Udział Polski w pracach ONZ (organy , organizacje )

Organizacja Narodów Zjednoczonych powstała 24 października w 1945r. w wyniku wejścia w życie, podpisanej wcześniej 26 czerwca 1945 w San Francisco , Karty Narodów Zjednoczonych. Uznaje się ONZ za następczynie Ligi Narodów. Za pierwsze dokumenty zapowiadające utworzenie ONZ uznawane są Karta Atlantycka podpisana 14 sierpnia 1941 oraz Deklaracja Narodów Zjednoczonych tzw. Deklaracja waszyngtońska, która została podpisana w Waszyngtonie 1 stycznia 1942 roku przez przedstawicieli 26 państw w tym również Polski. ONZ została powołana do życia z myślą o odbudowaniu świata z ruin II wojny światowej. Dzisiaj przed tą jedyną globalną organizacją międzynarodową stoją zupełnie inne zadania. Jej rola pozostaje jednak wciąż niezwykle ważna. Coraz więcej problemów współczesnego świata ma zasięg globalny i wymaga wspólnej reakcji wszystkich państw. To właśnie ONZ jest miejscem, w którym można uzgodnić odpowiedzi na globalne wyzwania, a także skoordynować wysiłki międzynarodowe w nadzwyczajnych sytuacjach gdy trzeba pilnie reagować na różnego rodzaju kryzysy.

Organy ONZ: • Zgromadzenie Ogólne • Rada Bezpieczeństwa • Rada Gospodarcza i Społeczna • Rada Powiernicza • Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości • Sekretariat

Agencje wyspecjalizowane ONZ :

• Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU)- organizacja, w ramach której rządy państw i sektor biznesu koordynują światową sieć telekomunikacyjną i usługi telekomunikacyjne. • Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO)- zajmuje się bezpieczeństwem floty handlowej na morzu oraz zapobieganiem zanieczyszczeniu środowiska morskiego przez statki. • Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO) - działa dla poprawy warunków pracy i perspektyw zatrudnienia na świecie. W tym celu formułuje programy i ustala standardy pracy. • Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) - ma na celu poprawę wydajności produkcji rolniczej i bezpieczeństwa żywności, a także podwyższenie standardów życia ludności wiejskiej na świecie. • Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) - na całym świecie promuje powszechną edukację, rozwój kultury, ochronę światowego dziedzictwa kultury i przyrody, międzynarodową współpracę naukową, wolność prasy oraz przekazu. • Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) - koordynuje programy dążące do rozwiązania problemów dotyczących zdrowia i do osiągnięcia przez ludzi na całym świecie optymalnego jego poziomu. WHO prowadzi akcje powszechnego szczepienia, dostarcza najważniejsze leki i przyczynia się do krzewienia edukacji zdrowotnej. • Grupa Banku Światowego - zapewnia pożyczki oraz doradztwo techniczne dla krajów rozwijających się, w celu zmniejszenia ubóstwa i umożliwienia stałego wzrostu ekonomicznego. • Międzynarodowy Fundusz Walutowy (IMF) - umożliwia międzynarodową współpracę monetarną i osiągnięcie finansowej stabilności w skali globalnej, a także stanowi permanentne forum konsultacyjne, doradcze i wspomagające w kwestiach finansowych. • Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO) - ustanawia standardy międzynarodowe niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i wydajności transportu lotniczego. Koordynuje także współpracę międzynarodową we wszystkich dziedzinach lotnictwa cywilnego. • Powszechny Związek Pocztowy (UPU) - ustala międzynarodowe przepisy regulujące usługi pocztowe, służy wsparciem technicznym oraz promuje współpracę międzynarodową w sprawach dotyczących wymiany pocztowej. • Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny (ITU) - wspomaga międzynarodową współpracę w celu polepszenia wszelkich rodzajów telekomunikacji, koordynuje wykorzystanie częstotliwości telewizyjnych i radiowych, propaguje środki bezpieczeństwa i prowadzi badania. • Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) - promuje badania naukowe nad atmosferą Ziemi i nad zmianami klimatu, a także umożliwia globalną wymianę danych ekonomicznych. • Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO) - działa dla globalnej ochrony własności intelektualnej oraz umożliwia współpracę w dziedzinie praw autorskich, znaków towarowych, patentów oraz wzorów przemysłowych. • Międzynarodowy Fundusz Rozwoju Rolnictwa (IFAD) - pozyskuje zasoby finansowe konieczne do zwiększenia produkcji żywności oraz jej wartości odżywczej w krajach ubogich i rozwijających się. • Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego (UNIDO) - wspomaga postęp krajów rozwijających się poprzez zapewnienie wsparcia technicznego, doradztwa i szkoleń. • Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA) - jest to autonomiczna agencja międzyrządowa pod egidą ONZ, która pracuje nad bezpiecznym i pokojowym zastosowaniem energii atomowej. Najważniejsze stanowiska piastowane przez Polaków w ONZ: • Bohdan Stefan Winiarski, sędzia i przewodniczący Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w Hadze w latach 1964 – 1967 • Prof. dr hab. Manfred Lachs, sędzia Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w latach 1967 – 1993 • Bogdan Lewandowski , zastępca Sekretarza Generalnego latach 1972 – 1983 • Eugeniusz Wyzner, zastępca Sekretarza Generalnego latach 1983 – 1993 i od 2002

