewczyna nie mogła się powstrzymać i zerwała kwiat narcyza, przez co została porwana do Tartaru i ogłoszona żoną Hadesa. Zrozpaczona Demeter szukała córki w przebraniu staruszki. W tym czasie na ziemi zapanowała susza i inne klęski żywiołowe. Dopiero gdy Zeus znalazł Demeter, rozkazał Hadesowi uwolnić Korę, ale przez zjedzenie owocu granatu, Kora musiała przez pewien czas w roku wracać do męża. Ten mit jest jednym z pierwszych, który usiłuje wyjaśnić obieg życia w przyrodzie oraz cykl wegetacji rocznej. Natura w nim jest ściśle uosobiona z boginią - czuje to co ona i przeżywa. Drugim znaczeniem mitu jest wyjaśnienie konieczności śmierci, by życie mogło się odrodzić. Tak jak w starożytności mit był odbierany dosłownie, tak obecnie jest wielkim skarbcem symboliki i metafor przyrodniczych, które również są wykorzystywane przez wielu poetów. Przykładem współczesnego wykorzystania przyrody w literaturze jest wiersz klasycystycznego poety XX wieku - Leopolda Staffa, pt. „Wiersz jesienny”. Dominuje w nim melancholia, smutek oraz pesymizm. Podmiot liryczny opisuje ponury, deszczowy dzień wyrażając przy tym swoje własne uczucia oraz przelotne wrażenia wywołane jesienią. Autor, chcąc przerwać tę jednostajność, zamienił się w impresjonistę. Nie budował zdań, tylko krótkie, przerywane wielokropkami zwroty - „… Jęk szklany… płacz szklany… a szyby w mgle mokną …”. Wiersz zatytułowany „Deszcz jesienny” to bardzo smutny utwór, uświadamiający beznadziejność życia podmiotu lirycznego. Realnie przedstawia sytuację śmierci kogoś bliskiego, czy samotności. W wierszu widać związek przyrody z nastrojem podmiotu. Deszcz jesienny jest nieprzyjemny, zimny. Świat w takim deszczu również staje się szary i nieprzyjazny. Opis jesiennej szarugi i chłodu pokazuje czytelnikowi, że jesienią wszystko umiera, że z całej natury powoli uchodzi życie. Wszystko jest jednostajne, monotonne, nużące, jak padający deszcz. Natura odgrywała i nadal będzie odgrywać ważną rolę w literaturze, jak tworzenie nastroju, wyrażenie uczuć i doznań podmiotu lirycznego. Stanowi ona tło utworu, pełni rolę symbolu, wpływa na przebieg wydarzeń oraz na psychikę czytelnika. Natura odbierana jest również jako bohater utworu, dzięki czemu jest dopełnieniem dzieła. Przyroda od starożytności do współczesności stanowiła i stanowi natchnienie i inspirację dla poetów i artystów. Jest nadal zagadką dla człowieka współczesnego i rozwój cywilizacji nie przeszkodzi współczesnym artystom czerpania natchnienia z niej.