Porównanie świata Kochanowskiego i Sępa-Sarzyńskiego

Jan Kochanowski oraz Mikołaj Sęp-Szarzyński to dwaj wybitni poeci renesansu, w których twórczości można dostrzec wyraźny kontrast. Kochanowski ukazuję świat w sposób harmonijny, uporządkowany według założeń boskich. Natomiast Sęp-Szarzyński dostrzega niepokój i dramatyczność egzystencji ludzkiej. Jan Kochanowski był często określany mianem ‘’Ojca poezji polskiej’’ . Pisał treny, fraszki oraz pieśni. Ciekawym przykładem jego twórczości jest ‘’Pieśń XIX’’. Jest to wiersz o regularnej budowie-jest 13-zgłoskowcem, z 6 strof na, które składają się 4 wersy.

Jan Kochanowski oraz Mikołaj Sęp-Szarzyński to dwaj wybitni poeci renesansu, w których twórczości można dostrzec wyraźny kontrast. Kochanowski ukazuję świat w sposób harmonijny, uporządkowany według założeń boskich. Natomiast Sęp-Szarzyński dostrzega niepokój i dramatyczność egzystencji ludzkiej. Jan Kochanowski był często określany mianem ‘’Ojca poezji polskiej’’ . Pisał treny, fraszki oraz pieśni. Ciekawym przykładem jego twórczości jest ‘’Pieśń XIX’’. Jest to wiersz o regularnej budowie-jest 13-zgłoskowcem, z 6 strof na, które składają się 4 wersy. Ukazuje świat wartości człowieka renesansu, a także koncepcji jednostki. Osobą mówiącą w wierszu jest myśliciel, człowiek wykształcony wypowiadający się w imieniu wszystkich ludzi. Tekst danej pieśni obrazuje człowieka jako osobę cielesną, posiadająca duszę i ciało. Autor tłumaczy na czym polega cnota dobrej sławy. Poeta próbuję nakłonić nas do pozostawienia po sobie dobrej spóścizny, ponieważ za naszego życia wyrabiamy sobie opinię, która pozostanie po naszej śmierci - to od nas zależy w jaki sposób ludzie będą nas wspominać. Zdaniem poety, na szacunek i sławę należy sobie zapracować dobrymi uczynkami. Nawiązuję tu w pewien sposób do motywu ‘’Non omnis moriar’’ – nie wszystek umrę, czyli o uzyskaniu nieśmiertelności, dzięki naszym dziełom i osiągnięciom. Kochanowski stawia człowieka w utworze na pierwszym miejscu, czyli jest to typowa postawa humanistyczna. Ważnym elementem tekstu jest powtórzenie słowa ‘’Bóg’’. Uznaje go za stwórcę świata i wszystkich istot żyjących. Fragment: ’’Nie chciał nas Bóg położyć równo z bestyjami: Dał nam rozum, dał mowę, a nikomu z nami.’’ Tłumaczy, że ludzie otrzymali rozum i mowę, co różni nas od zwierząt. Człowiek powinien żyć według pewnych wartości, które będą go kierować na dobra drogę, zgodną z wolą bożą. Kochanowski zwraca dużą uwagę na patriotyzm. Według niego każdy człowiek powinien dbać o dobro ojczyzny, wspierać rodaków oraz szanować tradycje i kulturę. Przesłanie o innym wydźwięku można znaleźć w Sonecie IV ‘’O wojnie, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem’’ Mikołaja Sępa-Szarzyńskiego, jednego z najznakomitszych poetów obok Kochanowskiego. Utwór można podzielić na dwie części. W pierwszej, ukazany jest zbiorowy podmiot liryczny, w drugiej zaś jawi się jako jednostka-zagubiony chrześcijanin. W pierwszych fragmentach autor pokazuje nam świat, w którym człowiek toczy walkę z ‘’hetmanem ciemności’’, który dąży do dewastacji człowieka. Ukazana persona musi walczyć nie tylko z przeciwieństwami świata, ale także z samym sobą. Człowiek jest rozdarty wewnętrznie, pełen sprzecznych pragnień. Sęp-Szarzyński zauważa, że pokój daje szczęśliwość. Jednakże nie jest on możliwy, ponieważ nieustannie musimy o niego walczyć. Kolejne fragmenty mówią jak słabe jest nasze ciało wobec zła oraz, że tylko jeśli zaufamy Bogu wygramy tę walkę. Wiersz ma charakter refleksyjny, jest dynamiczny. W oczywisty sposób neguję ideały stoicyzmu. Stoicyzm jest ideologią, która zakłada, że powinniśmy odciąć się od świata zewnętrznego oraz osiągnąć szczęście poprzez wewnętrzną dyscyplinę moralną. Autor próbuje nam jednakże uświadomić, że mamy wystarczająco duży wpływ na świat, aby doprowadzić go do upadku. Tłumaczy również, że przy nieustannym walczeniu o pokój, nie jesteśmy w stanie zachować postawy stoickiej. Poeta podejmuję tematykę religijną, wynikającą z niepokoju człowieka, który nie może się odnaleźć na przełomie epoki renesansu i baroku. Sonet jest przykładem poezji metafizycznej. Reasumując, uważam, że poeci reprezentują w swojej twórczości zupełnie odmienne światopoglądy oraz systemy wartości. Obydwa utwory obrazują koncepcję człowieka i jego życia w dwojaki sposób, na zasadzie kontrastu. Kochanowski sławi osiągnięcia i zdolności ludzkiego rozumu oraz szanse na zdobycie wiecznej sławy. Sęp-Szarzyński twierdzi, że człowiek nie ma określonej misji i błądzi samotnie po świecie.