Jak wiadomo w krajach obcych dobrze rozwijaa sie sztuka dzieki temu otaczaja Nas wszystkich piękne obrazy zabytki arch rzeźby ale również literatura i muzyka widząc wszechobecny rozlew krwi, gwałty, brak szacunku nawet dla śmierci, że ideologia, którą z takim zapałem przyjmował za słuszną, okazała się kłamstwem i demagogią.

Młodzieńcze doświadczenia spowodowały, że chłopak nalazłszy się w sanacyjnej Polsce nie potrafi dołączyć ani do komunistów, ani do rządowców. Entuzjazm lewicowców nie udzieli mu się, ponieważ cały czas będzie miał przed oczami obrazy z rosyjskiej wojny. Natomiast od sanacji odpychało go umiłowanie sprawiedliwości społecznej.

Obiektywny narrator, który dochodzi do głosu w ostatniej części powieści, jest bardzo ważny dla wymowy utworu. Bezstronność narratora, który bardzo często dopuszcza do głosu poszczególne strony sporu ideowego, pozwala w ten sposób czytelnikowi na dokonanie samodzielnej oceny i ustosunkowanie się do przedstawianych problemów. Brak tu komentarza, sprzyjania jednemu z programów. Co jednak nie oznacza, że sam Żeromski nie przyjmował konkretnego stanowiska. To właśnie obawę pisarza przed mamiącą siłą komunizmu można tu dostrzec. Choć sam nie podzielał tych poglądów, przyzn