MIEDZYNARODOWE STOSUNKI WOJSKOWE WYKŁADY

1. Wprowadzenie teoretyczne i podstawowe pojęcia Sztuka wojenna - dziedzina wiedzy i umiejętności dotyczące form i sposobów przygotowania oraz prowadzenia działań wojennych w skali strategicznej, operacyjnej i taktycznej. Dwa wymiary

• nauka
• praktyczne postępowanie dowództw, wojsk w zakresie przygotowania oraz prowadzenia działań wojennych Sztuka wojenna - sposób prowadzenia wojen

Polemologia - nauki o wojnie, źródła, przyczyny, anatomia i funkcje wojen STRATEGIA Strategos - stratos (wojsko) + agein (prowadzić) Clausek - sztuka użycia sił zbrojnych do osiągnięcia konkretnych, zamierzonych celów, wynikłych z polityki. Przed Clauskiem dotyczyła jedynie rozstrzygania wojen Lideli Hart - strategia wielka (cele polityczne) oraz czysta (osiąganie celów militarnych) Strategia narodowa - wszelkie zasoby państwa Strategia BN - strategia obronna, zasoby > cel Strategia wojenna - polityka szczegółowa Strategia wojenna - w trakcie konfliktu Strategia to osiąganie celów, przy użyciu środkó oraz metod o dużym zasięgu czasoprzestrzennym Sztuka operacyjna - dział sztuki wojennej obejmujący teorię i praktykę przygotowania oraz prowadzenia przez zgrupowania wojskowe operacji, zmierzających do osiągania celu strategicznego niekiedy politycznego na obszarze działań wojennych (wojskowych) w kierunku strategicznym, obrzasze zainteresowania strategicznego Taktyka

• uszykowanie wojsk na polu bitwy (pierwotne znaczenie)
• rozwiązywanie problemów związanych z prowadzeniem bitew, kierowanie ich przebiegiem oraz koordynacja wysiłków wojsk nie tylko przed samym starciem, ale również w trakcie walki
• osiągnięcie celów bliskich, mniej ogólnych, mających charakter bieżący Doktryna
• podstawowe zasady, dogmaty którymi siły zbrojne kierują się w działaniach prowadząc swoje operacje - USA
• oficjalnie przyjęty system zasad i założeń ośrodka decyzyjnego, zmierzający do realizacji ustalonych celów za pomocą ustalonych środków
• strategia - sformułowane doktryny

2. Wybrane typologie bezpieczeństwa Wojtaszyk - cztery główne kryteria bezpieczeństwa

• podmiotowe (międzynarodowe/państwa/jednostki)
• przedmiotowe
• przestrzenne (lokalne/subregionalne/regionalne/globalne)
• oparte na źródłach zagrożeń Zięba - główne kryteria
• podmiotowe (narodowe/międzynarodowe)
• przedmiotowe
• przestrzenne (lokalne/subregionalne/regionalne/ponadregionalne/globalne)
• sposobu organizowania (bezp indyw/ syst równowagi/ syst blokowy/kooperatywny/bezp zbiorowego)
• czasowe (stan/proces)

3. Regulamin Haski 1907 Ustawy, prawa i obowiązki wojenne stosują się nie tylko do armii, ale również pospolitego ruszenia i oddziałów ochotniczych jeśli odpowiadają one warunkom:

• mają na czele osobę odpowiedzialną
• noszą stałą i dającą się rozpoznań z daleka odznakę wyróżniająca
• jawnie noszą broń
• przestrzegają praw i zwyczajów wojennych

4. Definicyjna rola sił zbrojnych

• jeden z wyspecjalizowanych elementów aparatu państwa, przeznaczony do realizacji funkcji stosowania przemocy
• są instytucją autonomiczną, zchierarchizowaną oraz totalną
• w państwie wypełniają funkcje zarówno zewnętrzne jak i częściowo wewnętrzne
• są instrumentem działania politycznego, ktorego kierunek powinny ustalać oraz odpowiadać za niego władze cywilne

5. Kompleksowość sił zbrojnych

• są strukturą złożoną, wielowymiarową, wielopłaszczyznową, wielofunkcyjną
• stanowią zakres badań psychologii, socjologii, pedagogiki, historii, ekonomii, prawa, etyki, filozofii, nauk o polityce
• w aspekcie społ-pol stanowią jeden z podstawowych elementów aparatu państwowego większości państw świata - spełniając określone fukncje pol-społ ściśle związane z rozwiązaniami ustrojowymi danego państwa, dlatego stanowią ważną domenę badań w naukach politycznych