Polska uczestniczy w ONZ od początku samego istnienia. Nie brała udziału w konferencji założycielskiej jednak stanowi pierwotnego członka organizacji. Zadecydowały o tym narastające rozbieżności wśród mocarstw dotyczące uznania komunistycznych władz Polski, którym brakowało legitymizacji na podstawie wolnych wyborów. Nie oznacza to jednak, że na konferencji o Polsce zapomniano. Od wielu lat Polska aktywnie działa w pracach ONZ. Podczas Zgromadzenia Ogólnego aktywnie zgłasza swoje autorskie programy i inicjatywy. Możemy wyróżnić : • Propozycja utworzenia Europejskiej Komisji Gospodarczej z 1946r. • Plan Rapackiego z 1957r. – dotyczył koncepcji rozbrojenia atomowego i utworzenia wolnej strefy od atomowej polityki • Plan Gomułki z 1964r. – kontynuacja poprzedniego planu , również zaprzestania wyścigu zbrojeń podczas zimnej wojny • Inicjatywa konferencji bezpieczeństwa z 1964r. • „Deklaracja praw dziecka” z 1959r. • Inicjatywa o zbrodniach wojennych z 1968r. – zawierała informacje iż zbrodnie tego typu nie mogą ulec przedawnieniu • Konwencja Praw Dziecka z 1990r. • Rok Rodziny z 1994r. • Inicjatywa o zwalczaniu przestępczości zorganizowanej- 1996r. Polska brała i bierze aktywny udział w misjach pokojowych ONZ. Możemy wyróżnić : udział w misji obserwatorów pokojowych w ramach Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych w Korei, w latach 1954 – 1975 polscy żołnierze uczestniczyli w podobnych operacjach w Wietnamie, Laosie, Kambodży. Od 1973 roku Polska brała też udział w operacjach sił pokojowych ONZ na półwyspie Synaj, a w roku następnym weszła w skład Sił Obserwacyjnych ONZ na wzgórzach Golan. Nasi żołnierze uczestniczyli także w operacji „Pustynna Burza” w latach 1990 – 1991, będącej efektem rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ zezwalającej na użycie siły wobec Iraku, na wypadek gdyby nie wycofał się z okupowanego Kuwejtu w wyznaczonym terminie. W operacji brała udział koalicja 25 państw a na jej czele stały Stany Zjednoczone. W latach 1994 – 1995 Polska brała udział w operacji na Haiti (polska jednostka „Grom” ochraniała demokratycznie wybrany rząd Haiti). Do końca 2012 roku, Polacy wzięli udział w 29 misjach utrzymania pokoju. W 2003 roku obchodzono 30. rocznicę udziału zwartych oddziałów Wojska Polskiego w misjach pokojowych ONZ. Od 1973 roku żołnierze polscy uczestniczą w operacjach podejmowanych przez ONZ w celu utrzymania, tworzenia i budowania pokoju w najbardziej zapalnych rejonach konfliktów na Bliskim Wschodzie, w Azji, Afryce i Europie. Obok operacji pokojowych drugim obszarem aktywności Polski na forum ONZ było rozbrojenie i kontrola zbrojeń. Od 1959 roku Polska uczestniczyła w pracach Komitetu Rozbrojeniowego (od 1984 roku pod nazwą Konferencji Rozbrojeniowej) oraz wyszła z wieloma inicjatywami. Polacy wierni są idei powołania ONZ biorąc aktywny udział w rozwiązywaniu problemów międzynarodowych. Aleksander Kwaśniewski starał się o posadę sekretarza generalnego jednak plany nie odniosły żądanego skutku. Dzisiaj ogromny wkład Polaków w ONZ zauważają Stany Zjednoczone, które wciąż podkreślają wyjątkowość członkostwa Polski w strukturach ONZ. Zdecydowana korzyścią uczestnictwa Polski w ONZ jest możliwość współpracy z wieloma państwami świata, uczestnictwo w wymianie opinii i wywieranie wpływu na międzynarodową politykę m.in. w kwestii praw człowieka czy sytuacji państw trzeciego świata.

