
1. Psychologia wobec współczesnych zagrożeń :
Psychologia społeczna zajmuje się relacjami pomiędzy jednostką a społeczeństwem, bada procesy psychologiczne i zachowanie osób będących w relacjach społecznych. Psychopatologia dziedzina psychologii zajmująca się definiowaniem i opisem zaburzeń psychicznych i zachowania człowieka. Profilaktyka psychologiczna działania wykorzystujące metody i środki psychologiczne w celu obniżenia prawdopodobieństwa wystąpienia zjawisk niekorzystnych w funkcjonowaniu somatycznym, psychicznym i społecznym. Definicja zagrożenia- zagrożenie to zjawisko związane z działaniem sił natury lub człowieka powodujące zmniejszenie lub brak poczucia bezpieczeństwa w tym rozumieniu zagrożenie jest stałym i nieuniknionym elementem ludzkiej egzystencji.
Psychologia społeczna zajmuje się relacjami pomiędzy jednostką a społeczeństwem, bada procesy psychologiczne i zachowanie osób będących w relacjach społecznych. Psychopatologia dziedzina psychologii zajmująca się definiowaniem i opisem zaburzeń psychicznych i zachowania człowieka. Profilaktyka psychologiczna działania wykorzystujące metody i środki psychologiczne w celu obniżenia prawdopodobieństwa wystąpienia zjawisk niekorzystnych w funkcjonowaniu somatycznym, psychicznym i społecznym. Definicja zagrożenia- zagrożenie to zjawisko związane z działaniem sił natury lub człowieka powodujące zmniejszenie lub brak poczucia bezpieczeństwa w tym rozumieniu zagrożenie jest stałym i nieuniknionym elementem ludzkiej egzystencji. Zagrożenie bezpieczeństwa państwa- taki splot zdarzeń wewnętrznych lub w stosunkach międzynarodowych w którym z dużym prawdopodobieństwem może nastąpić ograniczenie lub utrata warunków do niezakłóconego bytu państwa oraz jego partnerskiego traktowania w stosunkach międzynarodowych w wyniku zastosowania przemocy politycznej, psychologicznej, ekonomicznej, militarnej itp. Kryteria podziału zagrożeń : • Ze względu na rodzaj przyczyny : a) Naturalne (powodzie,tornado) b) Spowodowane działalnością człowieka
- cywilizacyjne (choroby, awarie techniczne)
- destrukcyjne (terroryzm, przestępczość)
- ekonomiczne (kryzysy gospodarcze, ubóstwo, bezrobocie) • Ze względu na obszar, który obejmują : a) Globalne (ocieplenie klimatu) b) Regionalne c) lokalne
Zagrożenia ludności, mienia, środowiska.
- Pierwotne : naturalne (woda, powietrze, ogień) • Techniczne (komunikacyjne, technologiczne, budowlane, komunalne) • Militarne (bezpośrednie użycie sił zbrojnych, akty terroru) • Nadzwyczajne zagrożenie środowiska, także niektóre zdarzenia z zagrożeń technicznych i militarnych.