Cechy szczególne sił zbrojnych

• grupa społeczna
• element struktury aparatu państwowgo
• grupa interesu 6.Cele sił zbrojnych W zakresie obrony i ochrony państwa
• zapobieganie powstawaniu zagrożen oraz ich ograniczenie
• ochrona bytu narodowego i państwowego w warunkach skoncentryzowania się zagrożeń
• zapewnienie nienaruszalności terytorium państwa
• zapewnienie suwerenności państwowej razumianej jako wylączność w zakresie egzekwowania prawa na terytorium panstwa W zakresie wspierania polityki państwa
• wspieranie polityki i ochrona interesów państwa na arenie międzynarodowej
• realizacja zobowiązań miedzynarodowych i sojuszniczych (koalicyjnych)
• udział w obronie praworządności, porządku publicznego i trwalości państwa

7. Fukcje SZ zewnętrzne

• osiągnięcie i utrzymanie bezpieczeństwa zewnętrznego państwa
• ochrona żywotnych interesów państwa wewnętrzne
• środek przemocy
• środek pomocy
• środek integracji społeczeństwa

8. Typologia SZ

• masowe regularne armie oparte na powszechnym obowiązku służby wojskowej i okresowej służbie z poboru (od XVIIw.)
• armie zawodowe złożone z ochotników (*armie najemne)
• armie typu milicyjnego oparte na powoływaniu pod broń obywateli na czas wojny lub zagrozenia państwa
• niepaństwowe siły zbrojne

9. Rodzaje SZ

• wojska operacyjne - zasadniczą część SZ przeznaczona do prowadzenia działań głównych działań bojowych niezależnie od istniejących podziałów terytorialnych
• wosjka obrony terytorialnej - część SZ przewidziana do realizacji zadań obrony określonych obszarów na terytorium państwa, zarówno jednostki ogolnowojskowe jak i rodzajów wojsk formowane z miejscowych zasobów, rezerw osobowych itd. Kryterium środowiska walki
• siły lądowe - armia
• siły morskie - flota
• siły powietrzne - lotnictwo
• subśrodowiska - wosjka strategiczne, kosmiczne, powietrznodesantowe, aeromobilne, piechota morska, wojska specjalne

10. Masowe siły zbrojne Wcielenie obywateli np. wojna secesyjna, nasycenie armii techniką - wojna konwencjonalna (industralna), ktora zmierza ku końcowi ( I, II WŚ i wojna napoleońska). Jasny moment rozpoczecia działan, ustalony front, bitwy - zgodnie z prawem międzyanrodowym Grilla - mała wojna, duże regularne wojsko walczy z małymi grupami powstańców - bez bezpośredniego starcia (wojny napoleońskie - półwysep iberyjski) Po 45’ - Wojna domowa w Chinach - regularna armia vs. partyzanci Mao Zatunga. Asupmt do spojrzenia, że można inaczej walczyć z silniejszym przeciwnikiem. Wojny koreańskiej nikt nie wygrał - status quo. Wojna, która nie skończyła się pokojem, nikt nie chciał wygrać, kwestia przystąpienia do szybkich negocjacji. W sensie formalnym wojna trwa. Wojny narodowo-wyzwoleńcze - Malaje Mao - partyzantka musi mieć oparcie, dostęp do cywilów, musi atakować niespodziewanie

Wojna indochińska - finansowanie Francji (Legii Cudzoziemskiej w 80% przez Amerykanów W tych konfliktach prowadzono małe wojny - grille - finansowane przez supermaocarstwa. Odejście od konwencjonalnych działań. Nikt nie chce wywołać wojny. Po 45’ nikt nie mówi o wojnie. Wszyscy mówią o obronie. Ministerstwa wojny przekształcają w Ministerstwa Obrony. Wojna to operacja ONZ, konflikt, misja stabilizacyjna, zapewnienie pokoju. I Wojna w Zatoce Perskiej - ostatni klasyczny konflikt Po 11 września celem są inne cele niż wojna - pomoc społeczeństwu 11. Rewolucje w sprawach wojskowych

• Bitwa pod Sadową (Prusy rozgromiły Austrię) - pojawia się karabin (broń ładowana od tyłu)

• Karabin szturmowy wprowadzili Niemcy

• Stoner, Kałasznikow - umasowienie produkcji

• karabin maszynowy - IWŚ

• czołg (IWŚ) rewolucja technologiczna, tank - zbiornik na wodę. Do dnia dzisiejszego pozycja broni pancernej jest silna. Od II WŚ trzy razy ogłaszano śmierć czolgów.

