Dramat jest jednym z trzech głównych rodzajów literackich, często traktowany jako gatunek sztuki na granicy teatru i literatury. Wyróżnia się jego trzy główne gatunki: tragedia, komedia i dramat właściwy, oraz wiele odmian tematycznych i kompozycyjnych, takich jak dramat antyczny, szekspirowski czy romantyczny. Jest zbudowany z aktów, które zawierają zamknięty i spójny fragment akcji utworu, ze scen, które są cząstką akcji wyodrębnioną ze względu na występowanie w niej określonego zespołu osób, oraz z odsłon, które są częścią przedstawienia teatralnego wydzielonymi ze względu na miejsce, w którym rozgrywa się akcja i odpowiadająca mu jedność zestawu dekoracji scenicznych. Dramat antyczny cechuje się tematami zaczerpniętymi z mitologii ale z wyraźnym oddzieleniem fantazji od realiów. Tak dzieje się w „Antygonie” Sofoklesa. Styl i język są wyniosłe, a sama akcja rozgrywa się w wyższych sferach. To czy człowiek, który ma jednoznacznie określone cechy, jest dobry lub zły zależy od woli bogów. Budowa utworu jest specyficzna, występuje podział na stasimony i epeisodiony oraz na akty i sceny. W poszczególnych scenach na scenie znajduje się maksymalnie trzech aktorów. Na początku sztuki występuje prolog, natomiast na końcu dokonuje się katastrofa. Dodatkowo obowiązuje zasada trzech jedności –czasu (akcja ciągła, brak luk czasowych), miejsca (akcja dzieje się przed pałacem w Tebach) i akcji (podjęcie tylko jednego wątku: konflikt Antygony z Kreonem i brak scen epizodycznych). Dekoracja jest uboga, role grane są tylko przez mężczyzn w maskach, a drastyczne sceny relacjonuje jeden z aktorów. Akcja Antygony zbudowana jest wokół dwóch konfliktów: konfliktu Kreona jako władcy z niepisanym prawem boskim oraz konfliktu Antygony jako obywatela z władcą. Takie rozbicie problemu na dwa konflikty sprawiło, że w akcji występują dwaj równorzędni bohaterowie - Antygona i Kreon - i obaj zostaną ukarani. Bohaterowie są powiązani wspólnym ogniwem, którym jest Hajmon, syn Kreona i narzeczony Antygony. Jedną częścią katastrofy jest śmierć Antygony, drugą - śmierć Hajmona. Śmierć asyna powinna właściwie wystarczyć do katastrofy Kreona, aby jednak tak się stało, wcześniej autor musiałby przedstawić Kreona jako niezmiernie kochającego syna. Ale gdyby tak było, Kreon powinien był ulec namowom syna i do śmierci Antygony w ogóle by nie doszło. Sofokles wprowadza więc dodatkowy czynnik, potęgujący tragedię Kreona – śmierć jego żony Eurydyki.

W dramacie szekspirowskim akcja jest wielowątkowa i wszystko jest ze sobą luźno związane. Dzieje się tak również w „Makbecie” Williama Szekspira. Złamana zostaje zasada trzech jedności, akcja rozgrywa się w kilku zamkach szkockich, na dworze angielskim, w lesie, na wrzosowisku czas akcji obejmuje kilka lat panowania Makbeta; występuje też wielowątkowość: m.in. wątek Makbeta, wątek Lady Makbet, wątek wiedźm i Hekate, wątek Makdufa i jego rodzin. Również zasada decorum zostaje zerwana i widać dużą zmienność nastroju, gdzie po scenach tragicznych występują sceny żartobliwe. Tło dla sceny stanowi przyroda, potęguje ona nastrój grozy, która razem z tragizmem, patosem, komizmem i groteską tworzą synkretyzm stylistyczny. Język nie zawsze bywa podniosły, utwór, pisany wierszem białym, bogaty jest w mowę potoczną, regionalizm i przysłowia jak i metafory oraz porównania. Na scenie obecni są bohaterowie wysoko urodzeni jak i Ci niższego pochodzenia, bardzo dynamiczni i skomplikowani pod względem psychicznym. Sceny okrutne jak pojedynek czy śmierć są ukazywane na scenie, co prowadzi też do wprowadzenia scen zbiorowych, nieobecnych w dramacie antycznym. Świat fantastyczny jest dopełnieniem fabuły i nie przeważa nad realistycznymi scenami, jednak występuje przemieszanie światów, które dodatkowo się na siebie nakładają. Tak jak we wcześniej wspomnianym dramacie antycznym, zachowany zostaje łańcuch przyczynowo-skutkowy między wydarzeniami. Człowiek sam o sobie decyduje i jego tragizm wynika z niewłaściwych wyborów dokonywanych przez własną namiętność lub z konfliktu bohaterów dążących do realizacji swych czynów. W