
System policyjny w wielkiej brytanii
W wielkiej Brytanii duży wpływ na ustrój i strukturę policji miały obowiązujące tam zróżnicowane systemy prawne. Odmienny system prawny jest w Anglii i Walii, Szkocji, Irlandii Północnej. Dzisiejszy ustrój organów policyjnych związany jest nierozerwalnie z ustrojem politycznym Wielkiej Brytanii. Historia państwa i prawa wielkiej Brytanii cechuje się szczególną ewolucyjnością zmian. Jedną z cech ustroju politycznego wielkiej Brytanii jest nieprzerwany rozwój urządzeń politycznych dokonywane z zadziwiającą ciągłością. Nie są to dzieje burzenia starego i budowania nowego ustroju lecz raczej historie nieuchwytnych modyfikacji i bardzo powolnych zmian.
W wielkiej Brytanii duży wpływ na ustrój i strukturę policji miały obowiązujące tam zróżnicowane systemy prawne. Odmienny system prawny jest w Anglii i Walii, Szkocji, Irlandii Północnej. Dzisiejszy ustrój organów policyjnych związany jest nierozerwalnie z ustrojem politycznym Wielkiej Brytanii. Historia państwa i prawa wielkiej Brytanii cechuje się szczególną ewolucyjnością zmian. Jedną z cech ustroju politycznego wielkiej Brytanii jest nieprzerwany rozwój urządzeń politycznych dokonywane z zadziwiającą ciągłością. Nie są to dzieje burzenia starego i budowania nowego ustroju lecz raczej historie nieuchwytnych modyfikacji i bardzo powolnych zmian. To ostatnie stwierdzenie bardzo dobrze charakteryzuje proces zmian ustrojowo-organizacyjnych zachodzących w policji brytyjskiej. Policja ta już od swojego zarania uchodzi za policję ukazującą się jednym z najwyższych wskaźników skuteczności. Policjanci brytyjscy na co dzień w służbie nie noszą broni, może ona być tylko używana w niektórych sytuacjach. Geneza współczesnych formacji policyjnych w WIELKIEJ Brytanii przypada na początek XIX w. Pierwsze formacje policyjne powstawały w oparciu o tradycje prawa zwyczajowego, które jest charakterystyczne szczególnie dla Anglii i Walii. Były to zazwyczaj oddzielne, autonomiczne korpusy policji, mocno powiązane z mającym wielowiekowe tradycje samorządem terytorialnym. Municypalna ustawa korporacyjna z 1835 roku zobowiązywała władze miast, a później także hrabstw do tworzenia sił policyjnych. Na przełomie XIX w. funkcjonowało w wielkiej Brytanii ponad 200 jednostek policji podległych lokalnym organów władzy. Ten bardzo decentralistyczny model policji istniał aż do 1964 r. kiedy to przyjęto ustawę o policji. Na mocy tej ustawy minister spraw wewnętrznych uzyskał kompetencje nadzorcze nad lokalnymi formacjami policyjnymi. Kolejne zmiany prawa odnoszące się do policji dotyczyły zwiększenia wpływu władz centralnych na terenowe formacje policyjne. Zmiany te dotyczyły głównie ewidencji kryminalnej, koordynacji walki z przestępczością zorganizowaną i finansowania policji. Policja Brytyjska będąca DO Niedawna mocno zdecentralizowana, obecnie jest przykładem modelem pośredniego (mieszanego). W Skład policji brytyjskiej wchodzą 52 okręgowe formacje policyjne, z których 45 rozmieszczonych jest w Anglii, 6 w Szkocji i 1 w Irlandii. Formacje te funkcjonują w ramach 10 regionów, koordynowanych przez ACPO. ACPO nie są strukturą służbową. W ich skład wchodzą szefowie formacji policyjnych. Ich zadaniem jest wskazywanie kierunku działalności i rozwoju służb policyjnych w regionie. Zgodnie z najnowszymi uregulowaniami prawnymi organy nadzorujące formacje policyjne w skali całego państwa jest Minister Spraw Wewnętrznych, a lokalnie komendanci poszczególnych formacji policyjnych. Charakterystycznym dla formacji policyjnych organem nadzoru w Anglii jest tak zwana władza POLICYJNA , KTÓRA UCIELEŚNIA społeczny nadzór nad policją. Władzę policyjną sprawują komisje złożone z przedstawicieli lokalnej społeczności. W skład tych komisji w każdym okręgu wchodzi 17 członków, z czego 9 to radni delegowani przez lokalne władze, 3 sędziów pokoju(sędziowie sądów magistralnych) oraz 5 niezależnych osób cywilnych wybieranych przez miejscowe społeczności. Komisje te wybierane są na 4- letnie kadencję . w systemie ustrojowo-organizacyjnym ANGIELKSIEJ policji nie ma organu nadzoru, który posiadałby jednoznacznie dominującą pozycję. Wśród organów nadzorujących działalność policji – są nimi, jak wspomniano wcześniej, minister spraw wewnętrznych, lokalni komendanci policji i władza policyjna skupiona w rękach lokalnych komisji reprezentujących czynnik społeczny – każdy ma ściśle określone uprawnienia i kompetencje. Pomiędzy tymi trzema organami nadzoru zachodzi szczególny związek mający charakter jakby trójstronnego porozumienia, którego celem jest optymalizacja działalności policji. Interesy państwa reprezentuje w tym związku minister spraw wewnętrznych, profesjonalne interesy policji i policjantów- komendanci policji, a interesy społeczności lokalnych – komisje społeczne. M>S>W nie ma kompetencji nakazowych wobec policji ma natomiast prawo do określania ogólnej liczny sił policyjnych oraz ich dyslokacji terenowej. Podejmuje decyzje w sprawach łączeniach jednostek policyjnych oraz ma uprawnienia nominacyjne w stosunku do kierowników jednostek okręgowych. Organem wykonawczym ministra w sprawach policyjnych jest departament policji. Posiada tez uprawnienia kontrolne w stosunku do policji, co wynika z faktu jej finansowania przez rząd. Funkcjonowanie tych trzech organów nadzoru nad formacjami policji angielskiej odzwierciedla najlepiej okresowe planowanie zadań dla policji. Dla poszczególnych formacji policyjnych opracowywane są roczne i 5- letnie plany strategiczne. W Planach tych muszą być uwzględniane zadania określone przez ministra spraw wewnętrznych, kierownictwo policji danego okręgu oraz zadnia wynikające z potrzeb lokalnych społeczności. Plany pracy policji maja charakter otwarty, są dostępne i kolportowane w wersji skróconej dla organów samorządu, instytucji i organizacji społecznych. Przy opracowywaniu planów istnieje obowiązek współpracy komendantów policji z władzami lokalnymi oraz przeprowadzania konsultacji społecznych.