• defensywna rola czolgów - kluczowe narzędzie walki

• stare modele są nadal skuteczne

• broń pancerna to też myślenie o współczesnym polu walki

• bojowy wóz piechoty (IWŚ - jak ochronić piechotę?). Mobilny, towarzyszył broni pancernej, możliwość ładowania sprzętu elektronicznego. Broń powinna być zakupiona nie ze wgledów politycznych lecz praktycznych

• kołowy transporter np. Rosomak

• Striker lekki szybki, pomysł USA lat 90., minusem było to, że była to wizja polityczna

• MRAP - odporność na ładunki przydrożne, specjalne podwozie

• Artyleria - kluczowy element rewolucji wojskowej

• Gruba Berta

• Cele jednostkowe, nie obszarowe

• Rakiety - jawia się politykom jako broń czysta

• rakiety V-2 testowane na Polsce w trakcie II WŚ

• Transport - XIX XX wiek po jednej wojnie myślano o drugiej - kolej

• motoryzacja (taksowki paryskie I WŚ)

• śmigłowiec umożliwił start pionowy

• wojna w Wietnamie - brak linii frontu

• wspołczesna kawaleria i transport w dziwne miejsca

• samolot - problem obronności (nikt się nie schowa)

• samaloty z ograniczoną widocznością dla radarów

• Komunikacja - dotyka każdego żołnierza

• Żołnierz przyszłości (land warrior, inwestycja w jednostkę)

• Systemy bezzałogowe - poczatki 1917/18. Izraelczycy dali nowy impuls w latach 70. XX wieku

• Wojny przyszłości

12. Działalność/misje ONZ Obecność międzynarodowa w Somalii 1992-95

• ONZ Misja UNOSOM (United Nations Operation in Somalia) kwiecień 1992-marzec 1993 - dostarczyć glodującym żywność, leki - ograniczona skala, mały budzet, słabe morale - ONZ się nie sprawdził
• Amerykanie i ich wspomaganie ONZ sierpień 1992-grudzien 1992 Operacja Przynieść Pomoc (Provide Relief) przeniesie żywności w bezpieczny sposób
• Amerykanie Operacja Przywrócić Nadzieję (restore Hope) grudzień 1992-maj 1993 - ludzie ogladali relacje CNN przed świętami, byli bardzo poruszeni sytuacją. Koalicja chętnych - dostarczenie żywności, nie budowanie panstwowosci - sukces Amerykanów i ich wycofanie
• ONZ UNOSOM II marzec 1993-marzec 1995 to powielenie wszystkich błędow, budowanie panstwowości, ciężar prowadzenia akcji na Indiach i Pakistanie, wycofanie potęg
• Amerykanie Operacja Kontynuować Nadzieję (Continue Hope) maj 1993-marzec 1994
• Amerykanie Operacja Zjednoczona Tarcza (United Sheld) luty 1995 - ewakuacja wszystkich żołnierzy międzynarodowych

13. Działalność NATO NATO - dziecko Zimnej Wojny

• to keep Soviet out - Americans in - and Germans down wg. Lorda Ismaya

Art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych Żadne postanowienie niniejszej Karty nie narusza naturalnego prawa każdego członka Organizacji Narodów Zjednoczonych, przeciwko któremu dokonano zbrojnej napaści, do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, zanim Rada Bezpieczeństwa zastosuje środki, konieczne dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. środki podjęte przez członków w wykonaniu tego prawa do samoobrony powinny być natychmiast podane do wiadomości Radzie Bezpieczeństwa i w niczym nie powinny naruszać wynikającej z niniejszej Karty kompetencji i odpowiedzialności Rady do podjęcia w każdym czasie akcji, jaką uzna ona za konieczną dla utrzymania albo przywrócenia międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. 18 marca 1949 - uzgodnienie tekstu traktatu

