“Pan Tadeusza” Adama Mickiewicza jest zapewne najważniejszym dziełem polskiej literatury. Pracę nad tym utworem Mickiewicz rozpoczął w 1832 roku. Mając na uwadze charakter i artyzm utworu, czas jego powstawania nie był wcale długi. Trwał on z przerwami piętnaście miesięcy. Pierwsze wydanie “Pana Tadeusza” ukazało się w 1832 roku w Paryżu. Pierwotnie utwór ten miał być w zamyśle poety idylliczną opowieścią w rodzaju utworu Goethego o Hermanie i Dorocie. Efektem pracy stała się jednak epopeja narodowa przedstawiającą życie polskiej szlachty. Wszelkie uwagi o pochodzeniu utworu, Mickiewicz zamieścił w “Epilogu” do “Pana Tadeusza”.

Mickiewicz pisał “Pana Tadeusza” myśląc o swojej ukochanej ojczyźnie, której obraz wiernie sportretował w tym utworze. I tak mamy tu sentymentalny powrót w lata dziecięce ukazane, jako idealny i najbardziej upragniony czas życia oraz podróż w miejsca, które były ucieczką przed zwaśnioną społecznością emigracyjną, wśród której Mickiewicz musiał żyć. Dlatego też poeta skierował swoje słowa do rodaków, którzy pozostali w ojczyźnie. Wysunął tym samym apel, by żyli zgodnie i nie popadali w niszczycielskie konflikty, które jeszcze bardziej komplikują losy kraju. Powraca też do bolesnych chwil nieobecności podczas Powstania Listopadowego.