Polska działa w zakresie organizacji powiązanych z ONZ:

UNICEF : W 1946 roku z inicjatywy Polaka , Ludwika Rajchamana , ONZ powołała do życia UNICEF. W 1962 założono biuro w Polsce. Nasz kraj jako pierwszy był Komitetem Narodowym we wschodniej części Europy. Od 2002 roku zmieniła się rola UNICEF w Polsce. Od tego roku organizacja skupia się na projektach prowadzonych w krajach rozwijających się. W 2008 roku w Polsce przeprowadzono kampanię „Na ratunek dzieciom w Kongo”. Polacy przekazali blisko 4mln zło na rzecz programów ratujących zdrowie i życie najmłodszych mieszkańców Demokratycznej Republiki Konga. WHO: Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) powstała 7 kwietnia 1948 r. Od tamtej pory 7 kwietnia obchodzi się na całym świecie jako Światowy Dzień Zdrowia. Główna siedziba Organizacji znajduje się w Genewie. Polska jest krajem członkowskim WHO od początku jej istnienia. Biuro WHO w Polsce utworzone zostało w lipcu 1992 r. Działalność Organizacji w Polsce opiera się na istniejącej sieci ośrodków współpracy, koordynowanych przez Biuro WHO i wspieranych przez nie poprzez świadczenie pomocy technicznej. Głównym partnerem Biura WHO w Polsce jest Ministerstwo Zdrowia. Współpraca między Biurem Regionalnym WHO w Kopenhadze, a Polską koncentruje się na zagadnieniach systemu ochrony zdrowia oraz na największych zagrożeniach dla zdrowia publicznego. Szczególny nacisk został położony na realizację priorytetów uaktualnianych co dwa lata w umowach zawieranych w wyniku negocjacji między rządem Polski, a Biurem Regionalnym WHO.W umowach określane są konkretne oczekiwane rezultaty oraz podejmowane działania, służące ich osiągnięciu. Zadaniem Dyrektora Biura WHO w Polsce jest zapewnienie kooperacji między Biurem Regionalnym WHO w Kopenhadze a krajem członkowskim. Jego obowiązkiem jest reprezentowanie Dyrektora Regionalnego oraz koordynowanie i wspieranie programów wdrażanych przez WHO na obszarze danego państwa. Status Prawny Biura Światowej Organizacji Zdrowia opiera się o porozumienie między Rządem Polskim, a Światową Organizacją Zdrowia z 1965 r. oraz o Konwencję Genewską o Przywilejach i Immunitetach, której Polska jest sygnatariuszem od 1969 r. UNHCR: Każdego roku, kilka tysięcy osób ubiega się o przyznanie statusu uchodźcy w Polsce. W latach 90 XX w., największe grupy jakie otrzymały w Polsce pomoc tymczasową stanowiły kobiety i dzieci z Bośni (1992) oraz Albańczycy z Kosowa (1999). Obecnie największą grupę uchodźców stanowią obywatele Federacji Rosyjskiej narodowości czeczeńskiej. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 oraz po przystąpieniu do Strefy Schengen (2007), wschodnia granica Polski, stała się również wschodnią granicą całej Unii. W związku z tym, przed polskimi władzami postawiono zadanie ‘uszczelnienia’ granicy Wspólnot Europejskich przed napływem nielegalnych imigrantów. UNHCR dba o to, aby wzmocniona ochrona wschodniej granicy Polski nie stała się pretekstem do łamania praw uchodźców. Działa poprzez: • Przeprowadzanie szkoleń dla przedstawicieli lokalnych organów władzy w zakresie praw uchodźców • Monitorowanie sytuacji osób ubiegających się o azyl przebywających w ośrodkach dla uchodźców • Finansowanie pomocy prawnej i socjalnej UNEP/GRID: Centrum Informacji