Bezpieczeństwo ekologiczne

Bezpieczeństwo ekologiczne to taki stan ekosystemu, w którym ryzyko zakłóceń jego składowych jest niewielkie (zerowe albo nieosiągalne), natomiast bardziej pełna definicja brzmi - Bezpieczeństwo ekologiczne to trwały i ciągły proces zmierzający do osiągnięcia pożądanego stanu ekologicznego, zabezpieczający spokojną i zdrową egzystencję wszystkich elementów ekosystemu, przy użyciu różnych środków zgodnych z zasadami współżycia wewnętrznego państwa i społeczności międzynarodowej. Zapewnienie ochrony środowiska jest jednym z podstawowych zadań państwa o czym mówi art. 5, który został spopularyzowany w 1992 roku na skutek światowej konferencji ekologicznej w Rio de Janeiro.

Bezpieczeństwo ekologiczne to taki stan ekosystemu, w którym ryzyko zakłóceń jego składowych jest niewielkie (zerowe albo nieosiągalne), natomiast bardziej pełna definicja brzmi - Bezpieczeństwo ekologiczne to trwały i ciągły proces zmierzający do osiągnięcia pożądanego stanu ekologicznego, zabezpieczający spokojną i zdrową egzystencję wszystkich elementów ekosystemu, przy użyciu różnych środków zgodnych z zasadami współżycia wewnętrznego państwa i społeczności międzynarodowej. Zapewnienie ochrony środowiska jest jednym z podstawowych zadań państwa o czym mówi art. 5, który został spopularyzowany w 1992 roku na skutek światowej konferencji ekologicznej w Rio de Janeiro. Ustawa ta nakazuje władzom działać w taki sposób aby rozwój gospodarczy odbywał się jak najmniejszym kosztem środowiska naturalnego. 6 czerwca 2006 Trybunał Konstytucyjny szerzej zinterpretował tą zasadę „ W ramach zasad zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody czy kształtowanie ładu przestrzennego, ale także troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury, niezbędnej dla – uwzględniającego cywilizacyjne potrzeby – życia człowieka i poszczególnych wspólnot”, a także określił bezpieczeństwo ekologiczne jako : „ uzyskanie takiego stanu środowiska, które pozwala na bezpieczne przebywanie w tym środowisku i umożliwia korzystanie z tego środowiska w sposób zapewniający rozwój człowieka”. Rozwinięciem art. 5 jest art. 74 konstytucji RP , który określna obowiązki organów państwowych w zakresie ochrony środowiska. Władze publiczne dążą do poprawy stanu jak i wsparcia obywateli działających na rzecz ochrony środowiska, wspierają również badania naukowe, które są prowadzone na temat stanu środowiska naturalnego. Art. 74 nakłada trzy rodzaje obowiązków na władzę publiczną:

  • prowadzenie polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokojeniom,
  • ochrony środowiska
  • wspieranie działań obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. Mimo, iż w art 74 ustrojodawca nie używa terminu “środowisko natrualne” to związek terminu “środowsko” z pojęciem bespieczeństwo ekologiczne wskazuje w sposób osobisty, że chodzi tu własnie o środowsko naturalne. Wobec tego można odwołać się do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, która pod tym pojęciem rozumie ,,(…) ogół elementów przrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wodę, powietrze, zwierzęta, rośliny krajobraz, klimat, oraz pozostałe ementy róźnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami". Konstytucja RP określa prawo do nieskażonego środkowska naturalnego, które zalicza się to tzw. praw trzeciej generacji. (Prawa trzeciej generacji: prawo do pokoju, rozwoju, środowiska, wspólnego dziedzictwa ludzkości itp. - to tak w razie coś ;)) Prowadzenie polityki bezpieczeństwa ekologicznego jest kompetencją Rady Ministrów do prowadzenia polityki wewnętrznej i zagranicznej RP. Kształtowanie tej polityki w parlamentarnym systemie należy przede wszystkim do rządu. Obowiązek prowadzenia tej polityki niesie za sobą konieczność osiągnięcia kompromisu pomiędzy działaniami natychmiastowymi a działaniami których efekty widoczne są w późniejszym czasie. Zasadniczą rolę odgrywają tutaj finansowe możliwości państwa. : Art. 68 ust. 4 Artykuł ten oznacza podejmowanie działań podjętych przez władze publiczne, które przeciwstawiają się pogorszeniu stanu środowiska w tym także przeciwdziałanie negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska. art 61 Każdy obywatel ma ma zarówno prawa jak i obowiązki wobec środowiska. Każdemu przysługuje prawo do uzyskania informacji o stanie i ochronie środowiska, o czym mówi art 61. Prawo do informacji publicznej jest związane z prawami politycznymi jednostki. Slajd 10: Zachowanie bezpieczeństwa ekologicznego leży w interesie wszystkich osób zamieszkujących terytorium RP (w tym także cudoziemców). Zgodnie z tym przypisem, każdy ponosi również odpowiedzialność za spowodowane przez siebie pogorszenie staniu środowiska naturalnego. (odpowiedzialność karna lub cywilna). Obowiązek dbałości o stan środowiska ma charakter powszechny. Odnosi się zarówno do organów władzy publicznej, jak i do wszystkich podmiotów prawa znajdujących się pod jurdykacją RP: osób fizycznych ( obywateli, cudzociemców, bezpaństwowców) i osób prawnych. Potrzeba ochrony środowska naturalnego może stać się przesłanką ograniczeń praw i wolności jednostki. Chodzi tu szczególnie o ograniczenia ekonomiczne, zwłaszcza działalności gospodarczej, czy prawa własności.

Aspekty prawne bezpieczeństwa ekologicznego: źródka prawa regulujące problematykę bezpieczeństwa ekologicznego można podzielić na dwie zasadniczne grupy:

  • normy prawne zawarte w aktach prawa międzynarodowego, w tym wspólnotowego;
  • prawo krajowe bezpieczeństwa ekologicznego, regulujące zakres, zasady działania i kompetencje, organów władzy i administracji publicznej oraz innych organów i instytucji państwowych, przedsiębiorców i innych jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także obywateli na rzecz realizacji konstytucyjnego obowiązku dbałości o stan środowiska, w tym także regulujące: ochronę dziedzictwa przyrodniczego i racjonalne użytkowanie zasobów przyrody; zrównoważone wykorzystanie surowców, matriałów, wody i energii; działania na rzecz poprawy jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego; realizację przedsięwzięć na rzecz przeciwdziałania klimatu; prawo karne oraz prawo wspierające.