4 kwietnia 1949 - podpisanie, ratyfikacja w ciągu 5 miesięcy 14 artykółów - istotne 4,5,6,10 ARTYKUŁ 4 Strony będą się konsultowały, ilekroć zdaniem którejkolwiek z nich zagrożona będzie integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo którejkolwiek ze Stron. ARTYKUŁ 5 Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub kilka z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uważana za napaść przeciwko nim wszystkim; wskutek tego zgadzają się one na to, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, każda z nich, w wykonaniu prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego przez artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom tak napadniętym, podejmując natychmiast indywidualnie i w porozumieniu z innymi Stronami taką akcję, jaką uzna za konieczną, nie wyłączając użycia siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. O każdej takiej zbrojnej napaści i o wszystkich środkach zastosowanych w jej wyniku zostanie bezzwłocznie powiadomiona Rada Bezpieczeństwa. Środki takie zostaną zaniechane, gdy tylko Rada Bezpieczeństwa podejmie działania konieczne do przywrócenia i utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. ARTYKUŁ 61 W rozumieniu Artykułu 5, za napaść zbrojną, wymierzoną przeciwko jednej lub kilku Stronom, uważa się napaść zbrojną: - na terytorium którejkolwiek ze Stron w Europie lub Ameryce Północnej, na algierskie departamenty Francji2, na terytorium Turcji lub na wyspy pod jurysdykcją którejkolwiek ze Stron na obszarze północnoatlantyckim na północ od Zwrotnika Raka; *1 W wersji poprawionej zgodnie z artykułem 2 Protokołu do Traktatu Północnoatlantyckiego o przystąpieniu Grecji i Turcji. *2 16 stycznia 1963 r. Rada stwierdziła, że w odniesieniu do byłych algierskich departamentów Francji stosowne klauzule niniejszego Traktatu stały się nieważne z dniem 3 lipca 1962 r. - na siły zbrojne, okręty lub samoloty którejkolwiek ze Stron znajdujące się na tych terytoriach lub nad nimi, albo na jakimkolwiek innym obszarze w Europie, na którym w dniu wejścia w życie Traktatu stacjonowały wojska okupacyjne którejkolwiek ze Stron, lub też na Morzu Śródziemnym, czy na obszarze północnoatlantyckim na północ od Zwrotnika Raka. ARTYKUŁ 10 Strony mogą, za jednomyślną zgodą, zaprosić do przystąpienia do niniejszego Traktatu każde inne państwo europejskie będące w stanie popierać zasady niniejszego Traktatu i przyczyniać się do bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. Każde państwo w ten sposób zaproszone może stać się Stroną Traktatu, składając Rządowi Stanów Zjednoczonych Ameryki dokument przystąpienia. Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki powiadomi każdą ze Stron o złożeniu każdego takiego dokumentu przystąpienia. Nowa koncepcja strategiczna Rzym listopad 1991

• odstraszenie potencjalnego agresora
• utrzymanie strategicznej równowagi w Europie
• konsultacje i koordynacja działań państw w członkowskich w dziedzinach będących ich wspólnym zainteresowaniem
• inne działania na rzecz bezpieczeństwa europejskiego oparte na wartościach Karty Narodów Zjednoczonych Bałkany
• wsparcie dla sił pokojowych ONZ - Bosnia i Hercegowina
• operacje bezpośrednie NATo Bośnia i Hercegowina
• operacje związane z Kosowem IFOR Implementation Force (IFOR) – międzynarodowe siły wojskowe pod przywództwem NATO, na podstawie mandatu ONZ w okresie od 20 grudnia 1995 do 20 grudnia 1996 prowadzące w Bośni i Hercegowinie operację Joint Endeavour. 21.11.95 - tekst pokojowego porozumienia w Dayton, porozumienie w Paryżu
• zapewnienie przestrzegania postanowień o zaprzestaniu wymiany ognia przez strony konfliktu
• nadzorowanie wycofania się sił stron konfliktu
• zapewnienie sepracji stron konfliktu w celu niedopuszczenia do ponownego wybuchu
• zapewnienie kontroli nad składami broni ciężkiej, nadzór demobilizacji
• zapewnienie bezpieczeństwa wycofujacym się siłóm ONZ
• kontrola przestrzeni powietrznej

