
Róże dla Safony- interpretacja i analiza
“Róże dla Safony” to utwór napisany przez Marię Pawlikowską- Jasnorzewską w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Autorka jest uważana za czołową przedstawicielkę polskiej liryki kobiecej, jednak znacznie wykracza poza jej ramy. Wprawdzie bohaterem jej utworów najczęściej bywa kobieta, jednak stawiane pytania, nieoczekiwane puenty i paradoksy oraz inwencja językowa sprawiają,że twórczość Jasnorzewskiej ma uniwersalny wymiar. Jasnorzewska zdecydowanie odrzuca arkadyjski mit przyrody. W jej oczach wprawdzie jest ona święta,ale bywa też okrutna. Poetka podkreśla,że wszystko poddane jest niezmiennym prawom wzrastania i śmierci.
“Róże dla Safony” to utwór napisany przez Marię Pawlikowską- Jasnorzewską w okresie dwudziestolecia międzywojennego.
Autorka jest uważana za czołową przedstawicielkę polskiej liryki kobiecej, jednak znacznie wykracza poza jej ramy. Wprawdzie bohaterem jej utworów najczęściej bywa kobieta, jednak stawiane pytania, nieoczekiwane puenty i paradoksy oraz inwencja językowa sprawiają,że twórczość Jasnorzewskiej ma uniwersalny wymiar. Jasnorzewska zdecydowanie odrzuca arkadyjski mit przyrody. W jej oczach wprawdzie jest ona święta,ale bywa też okrutna. Poetka podkreśla,że wszystko poddane jest niezmiennym prawom wzrastania i śmierci. Tym samym również miłość im podlega.
Utwór “Róże dla Safony” jest liryką refleksyjno-filozoficzną o zabarwieniu miłosnym, tu jednak wspominając o miłości należy postawić sobie pytanie: “Czy Safona była słaba psychicznie?”. W wierszu Jasnorzewskiej została ukazana jako kobieta, która nie umie radzić sobie ze swoimi uczuciami, a w przypływie chwili, pod osłoną nieba rzuca się w morskie fale, by uniknąć nieszczęśliwej miłości. Czy jednak jej śmierć była daremną ofiarą? Pawlikowska w utworze odwołuje się do swoich własnych doświadczeń i poglądów. Mówi: " jak śmiałaś pisać o różach, gdy historia płonęła jak bór w letnim skwarze?"- wyraża tym samym pogardę dla jej marnego uczucia, którym niewątpliwie była miłość do Faona. Czyż Safona nie ukazała swojej słabości psychicznej targając się na swoje życie? Nie mogło być bardziej infantylnego wyjścia z tej sytuacji, tylko zakończenie swego żywota, który sam w sobie był marny. Pawlikowska wykazuje wzgardzenie poezją Safony, która niewątpliwie zalega teraz w czeluściach bibliotek. Autorka zwraca się do Safony z pytaniami.Próbuje zapytać jak mogła myśleć o miłości, gdy miasta płonęły w wojennej pożodze. Jasnorzewska uważa,że miłość nie musi wcale być tą szczęśliwą, spełnioną i piękną, ponieważ każde uczucie, każda sytuacja czy zjawisko ciągnie za sobą czy posiada też drugą- negatywną stronę, która może mieć katastrofalne skutki. Patrząc na sam tytuł utworu: “Róże dla Safony” stwierdzamy,że róże kojarzą się z wyznawaniem uczuć, zwodniczym zapachem i pięknym wyglądem, lecz pomimo tego posiadają swoją drugą stronę, mają kolce, które potrafią zranić. Dla autorki nie ma tylko tej pięknej strony, lecz jest to drugi, ukryty przekaz. Jasnorzewska używa rewokacji, czyli naśladownictwa wątków mitologicznych, ponieważ odwołuje się do starożytnych wierzeń w bóstwa i bożków.
Utwór jest liryką bezpośrednią, budowaną mową zależną. Strofy mają nieregularną budowę, nieregularną ilość sylab i nieregularne rymy np. śpiewa-każe. Autorka stosuje epitety do pełnego zobrazowania sytuacji dla czytelnika np. gajowym i nadmorskim bożkom. Używa także porównań i metafor oraz pytań retorycznych.: “jak śmiałaś pisać o różach, gdy historia płonęła jak bór w letnim skwarze?”. Jeżeli uznamy,że życie bez miłości może być powodem do odebrania sobie życia to możemy nazwać Safonę osobą nie umiejącą sobie poradzić z brakiem uczucia. A jej dążenie do śmierci i sama śmierć mogą być traktowane jako symbol słabości psychicznej. Jednak biorąc pod uwagę twierdzenia innych poetów,że “życie bez miłości martwych jest dziedziną” to czy niekochani nie jesteśmy już martwi za życia?