o Środowisku UNEP/GRID-Warszawa powstało w 1991 roku na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Dyrektorem Programu Środowiska ONZ (UNEP) a Ministerstwem Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Centrum jest wydzielonym zakładem Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska. Jego podstawowym zadaniem jest pozyskiwanie, gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji o środowisku naturalnym. Główne obszary działalności Centrum Informacji o Środowisku UNEP/GRID-Warszawa: • gromadzenie i analiza danych o środowisku i opracowywanie na tej podstawie raportów w formie książkowej i internetowej (w Polsce i w Europie); • opracowywanie publikacji informacyjnych i edukacyjnych; • projektowanie i opracowywanie krajowych i regionalnych baz danych przestrzennych; • prowadzenie krajowych i regionalnych banków danych o środowisku; • opracowywanie i udostępnianie baz metadanych o środowisku; • analizy przestrzenne z zastosowaniem technik i narzędzi GIS w ramach kompleksowych badań środowiska; • opracowania kartograficzne (kartografia tematyczna) i inne specjalistyczne formy prezentacji/wizualizacji danych przestrzennych; wizualizacja i udostępnianie danych w formie aplikacji internetowych i multimedialnych; • opracowywanie ekspertyz i propagowanie informacji o zastosowaniach systemów informacji geograficznej (GIS) i teledetekcji w badaniach środowiska (w tym organizacja szkoleń); • edukacja ekologiczna – szerzenie świadomości ekologicznej poprzez programy i nowoczesne narzędzia edukacyjne oparte na zastosowaniu technologii informacyjnych. UNESCO: Polski Komitet ds. UNESCO pełni rolę łącznika pomiędzy Organizacją Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury, której siedziba znajduje się w Paryżu, a polskimi instytucjami rządowymi, organizacjami pozarządowymi oraz osobami prywatnymi, które przyczyniają się do realizacji programów UNESCO w Polsce. PK ds. UNESCO sprawuje funkcję doradczą, koordynacyjną i informacyjną. Zajmuje się propagowaniem i realizacją w Polsce programów związanych z czterema głównymi dziedzinami, które wchodzą w zakres kompetencji UNESCO: edukacji, nauki, kultury, komunikacji i informacji. Dba również o implementację aktów normatywnych, których UNESCO jest depozytariuszem, a Polska stroną. Przedstawiciele Komitetu i współpracujący z nim eksperci reprezentują nasz kraj na forum UNESCO i uczestniczą w pracach Organizacji. IOM: IOM zajmuje się zarządzaniem migracjami z korzyścią dla migrantów i społeczeństw. IOM wspiera kraje w sprostaniu wyzwaniom operacyjnym i społeczno-gospodarczym związanym z migracjami, pomaga migrantom oraz chroni ich prawa. IOM realizuje obecnie ponad 2000 projektów na całym świecie. IOM działa na terenie Polski od 2002 roku. Prowadzi projekty w zakresie pomocy w dobrowolnym powrocie i reintegracji, zwalczania nielegalnej migracji i przeciwdziałania handlowi ludźmi, integracji imigrantów, zdrowia oraz projekty badawcze. Dotychczasowe działania biura IOM w Warszawie obejmują następujące dziedziny zagadnienia: • Partnerstwo dla aktywizacji zawodowej Romów • Dobrowolne powroty • Przeciwdziałanie handlowi ludźmi • Integracja imigrantów – poszerzanie kompetencji • Programy Humanitarno-Społeczne • Badania naukowe