14. Pozycja SZ w aspekcie współczesnych systemów politycznych

• cywilna kontrola nad SZ
• wpływ SZ na życie polityczne państwa
• wpływ systemu politycznego na sposób zarządzania polityką obronną państwa Kompleksowość SZ (powtórka)
• są strukturą złożoną, wielowymiarową, wielopłaszczyznową, wielofunkcyjną
• stanowią zakres badań psychologii, socjologii, pedagogiki, historii, ekonomii, prawa, etyki, filozofii, nauk o polityce
• w aspekcie społ-pol stanowią jeden z podstawowych elementów aparatu państwowego większości państw świata - spełniając określone fukncje pol-społ ściśle związane z rozwiązaniami ustrojowymi danego państwa, dlatego stanowią ważną domenę badań w naukach politycznych Definicyjna rola SZ (powtórka)
• jeden z wyspecjalizowanych elementów aparatu państwa, przeznaczony do realizacji funkcji stosowania przemocy
• są instytucją autonomiczną, zchierarchizowaną oraz totalną
• w państwie wypełniają funkcje zarówno zewnętrzne jak i częściowo wewnętrzne
• są instrumentem działania politycznego, ktorego kierunek powinny ustalać oraz odpowiadać za niego władze cywilne W kontekście państwa demokratycznego
• są elementem składowym struktury państwa oraz ważna cześcią spoleczeństwa, powinny służyć narodowi oraz realizować cele wyznaczane przez panstwo w ramach konst-prawnych uregulowań
• kluczowe jest wytorzenie sytuacji, w której SZ są częścią struktury społecznej państwa, a nie elementem znajdującym się poza, SZ nie dążą do uzyskania dominującej pozycji
• rozwoj SZ powinien być prowadzony tylko i wyłącznie przy zastosowaniu mechanizmów konst-prawnych, zaś zastosowanie SZ powinno zawsze odbywać się pod bezpośrednim kierownictwem demokratycznie wybranych przywódców

15. Modelowe cechy charakterystyczne podporządkowania SZ władzom cywilnym - Ch. Rose

• jasność norm prawnych i konstytucyjnych
• hierarchiczna odpowiedzialność wosjkowych wobec rządu poprzez cywilne kierownictwo resortu obrony
• funkcjonowanie wykwalifikowanej kadry cywilnej do współpracy z SZ w zakresie przygotowania planów obronnych państwa oraz wszelkich kwestii z zakresu polityki obronnej
• skuteczna kontrola nad budżetem SZ
• czytelny podział obowiązków pomiędzy cywilami i wojskowymi w zakresie odpowiedzialności za poszczególne działania
• nadzór i obserwacja działań SZ przez parlament

16. Państwa niedemokratyczne i SZ - Wojtaszyk

• reżimy o charakterze - biur-militaristycznym (SZ pełnią podstawową rolę w życiu publicznym państwa) państwo i jego struktury są organizowane na model wojskowy np. junty wojskowe w Ameryce Łacińskiej
• autorytarny korpocjonizm - specyficzny system regulacji stosunków społecznych w sposóc administracyjny np. państwo Salazara w Portugalii
• pokolonialne-mobilizujące
• rasowe i etniczne demokracje
• religijne
• posttotalitarne Dyktatura wojskowa to taki system polityczny, w którym zawodowi wojskowi łączą funkcje dowódzcze z głównymi funkcjami w aparacie państwowym. Rządząc opierają się na SZ i stosują wojskowe standarty oraz metody działania.

17. Podporządkowanie SZ cywilnej kontroli *System jednopartyjny - upolitycznienie SZ, wprowadzeni zajęć światopoglądowycg, powołanie oficerów politycznych *System liberalne - całkowita depolityzacja SZ podkreślenie wojskowego profesjonalizmu i odseperowanie żołnierzy od bieżącej polityki
18. Typologie dyktatur wojskowych

• moderator - pośredni wpływ na władzę w krótkim okresie czasu wywarcie wpływu na inne ośrodki decyzyjne cele jest zachowanie lub przywrócenie statusu quo w państwie oraz zapewnienie porządku w momencie destabilacji zastąpienie jednego rządu cywilnego innym, zgodnym z celami SZ
• strażnik - bezpośrednie wzięcie odpowiedzialności za rządu w państwie, ale w krótkim okresie czasu aktywność woskowa ma rozwiąć zaistniałe problemy w państwie np. korupcja
• władca - bezpośrednie rządy wojskowych bez określonego momentu oddania władzy cywilnym politykom. Dążenie do zmiany w zakresie syst, politycznego, ekonomicznego czy też społecznego (wysoki stopień represyjności systemu)

19. Rządy - funkcjonowanie SZ

• Rządy są głównymi realizatorami polityki obronnej państw
• ponoszą odpowiedzialność polityczną przed parlamentami, także w zakresie różnych sfer związanych z SZ
• przygotowanie budżetu, prowadzą stały nadzór cywilny nad funkcjonowaniem SZ wykorzystywany przez odpowiednie ministerstwa
• w niektórych państwach to premierzy (UK) podejmują decyzje o użyciu SZ

