Służba w Policji

Istotą służby każdego policjanta jest zapewnienie porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli, przestrzegania prawa czy też ściganie przestępców. Jest to praca niezwykle odpowiedzialna dlatego ważne jest by osoby powoływane do służby w Policji były w stanie sprostać wyzwaniom. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. reguluje m. in. takie kwestie jak: prawa i obowiązki policjanta, korpusy i stopnie policyjne czy służba w Policji. Zajmę się rozdziałem zatytułowanym służba w Policji. Zawiera on wymagania jakie należy spełnić by zostać policjantem oraz reguluje kwestie związane ze służbą.

Istotą służby każdego policjanta jest zapewnienie porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli, przestrzegania prawa czy też ściganie przestępców. Jest to praca niezwykle odpowiedzialna dlatego ważne jest by osoby powoływane do służby w Policji były w stanie sprostać wyzwaniom. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. reguluje m. in. takie kwestie jak: prawa i obowiązki policjanta, korpusy i stopnie policyjne czy służba w Policji. Zajmę się rozdziałem zatytułowanym służba w Policji. Zawiera on wymagania jakie należy spełnić by zostać policjantem oraz reguluje kwestie związane ze służbą. Obywatel polski, który chciałby pełnić służbę w Policji musi: posiadać pełnię praw obywatelskich, średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną, umiejętność podporządkowania się i zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych; osoba taka nie może być skazana wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. O przyjęciu do służby decyduje postępowanie kwalifikacyjne, które zarządza i prowadzi Komendant Główny Policji albo komendant wojewódzki Policji. Składa się ono z złożenia podania o przyjęcie wraz z kwestionariuszem osobowym i dokumentami, które potwierdzają wykształcenie i kwalifikacje zawodowe kandydata. Kolejnym etapem jest test wiedzy, sprawności fizycznej i psychologiczny. Zdolność fizyczna i psychiczna podlega ocenie komisji lekarskich. Następnie przeprowadza się rozmowę kwalifikacyjną i weryfikuje czy dane zawarte w kwestionariuszu są prawdziwe. Tryb i przeprowadzenie postępowania kwalifikacyjnego określa minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Służbę w Policji mogą pełnić również funkcjonariusze Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Celnej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, nie przysługuje im jednak odprawa, która jest przewidziana dla funkcjonariuszy odchodzących ze służby. Przed podjęciem służby policjant składa ślubowanie w której przyrzeka: działać w granicach i na podstawie prawa, wierność konstytucyjnym organom RP, strzec bezpieczeństwa obywateli i Państwa, wiernie służyć, nawet z narażeniem życia oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych. Stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Mianowanie takie może nastąpić:

