Wiele wydarzeń historycznych wpłynęło na świadomość społeczeństwa, ich podział, a także odczucia wobec różnych miejsc. Przykładem takich miejsc jest dworek i zaścianek położone nad Niemnem. Są one rajem, który został w pewnym momencie zburzony. Na podstawie powieści E. Orzeszkowej postaram się udowodnić, że krajobrazy przedstawione w książce ,,Nad Niemnem’’ są rajem, jeszcze nie utraconym. Zacznijmy od tego, co zburzyło porządek dnia na spokojniej wsi. Tym wydarzeniem jest powstanie z 1863 r., które rozgrywało się w także w pobliskim lesie i brali w nim udział tutejsi ludzie, którzy zginęli na polu walki. Wpłynęło to na porządek dnia ludzi. Mimo to, że od tych wydarzeń minęło już wiele lat mieszkańcy wciąż nie potrafią zapomnieć, przypomina im o tym zbiorowa Mogiła, w której spoczywa czterdziestu poległych, między innymi brat Benedykta Korczyńskiego-Andrzej, i ojciec Jana Bohatyrowicza-Jerzy. Po tamtych wydarzeniach mieszkańcy musieli powrócić do swych prac, aby móc wyżywić rodzinę. Większość z nich jak np. Bohatyrowicze pracują na roli, posiadają ziemię, na której uprawiają zboże, warzywa itp. Pomimo tego, że praca jest ciężka, sprawia im radość. Cieszą się z tego, że mogą wstać rano i iść pracować na roli, śpiewając przy tym. Jest to wyraz pozytywistycznego kultu pracy, która obok stosunku do przeszłości narodowej jest miernikiem wartości bohaterów. Orzeszkowa wyraźnie faworyzuje ludzi pracowitych, w krytycznym świetle ukazując typowych przedstawicieli ,,klasy próżniaczej’’. Kolejnym przykładem na to, że ,, Nad Niemnem’’ jest rajem jeszcze nie utraconym jest stosunek bohaterów do przyrody Żyją z nią w zgodzie i harmonii. Wiedzą, że jeśli będą o nią dbać ona odwdzięczy się im urodzajnymi plonami. Kontakt z nią jest ważny dla wszystkich pozytywnych bohaterów. Przyroda uspokaja, uszlachetnia, jest źródłem radości życia. Bardzo ważnym elementem przyrody jest rzeka i puszcza. Niemen towarzyszy wszystkim ważnym wydarzeniom: tu Jan oświadcza się Justynie, aby dotrzeć do Mogiły powstańców, trzeba pokonać rzekę. W puszczy natomiast jest grób Jana i Cecylii-protoplastów rodu Bohaterowiczów. Obydwa obszary-puszcza i rzeka-są znakiem ciągłości czasu, szczęśliwej przeszłości, od wieków towarzyszą ludzkiemu życiu, były i są niemymi świadkami wydarzeń. Dowodem na to, że ,,Nad Niemnem’’ nie zostanie utracone jest postawa pozytywnych bohaterów, którzy przedstawiają pozytywistów. Wyznają oni pracę organiczną i pracę u podstaw. Pamiętają o przeszłości, ale wiedzą, że czeka na nich przyszłość i to od nich zależy jak będzie ona wyglądać. Wykształcona arystokracja uczy chłopów jak usprawnić rolnictwo a chłopskie dzieci pisać, czytać i liczyć. Odważnie podejmują decyzje, są samodzielni, uczciwi i pracowici, będą wychowywać pokolenia Polaków-patriotów. Te zmiany pozwolą im stworzyć nowe społeczeństwo bez podziałów działające wspólnie dla dobra państwa. Reasumując, ,,Nad Niemnem’’ tworzy się na nowo, zachodzą w nim zmiany, na lepsze. Wiedzą, że muszą żyć w zgodzie w przyrodą, która w powieści staję się sferą sacrum. Jest świętym, magicznym obrazem, który należy pielęgnować, troszczyć się o niego, bo właśnie on daje gwarancję zachowania polskości, wolności, osobistej niepodległości, co nie doprowadzi do utraty raju, w którym żyją bohaterowie.