ODWILŻ I WALKA O WŁADZĘ WEWNĄTRZ PZPR Tzw. odwilż nazywamy procesem destalinizacji Polski, który rozpoczął się w 1954r. Odwilż, dlatego, że można powiedzieć, że ociepliły się atmosfery życia publicznego, ludzie mieli coraz większą nadzieje na poprawę życia politycznego w państwie. Sprawa głównego stanowiska szefa w partii komunistycznej stała się głośna w państwie, a także ukaranie zbrodniarzy okresu stalinowskiego. Wiosną 1956 roku nasiliły się społeczne żądania dotyczące przeprowadzenia reform gospodarczych, ograniczenia cenzury i rehabilitowania osób niewinnie represjonowanych w latach 1944-1955. W 1956r. w PZPR rozpoczęła się konkurencja dwóch uformowanych grup o dojście do władzy. Jedną z nich byli tzw. natolińczykowie, a drugą puławianie. Pierwsza z tych grup miała doświadczenie w rządzeniu krajem oraz poparcie ze strony wysokich urzędników na Kremlu. Natomiast druga z nich potępiała otwarcie stalinizm, a w momencie decydującym opowiedzieli się za Władysławem Gomułką, uważanym przez wielu ludzi symbolem oporu przeciwko stalinizacji. CZERWIEC 1956 ROKU- WYDARZENIA POZNAŃSKIE Komuniści byli coraz bardziej zajęci wewnętrznymi rozgrywkami o władzę w partii i nie zwracali uwagi na coraz częstsze strajki i wystąpienia społeczne. W końcu czerwca 1956roku Polską wstrząsnęły wydarzenia w Poznaniu. Robotnicy Zakładów Cegielskich im. Stanisława Stalina rozpoczęli strajk, przerodził się on w wielotysięczna manifestacje, w której uczestniczyła milicja i kilka oddziałów wojska. Strajkujący domagali się demokratyzacji państwa i zmian w aparacie państwowym. W wyniku tych walk rannych zostało około 900 osób, a zabitych 75. PAŹDZIERNIK 1956 ROKU- DOJŚCIE OD WŁADZY WŁADYSŁAWA GOMUŁKI 19 października rozpoczęły się obrady VIII plenum Komitetu Centralnego PZPR. Mimo, że ze strony związku radzieckiego groziła Polsce zbrojna interwencja, powołano nowe kierownictwo partii z Władysławem Gomułką na czele. PRZEMIANY POPAŹDZIERNIKOWE Z objęciem władzy przez Gomułkę wiązała nadzieję polska klasa robotnicza i działacze PZPR, zwolennicy demokracji wewnątrzpartyjnej. Pierwsze miesiące sprawowania urzędu I sekretarza wskazywały na spełnienie się tych nadziei. Osłabło uzależnienie Polski od ZSRR, zmniejszono nieograniczoną władzę UB i Milicje Obywatelską, zwolniono z więzień szereg więźniów politycznych, zmniejszono cenzurę, poprawie uległy stosunki między państwem a Kościołem np. przez zwolnienie z więzień ks. Stefana Wyszyńkiego i innych duchownych, a także wprowadzenie w szkołach lekcji religii. Rozwiązano Związek Młodej Polski, ograniczoną wcześniej niezależność odzyskał Związek Harcerstwa Polskiego. Przemiany październikowe nie oznaczały jednak zmian systemowych, co w niedługim czasie doprowadzić miało do ponownego wzrostu niepokojów i napięć społecznych. MAŁA STABILIZACJA W LATACH 1956-1967 Po wyborach do Sejmu PRL w styczniu 1957r., w których społeczeństwo udzieliło poparcia Gomułce, władze zaczęły odchodzi od haseł „polskiego października”. W lecie 1957r. brutalnie stłumiono strajk tramwajarzy w Łodzi. Jesienią tego samego roku władze zlikwidowały tygodnik „Po Prostu”, który opowiadał się za kontynuowaniem reform. W 1958r. zlikwidowano powołane w 1956 roku rady robotnicze w zakładach przemysłowych, uważane przez robotników za gwaranta reformy gospodarczej. Bardziej trwałe były zmiany na wsi, gdzie rozwiązała się większość spółdzielni