20. Parlamenty - funkcjonowanie SZ

• główne funkcje parlamentów w zakresie kreowania polityki obronnej: ustrojodawcza, ustawodawcza, budżetowa, kontrolna, nominacyjno-kreacyjna
• parlamenty w wielu państwach ograniczają samodzielne podejmowanie decyzji przez głowę państwa, rządy czy władców np. poprzez zgode na wypowiedzenie wojny, zawarcia pokoju
• przede wszystkim muszą wyjaśniać wyborcom problemy obronności oraz potrzeby ponoszenia wydatków związanych z SZ

21. Głowa państwa - zwierzchnictwo nad SZ

• Monarcha Belgia-nadawanie stopni i odzanczeń Dania-prawo decyzji do użycia SZ poza granicami oraz w razie agresji na tereni państwa (akceptacja Izby Niższej) Holandia-naczelne dowództwo, prawo wypowiadania wojny i jej zakończenia za zgodą Stanów Generalnych, ogłaszanie mobilizacji, awansowanie
• Prezydent - głównodowodzący, wynik relacji prawnych

22. Organizacje bezpieczeństwa zbiorowego, sojusze, koalicje *Sojusz pochodzenie zagrożenie - z zewnątrz systemu Oznaczenie przeciwnika - określony lub domniemany, czasami tylko zagrożenia, opisywane przedmiotowo Instytucjonalizacja - względnie niska, tradycyjne sojusze i koalicje Motywy działania - regulacja, ułożenie stosunków z otoczeniem systemu Instrument realizacji zadań - szczególne znaczenie siły militarnej, sił bezpieczeństwa Fukncje - obrona (terytorium, interesy) Efektywność - względnie wysoka *Organizacja bezpieczeństwa zbiorowego OBZ pochodzenie zagrożenie - głównie od wewnątrz systemu Oznaczenie przeciwnika - nieokreślony, jedynie zagrożenia przedmiotowe lub ich źródła Instytucjonalizacja - znaczna Motywy działania - regulacja, ułożenie stosunków wewn systemu Instrument realizacji zadań - wielość instrumentów, szczególne znaczenie środków dyplomatycznych Fukncje - stabilizacja, wymuszenie przestrzegania norm Efektywność - niska Koalicja Chętnych 2003 - zagrożenie dla słabszych państw, nielegalna, sojusz daje stabilość i traktatową pewność

Sojusz, a koalicja CEL –> S - poprawa bezpieczeństwa, K - pokonanie przeciwnika PODOBIEŃSTWO INTERESÓW –> S - zbieżność wielostronna, wielopłaszczyznowa, K - możliwa odmnienność TRWAŁOŚĆ –> S - dłogoterminowo, K - doraźna STOPIEŃ INTEGRACJI –> S - wysoki, ukształtowane struktury, wyprowadzane procedury działania, tworzenie wspólnych doktryn, K - niski, brak ukształtowanych struktur oraz wypracowanych doktryn, doraźne plany operacyjne 23. Klasyczne definicje sojuszu

• długoterminowa polityczna relacja (stosunek pomiędzy dwoma lub więcej narodami) zawiązana w celu poprawy ich bezpieczeństwa przed agresją sił państw
• traktat wiążący dwa lub więcej niepodległe państwa będący przyrzeczeniem przyjścia przez jedno drugiemu z pomocą zbroją w okolicznościach wskazanych w traktacie
• układ o połączeniu 2 lub większej liczby państw z zamiarem wzmocnienia mocy obronnej każdego z nich przeciwko zbrojnej napaści z zewnątrz lub w celu przygotowania napaści na jakieś państwo trzecie
• przyrzeczenie (obietnica) wzajemnej pomocy militarnej między dwoma lub więcej suwerennymi państwami Podstawy tworzenia się sojuszy
• rzekonanie, iż państwo nie jest w stanie samodzielnie stawić czoła wyzwaniom i zagrożeniom pojawiającym się w jego otoczeniu systemowym
• istnienie pokrewności celów oraz zgodności interesów wśród jakiś państw
• współzależność oraz kompatybilność polityczna, kulturowa, wojskowa, gospodarcza Cele zawierania sojuszy
• wzmocnienie potęgi każdego uczestnika sojuszu
• umożlwienie zastosowania prewencji oraz interwencji w przypadku zaistnienia zagrożenia dla członków sojuszu
• solidarne osiąganie określonych wspólnych lub komplementarnych celów politycznych
• dbałość o ład międzynarodowy Dlaczego państwa wchodzą w sojusze?
• przeciwko państwom, które im zagrażają
• wraz z państwami, które im zagrażają
• szukanie wspólnoty ideologicznej
• pomoc ze strony sojuszników
• naciski polityczne ze stron innych