- Wtórne : • Egzystencji człowieka (masowe zgony, głód, epidemie i pandemie) • Społeczne (patologie społeczne, przestępczość, narkomania, masowe bezrobocie, zaburzenia zdrowia psychicznego) • Naruszenie równowagi biologicznej (spadek fauny, flory) • Masowe straty (zniszczenie, skażenie środowiska naturalnego-klęska ekologiczna, pomór zwierząt) TYPOLOGIA ZAGROŻEŃ LUDNOŚCI, MIENIA, ŚRODOWISKA
- Naturalne (susze, mrozy, powodzie, pożary, wiatry)
- Społeczne (patologie społeczne, zaburzenia psychiczne)
- Militarne :wg rodzaju formacji (użycie sił zbrojnych, terroryści, gangi) i wg środków rażenia (konwencjonalne, chemiczne, biologiczne, jądrowe)
- Techniczne wg rodzaju zdarzenia : nadzwyczajne zagrożenia środowiska (katastrofa ekologiczna)
- technologiczne : uwalnianie toksycznych środków przemysłowych, środków promieniotwórczych, wybuch mieszanin, pożary budynków i zakładów, nielegalne przechowywanie materiałów niebezpiecznych (chemiczne, biologiczne, promieniotwórcze) TYPOLOGIA ZAGROŻEŃ BN
- Przedmiotowe (polityczne, militarne, ekonomiczne, społeczne, ekologiczne)
- Źródła zagrożeń (naturalne, techniczne, ustrojowe, demograficzne, ideologiczne, gospodarcze, edukacyjne, psychologiczne, kulturowe)
- Środowiska ( przyrodnicze, społeczne, polityczne, gospodarczo-naukowo-techniczne)
- Zasięgu zagrożeń ( globalne, kontynentalne, regionalne, lokalne)
- Skali zagrożenia ( światowa, międzynarodowa, państwa, jednostki administracyjnej)
- Skutków zagrożenia ( fizyczne, psychiczne)
- Miejsca zagrożenia ( wewnętrzne, zewnętrzne)
- Dynamiki rozwoju ( dynamiczne, pełzające)
- Charakteru stosunków społecznych ( konfliktowe, niekonfliktowe) Zagrożenia polityczne- powstają w wyniku planowych i zorganizowanych manipulacji opóźnionych lub zaniechanych działań, które prowadzą do obalenia legalnych władz, naruszenia racji stanu interesów narodowych, porządku prawnego, podważenia pozycji międzynarodowej państwa. Wybrane zagrożenia polityczne :
- niepodporządkowanie się rezolucjom ONZ, nieprzestrzeganie umów i prawa międzynarodowego
- rozwój agresywnych religii i ideologii
- zmiany granic w otoczeniu państwa
- przeciwstawianie się tendencjom stabilizacyjnym i integracyjnym w regionie, istnienie w państwie secesjonistycznych grup i ich dążenia do autonomii
- sprawowanie władzy przy użyciu siły, nieprzestrzeganie praw i wolności obywateli, fałszerstwa wyborcze
- manipulacje świadomością i psychiką społeczeństwa
- współpraca przedstawicieli władz z obcym wywiadem
- brak skutecznego zarządzania w sytuacjach kryzysowych
Zagrożenia militarne obejmują użycie broni, groźby… Wybrane zagrożenia militarne : demonstracja siły, dywersje militarne, blokada militarna, szantaż militarny, prowokacja militarna, incydent graniczny, zbrojne starcie graniczne, napaść zbrojna grup nieformalnych, konflikt lokalny, konflikt między państwami, ograniczone użycie środków przemocy zbrojnej. Zagrożenia ekonomiczne- związane z problematyką produkcji, wymiany i rozdziału dóbr w państwie oraz racjonalnego nimi dysponowania dla pomnażania ogólnego dobrobytu. Wybrane zagrożenia ekonomiczne :
- niskie tempo rozwoju gospodarczego
- ograniczenie dostępu do rynku wewnętrznego innych państw, środków finansowych, zasobów naturalnych, utrata rynku zbytu
- egoizm ekonomiczny państw rozwiniętych i koncernów
- ograniczenie dostępu do technologii przez państwa rozwinięte, ograniczanie wydatków na badania naukowe
- powstawanie sfer głodu i ubóstwa
- blokady gospodarcze i dyskryminacja gospodarcza
- obecność w gospodarce międzynarodowej grup przestępczych
- niestabilność finansowa państwa, spekulacje finansowe
- brak i niski poziom nakładów na inwestycje
- nadmierny import prowadzący do własnej produkcji i zmniejszanie zatrudnienia.
Zagrożenia społeczne- dotyczą utraty życia, zdrowia, tożsamości narodowej i etnicznej poszczególnych społeczności oraz bezpieczeństwa socjalnego i publicznego. Wybrane zagrożenia społeczne :
- naruszenia praw człowieka i podstawowych wolności
- uprzedzenia kulturowe, religijne, dyskryminacja mniejszości , płci
- nacjonalizm, szowinizm, ksenofobia, fundamentalizm religijny
- patologie społeczne ( alkoholizm, narkomania, bezrobocie)
- masowe migracje
- alienacja społeczna( sekty religijne, konsumeryzm)
- nadużycia władzy przeciwko ludzkości
- dewaluacja wartości ludzkich, zacieranie różnic między dobrem a złem.
- katastrofy i kataklizmy prowadzące do naruszenia systemu społeczeństwa
- upadek systemu ochrony zdrowia ludności.