utworze zawarte jest moralne pouczenie. Dodatkowo często imię głównego bohatera zamieszczone jest w tytule tragedii, która odwołuje się do historii i swobodnie ją modyfikuje. Dramaturg okresu elżbietańskiego buduje fabułę epizodyczną, łączy elementy tragiczne i komiczne, tworzy dokładne i realistyczne psychologicznie typy ludzkie. Nie rezygnuje z istnienia fatum, kierującego bohaterem oraz z poruszenia odbiorców. Owo „poruszenie” polega już jednak na czymś innym niż antyczne katharsis – wzbudzenie litości i trwogi. Szekspir zdaje się odwoływać do intelektu odbiorców. Utwór „Kordian” Juliusza Słowackiego reprezentuje dramat romantyczny. Podjęcie problematyki narodowej jest główna cecha wszystkich utworów polskiego romantyzmu, które powstały po 1830 roku. W „Kordianie”, czyli pierwszej części niedoszłej trylogii, Słowacki wskazał na winnych niepowodzenia powstania. Jednak przede wszystkim starał się pokazać Polakom, dlaczego zryw musiał zakończyć się klęską, wytykając jego mankamenty. Utwór jest również polemiką z Mickiewiczem, którego hasło Polska Chrystusem Narodów, Słowacki zastąpił swoim Polska Wienkelriedem Narodów. Wydarzenia opisane w dramacie toczą się w wielu przeróżnych lokacjach, oddalonych od siebie o setki kilometrów. Poza tym akcja rozciąga się na blisko dwadzieścia osiem lat, a nie dwadzieścia cztery godziny, jak postulowali twórcy dramatu antycznego i klasycznego. Zasadę jedności akcji Słowacki złamał wplatając w treść dramatu poboczne wątki, które nie wnoszą nic do głównego. Poza tym akcja Kordiana ma miejsce w dwóch światach: ziemskim i pozaziemskim. W utworze brak przejawia się to tym, że kończy się on w momencie, gdy na głównego bohatera zostaje wydany wyrok śmierci. Otwarte zakończenie Kordiana pozostawia czytelnika w niepewności. Dalsze losy postaci nie są nikomu znane. Nie wiadomo nawet, czy bohater przeżył, czy zginął. Kordian wydaje się być utworem wyrywkowym. Główny bohater pojawia się w kolejnych miejscach, a czytelnik nie wie nawet jak i dlaczego to robi. Poza tym sceny dramatu, które następują po sobie, często nie są ze sobą w żaden sposób związane. Wiele ze scen nie ma wyraźnego początku, ani końca. Wynika to bezpośrednio z braku ciągłości przyczynowo-skutkowej akcji. Kordian jest wybitną i ponadprzeciętną jednostką, która zmaga się nie tylko ze sobą i światem, ale nawet z Bogiem. Taki typ bohatera był bardzo popularny w dobie romantyzmu. Ponadto do jego pozostałych cech należą: samotność, działanie w pojedynkę, miłość do bliźnich, niechęć wobec wrogów, działanie z wysokich pobudek, gotowość do poświęcania się, bunt i wewnętrzne rozdarcie. Sceny zbiorowe – to kolejne novum dramatu romantycznego. W antyku dopuszczalne było, że na scenie przebywało maksymalnie trzech aktorów, natomiast w Kordianie często mamy do czynienia z prawdziwym tłumem (np. scena przed Zamkiem Królewskim). Romantycy dążyli do ujęcia w jednym dziele elementów charakterystycznych dla wielu rodzajów i gatunków literackich. W Kordianie, który z założenia jest dramatem, mamy do czynienia z fragmentami epickimi (np. opowieść Grzegorza) i lirycznymi (np. monolog na szczycie Mont Blanc). Każdy z wymienionych gatunków dramatu miał na celu zaprezentować co innego. Dramat grecki podporządkowany był naczelnej dla całej sztuki antycznej zasadzie mimesis. Mówiła ona, że wytwór artystyczny ma naśladować rzeczywistość. Zatem zadaniem dramatu było przedstawienie takich zachowań, sposobów myślenia, czy wypowiadania się postaci, jakie występowały w realnym świecie. Utwory Shakespeare’a nie były zgodne z wieloma zasadami poetyki klasycystycznej. Ich kompozycję cechuje duża swoboda. Łączą one też w sobie cechy różnych gatunków dramatycznych. Wszystkie te cechy stały się inspiracją dla poetyki romantyzmu. Natomiast kompozycja dramatu romantycznego była luźna, poszczególne epizody cechowała duża niezależność i utwór nie podlegał typowym zasadom poetyki klasycystycznej, jak zasada trzech jedności czy zasada pięciu aktów, sceny monumentalne przeplatały się z kameralnymi i lirycznymi, toteż kwalifikuje się go do gatunku mieszanego.