UNIC: Głównym celem Ośrodka Informacji ONZ w Warszawie jest dotarcie do społeczeństwa polskiego z właściwą informacją w odpowiednim momencie. Szczególną uwagę przywiązujemy do współpracy z przedstawicielami środków masowego przekazu: prasy, radia i telewizji. Współpracujemy z ośrodkami akademickimi, kołami studenckimi, szkołami, instytucjami rządowymi, organizacjami pozarządowymi oraz agendami NZ w Polsce i za granicą. Jednocześnie jesteśmy otwarci na Państwa inicjatywy i chętni do nawiązania współpracy.

Udział w przedstawionych inicjatywach stawia kraj Polski w dobrym świetle. Jako średniej wielkości kraj Polska nie zabiera stanowiska na forum organizacji w każdej możliwej sprawie. Są jednak inicjatywy, które - z pozoru mało znaczące - przekładają się potem na realne działania ONZ. W 2011 roku Polska wraz z Brazylią doprowadziła do uchwalenia rezolucji o ustanowieniu 21 marca Światowym Dniem Osób z Zespołem Downa. Polska przy ścisłej współpracy z dyplomacją Kenii przeprowadziła z sukcesem prace nad rezolucją dotyczącą wsparcia humanitarnego dla krajów w rejonie „Rogu Afryki”, gdzie setki tysięcy mieszkańców cierpiało z powodu ekstremalnej suszy. W 2012 roku Polska rozpoczęła również – realizowany tylko przez ok. 30 krajów – program Młodzieżowego Delegata do ONZ. Pozwala on reprezentantowi polskiej młodzieży każdego roku uczestniczyć w obradach i negocjować – w imieniu Polski i wspólnie z innymi „młodymi” – rezolucje dot. sytuacji młodzieży na świecie. Oczywiście jeśli wspominamy o sukcesach należy również przedstawić porażki w działaniach Polski w ONZ. Minister Środowiska Marcin Korolec przegrał w lipcu tego roku wybory na szefa UNIDO – agendy ONZ ds. rozwoju przemysłowego. Zebrał tylko 6 spośród 52 głosów. Reasumują wszystkie przedstawione sytuacje Polska jest jednym z najaktywniejszych członków ONZ. Z krajów UE to właśnie my wystawiamy największe zasoby personelu mundurowego na misje pokojowe i polityczne . Nasz kraj powinien mieć satysfakcje z wypracowanego dorobku , który służył pokojowi i bezpieczeństwu od samego istnienia organizacji. W listopadzie bieżącego roku przyjęto rezolucje w sprawie Konwencji o zakazie broni chemicznej możemy to zaliczyć do sukcesów i sporego udziału Polski w organizacji.