siema Komórki szparkowe mają charakterystyczne kształty, mogą być fasolowate (irys) lub biszkoptowate (trawy). Posiadają zgrubiałe ściany komórkowe, zawierają żywą protoplazmę z chloroplastami (w przeciwieństwie do komórek skórki). W skład aparatu szparkowego mogą wchodzić tzw. komórki dodatkowe. Aparaty szparkowe występują w skórce pokrywającej liście, głównie na dolnej stronie blaszki liściowej, w liściach pływających roślin wodnych - na górnej powierzchni liści, nie występują zwykle u roślin zanurzonych w wodzie.

Mechanizm ich działania to mechanizm osmotyczny (osmoza), pozostający w związku z odwracalnymi zmianami stężenia substancji osmotycznie czynnych komórek szparkowych. Zmiany te są następstwem przejścia skrobi w czynny osmotycznie cukier i odwrotnie. Dzięki możliwości zamykania i otwierania szparek roślina może regulować wymianę gazową oraz wyparowywać wodę. Zobacz również: Transpiracja