Ustęp III części Dziadów Adama Mickiewicza przedstawia obraz państwa rządzonego przez tyranów, czyli współczesną mu Rosję. We fragmencie zatytułowanym Pomnik Piotra Wielkiego napotykamy postać wieszcza rosyjskiego, który opowiada pielgrzymowi, przybyszowi z zachodu o władzy i pomnikach władców. Porównuje on cara rosyjskiego z cesarzem rzymskim Markiem Aureliuszem. Na początku, ze słów wieszcza dowiadujemy się, że pomnik konny cara Piotra Wielkiego w Petersburgu został wzniesiony na polecenie carycy Katarzyny. Był to pomnik odlany z miedzi, usadowiono go na granitowym bloku, który caryca nakazała „wyrwać z finlandzkich wybrzeży”. Pomnik stanął na wyniesieniu, zamiast po prostu na ziemi, prawdopodobnie aby ukazać wyższość carów rosyjskich nad pospolitym ludem, co potwierdza cytat „Piotr na własnej ziemi stać nie może (…)”. Car został przedstawiony na nieokiełznanym, rozhukanym koniu, który wspina się w górę po skale. Jeździec wypuścił rumakowi wodze. Wieszcz twierdzi, iż „leciał tratując po drodze”. Oznacza to, że car po trupach dążył do celu, nie zważał na swoich poddanych, poga