  1. na okres służby przygotowawczej – jest to osoba przyjęta do służby w Policji, mianowana policjantem, okres ten trwa 3 lata; lub kandydackiej – gdy osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej zostanie skierowana do służby w Policji, pełni on służbę w systemie skoszarowanym i wykonuje czynności administracyjno – porządkowe. Okres ten można zaliczyć do służby przygotowawczej jeśli przerwa między służbą kandydacką a przygotowawczą nie jest dłuższa niż 3 miesiące.
  2. na okres służby kontraktowej – następuje po podpisaniu kontraktu, który zawierany jest na okres od 3 do 5 lat i może być zawarty dwukrotnie. Pierwsze 12 miesięcy jest okresem próbnym. Mianowanie w służbie kontraktowej może nastąpić na stanowisko podstawowe jeśli osoba posiada wykształcenie średnie lub nie posiadając tego wykształcenia wykazuje szczególne predyspozycje. Stosunek służbowy można rozwiązać najpóźniej miesiąc przed upływem okresu próbnego.
  3. na stałe. W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny Policja może być objęta militaryzacją, wynika to z art. 174 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Istnieje możliwość odwołania się od decyzji do wyższego przełożonego. Zadania powierzone policjantowi powinny być ustalone w ten sposób by mógł je wykonać w ramach 40-godzinnego tygodnia służby. Gdy policjant pracuje dłużej niż mówi ustawa może być mu przyznana rekompensata pieniężna lub też może on otrzymać tyle czasu wolnego ile nadgodzin przepracował. Mianowanie lub powołanie na stanowisko służbowe jest uzależnione od posiadanego przez policjanta wykształcenia, uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych, a także stażu służby w Policji lecz w szczególnych przypadkach Komendant Główny Policji może mianować na stanowisko służbowe policjanta przed uzyskaniem tychże kwalifikacji. By uzyskać kwalifikacje zawodowe, które są niezbędne do mianowania policjant musi ukończyć szkolenie zawodowe podstawowe, szkolenie zawodowe dla absolwentów szkół wyższych lub Wyższą Szkołę Policji. Policjant może zostać poddany tzw. opiniowaniu służbowemu czyli badaniu, które ma określić zdolność do pracy na określonych stanowiskach lub zostać skierowany do komisji lekarskiej w celu określenia zdolności fizycznej i psychicznej Może on być również przeniesiony do pracy w innym miejscu, czas delegacji nie może przekraczać 6 miesięcy, a w niektórych przypadkach może zostać przedłużony do 12 miesięcy. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w rozporządzeniu określa czas, warunki, koszt utrzymania, zakres uprawnień i świadczeń przyznanych na czas oddelegowania. Policjant może być także przeniesiony na niższe stanowisko służbowe, następuje to w przypadkach, gdy: na podstawie opinii komisji lekarskiej orzeka się trwałą niezdolność do pełnienia funkcji i nie ma możliwości przydzielenia mu funkcji na stanowisku równorzędnym. Drugim powodem może być nieprzydatność na zajmowanym stanowisku. Kolejnym powodem jest niewywiązywanie się z obowiązków służbowych. Przyczyną przeniesienia na niższe stanowisko może być także likwidacja stanowiska, na którym znajdował się dany policjant i nie ma możliwości przydzielenia mu innego, równorzędnego stanowiska. Również na prośbę policjanta można go przenieść na niższe stanowisko. W przypadku gdy policjant nie wyraża zgody na przeniesienie może być on zwolniony ze służby. Gdy przeciwko policjantowi wszczyna się postępowanie karne jest one zawieszony, jednak na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. W niektórych przypadkach okres zawieszenia można przedłużyć aż do zakończenia postępowania. Policjanta zwalnia się z służby w przypadkach gdy: komisja lekarska stwierdza o trwałej niezdolności do służby; w opinii służbowej stwierdzono nieprzydatność do służby; zostaje wymierzona kara dyscyplinarnego wydalenia ze służby; policjant zostaje skazany prawomocnym wyrokiem; sąd wyda prawomocne orzeczenie w postaci zakazu wykonywania zawodu policjanta; dany policjant zrzeka się obywatelstwa polskiego lub nabywa obywatelstwo innego państwa; nie zostanie przedłużony kontrakt, w przypadku służby kontraktowej. Dodatkowo policjanta można zwolnić gdy ten nie wywiązuje się z obowiązków; zostaje powołany do innej służby państwowej lub pełni funkcję w organach samorządu terytorialnego lub stowarzyszeniach; następuje likwidacja jednostki Policji lub zmniejszenie liczby etatów; nie pracuje dłużej niż 12 miesięcy z powodu choroby. Policjanta zwalnia się w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia odejścia ze służby. W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu lub jej uchylenia przywraca się policjanta na stanowisko równorzędne, przysługuje mu również świadczenie pieniężne równe uposażeniu jakie mu przysługiwało na stanowisku jakie zajmował przed zwolnieniem (nie więcej niż za 6 miesięcy i nie mniej niż za miesiąc) Nie można zwolnic policjanta w czasie ciąży, urlopu macierzyńskiego bądź ojcowskiego, jednak jeśli z pewnych przyczyn do takiej sytuacji by doszło osoba ta otrzymuje świadczenia pieniężne aż do zakończenia urlopu. Policjant zwolniony ze służby otrzymuje niezwłocznie świadectwo służby oraz może otrzymać na swój wniosek opinię o służbie. Podsumowując, ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. w bardzo dokładny sposób przedstawia służbę w Policji. Pokazuje nam w jaki sposób dokonuje się selekcja kandydatów na policjantów. Poprzez testy wiedzy, fizyczne oraz psychologiczne wybierane są osoby, które odpowiadają za m. in. za porządek publiczny, bezpieczeństwo państwa i obywateli. Policjanci składając przysięgę zobowiązują się działać w granicach i na podstawie prawa, do wierności konstytucyjnym organom RP, strzec bezpieczeństwa obywateli i Państwa, wiernie służyć, nawet z narażeniem życia oraz wykonywać rozkazy i polecenia przełożonych.