*Typy sojuszy bilateralne - multilateralne permanentne - czasowe wzajemne - jednostronne otwarte - limitowane równoprawne - nierównoprawne ofensywne - defensywne formalne - nieformalne z określonym celem - bez określonego celu zawarcie de iure - de facto - pozorne *Kryteria oceny sojuszu - Balcerowicz oznaczenie - nie oznaczenie przeciwnika liczba państw w sojuszu trwałośc - czas państwa rodzaj zobowiązań stron jednoznaczność celów stopień podobieństwa interesów położenie wzajemna państw sojuszniczych otwartość równoprawność ofensywność/defensywność stopień sformalizowania sposób podejmowania decyzji struktura wewnętrzna efektywność Sojusz z ZSRR - wspólnota planistyczna i wywiadowcza, wspólne definiowanie zagrożeń na płaszczyźnie strategicznej (wektor NATO), współpraca w rozwoju uzbrojenia i technologii militarnych. Struktura masowych SZ - powielanie koncepcji radzieckich. Rozbudowany przemysł zbrojeniowy, utrzymanie stałych dużych kontyngentów SZ. Nowa rzeczywostość po Zimnej Wojnie - nowe wyzwania, nowe państwa, panstwa po transformacji istrojowej. Upadek zalezności wobec ZSRR w zakresie szeroko pojmowanej obronności. Potrzeba gruntownych zmian w SZ, budowa SZ i polityki obronnej państwa. Wspólne dylematy w zakresie definiowania roli SZ, zagadnienia obronności państwa i rozwoju technologii militarnych. Główne dylematy w okresie po transformacji i powstaniu nowych państw:

• nowy strategiczny kierunek - NATO i UE
• reforma zarzadzania SZ - cywilna kontrola, odpolitycznienie wosjka, cięcia w finansowaniu
• ograniczenie liczebności SZ
• zmniana sposobu definiowania zagrożeń i sposobu użycia SZ
• dostosowanie jakości i ilosci sprzętu do warunków postzimnowojennych
• restrukturyzacja przemysłu zbrojeniowego

24. Cykl wywiadowczy/informacyjny kierowanie, zapotrzebowanie - pozyskiwanie i zbieranie - przetwarzanie i analiza - rozpowszechnianie, opracowanie i przekazanie odbiorcy (I TAK W KÓŁKO) *Organizacja systemu zbierania informacji Premier/dowódca - zapotrzebowanie Wywiad - analiza zadania, plan zbierania informacji Zadania dla aparatu zdobywającego, zapotrzebowanie na inf od sojuszników, źródła ogólnodostepne Klasyfikacja źródeł wywiadowczych

• żródła ogólnego dostępu OSINT
• źródła osobowe HUMINT
• żródła obrazowe IMINT
• żródła sygnałowe SIGINT - środki łączności COMINT i urządzenie elektroniczne ELINT
• źródła badawczo-pomiarowe MASINT *Klasyfikacja źródeł wg sposobu pozyskiwania informacji ŻRÓDŁO - ludzie SPOSÓB UZYSKANIA - niezamierzone lub intecjonalne zdobycie informacji PRZYKŁADOWA FORMA - agent, zagraniczny dyplomata, uchodźca WYKORZYSTANIE - porównanie inf z innymi źródłami ŻRÓDŁO - obiekty, przedmioty SPOSÓB UZYSKANIA - fizyczna lub funkcjonalna charakterystyka przedmiotu, elementu wyposażenia PRZYKŁADOWA FORMA - sprzęt wojskowy, elektroniczny WYKORZYSTANIE - podstawa do obiektywnej oceny przedmiotu, jego pochodzenia, przydatności, wykorzystania …

