Zdanie

• musi zawierać orzeczenie,

• zazwyczaj posiada również podmiot,

• może zawierać inne wyrazy, części zdania ( np. przydawkę ).

   Równoważnik zdania
  

• nie posiada orzeczenia,

• występuje podmiot i inne części zdania ( np.. przydawka), Łysy obywa się bez grzebienia, a równoważnik zdania bez orzeczenia.

Spróbujcie samodzielnie ułożyć zdanie i równoważnik zdania. Przykłady zdań:

Koncert odbędzie się w filharmonii. Gdzie położyłeś klucze do garażu? Przykłady równoważników:

Koncert w filharmonii. Gdzie klucze do garażu?

Podział zdań ze względu na liczbę orzeczeń:

Pojedyncze Złożone Rozwinięte To zdanie składające się z orzeczenia i podmiotu oraz ich określeń. Np. Od kilku dni wieje bardzo silny wiatr z północy. Nierozwinięte To zdanie składające się z orzeczenia i podmiotu lub samego orzeczenia. Np. Wiatr wieje. Wieje. Współrzędne Podrzędne Jak sułtan turecki ma niejedną żonę, tak niejedno orzeczenie ma zdanie złożone.

Np.. Wybieram się w góry na narty, więc kupiłem sobie nowy sprzęt. ZDANIE

Podział zdań ze względu na cel wypowiedzi:

ZDANIE

OZNAJMUJĄCE Czyli takie, które nas o czymś powiadamia, informuje. Np. Dzisiaj Eskimosi już rzadko kiedy budują igloo. Na końcu zdania oznajmującego stawiamy kropkę lub wykrzyknik. Np. Dziś są urodziny Ani. Ciocia przyjechała! ROZKAZUJĄCE Czyli takie, które wyraża rozkaz, prośbę, życzenie. Np. Nie depcz moich kwiatków. Na końcu zdania rozkazującego stawiamy wykrzyknik lub kropkę. Np. Wyrzuć śmieci! Podaj mi rękę. PYTAJĄCE Czyli takie, które jest pytaniem. Np. Czy dzikie zwierzęta powinno się trzymać w klatkach? Na końcu zdania pytającego stawiamy znak zapytania, ale możemy też dodać wykrzyknik. Np. Jak to się stało?!

4. Podsumowanie. ZDANIE OZNAJMUJĄCE  ZDANIE – INFORMACJA ZDANIE PYTAJĄCE = PYTANIE ZDANIE ROZKAZUJĄCE = ZDANIE W TRYBIE ROZKAZUJĄCYM ZDANIE = RÓWNOWAŻNIK ZDANIA + ORZECZENIE ZDANIE = WYPOWIEDZENIE Z ORZECZENIEM WYPOWIEDZENIE = ZDANIA I RÓWNOWAŻNIKI