25. Rola sił lądowych, powietrznych i morskich na współczesnym polu walki *Wojska lądowe

• sposób podziału - zejście poniżej podziału na korpus, armii na brygady (jednostki połączone), mniejsze formacje - szybsza reakcja reagowania i szybkość wystawienia komponentu lądowego. Odejście od wojny industrialnej, skupienie się na zadaniach, czy misjach. Dziś - działania inne niż wojna.
• rola pojedynczego żołnierza - do 45’ i Wojny Koreańskiej kult masowości, pobór, krótkie szkolenie, potencjał ludzki, niski standaryzowany poziom wyszkolenia. Dziś profesionalizacja armii, żołnierz musi obsługiwać specjalistyczny sprzęt. wyszkolenie wymaga pieniędzy. Żołnierz jest przesycony ilością informacji na polu walki - problem z podejmowaniem decyzji, jednak informacje prowadzą do wytworzenia przewagi nad silniejszym przeciwnikiem
• rewolucja w transporcie od wojny wietnamskiej (śmigłowiec). Rażenie przeciwnika z niewygodnych pozycji. Transportery opancerzone - bezpieczne przerzucanie wojsk. Umasowienie transportu samochodowego, wsparcie piechoty na miejscu (szybciej) *Lotnictwo
• bojowe lotnictwo pojawiło się dopiero podczas IWŚ. Pierwsze maszyny działały na rzecz wojsk lądowych, miały zadania obserwacyjne. Wojna wywołała skok technologiczny. Lotnictwo jako element, który moze wygrywać wojny IIWŚ: +bliski zasięg - bliztkrieg - junkersy wspomagające wojska lądowe +daleki zasięg - bombowce dalekiego zasięgu USA UK
• użycie broni atomowej
• wpływ lotnictwa pokładowego w bitwie na morzu
• kooperacja mobilność z siłami lądowymi
• bombardowanie strategiczne - klucz do odstraszania
• pojawienie się napędu odrzutowego

Wietnam - wojna nie industrialna, nie da się jej wygrać lotnictwem Wojna koreańska - wyznaczenie kierunku technologicznego Wojna o Kuwejt - przewaga technologii Zachodu nad Wschodem, początki broni inteligentnej 99’ Kosowo - Zachód nadal wierzy w lotnictwo, broń rodzi antybroń (systemy antyrakietowe) *Flota (handlowa, marynarka wojenna)

• XX wiek pierwsza bitwa morska wskazała kierunek rozwoju (Ros-Jap) - dominacja zwrotności i szybkości nad ciężkim uzbrojeniem
• Royal Navy vs Marynarka niemiecka (wywiad brytyjski miał cenne informalcje, których nie wykorzystano) bitwa jutlandzka - miała być rozstrzygająca jednak nie przerwano impasu - poczatek inwestycji w okręty podwodne
• bitwa o Atlantyk - rola okrętów podwodnych
• wojna secesyjna - okręty podowdne o ręcznym napędzie
• prymitywne U-Booty zadawały poważne straty przeciwnikom
• wyznacznikiem siły przed IWŚ były okręty liniowe - dretnoty
• okres międzywojenny ujawnia wrażliwość pancerników na ataki lotnictwa
• kluczowe starcie w trakcie IIWś - okręty pancerne przegrywają z lotnictwem
• Gwoździem do trumny okrętu Bismarck był prosty dwupłatowiec
• Pearl Harbor
• odsiecz Singapuru - b rak osłony powietrznej i Singapur padł
• bitwa o Midway - okręt liniowy jest przestarzały, armaty należy zmieniać na lotniskowce
• wilcze stada u-Bootów - branie głodem
• największe cele strategiczne podczas IIWŚ zdobywały amerykańskie okręty podwodne Pacyfik, izolacja Japonii
• lotniskowce eskortujące i porblem z wodowaniem, piloci atakowali ale nie mieli gdzie lądować
• pod koniec IIWŚ przestano korzystać z baterii na okrętach podwodnych
• Rosja i i ich atomowe okręty podwodne (posiadanie głowic, okręty do zwalczania jednostek z głowicami)
• Izrael po wproawdzeniu nowych delfinów o napędzie konwecjonalnym ma możliwość przenoszenia zwykłych pocisków, pocisków manewrójących jak i przenosić zasób ludzki
• Amerykanie i ich okręty straszące (atomowe)
• mniejsze okręty sieją strach ze względu na małą wykrywalność, szybkość i manewrowość
• inwestycje Iranu w małe łodzie podwodne
• pociski dalekosiężne Wojna na Falklandach (UK-Argentyna) - argentyńskie siły mogły zadać ogromnw straty gdyby mocniej zainwestowały w system obronny.